सर्वे देवाः, दानवाः, गन्धर्वाः, यक्षाः, पक्षिणः च, सर्पाः च रावणस्य सामर्थ्यम् अवलोक्य न तस्य प्रतिकृतिं कर्तुं शक्नुवन्ति; मनुष्याणां तु तस्य युद्धे प्रतिकृतिं कर्तुं किं चेद्युः। रावणः युद्धे महाबलस्य बलं गृहीत्वा युध्यते, अतः अहं तं वा तस्य बलं वा युध्यितुं अशक्तः। मम स्वबलं वा, हे श्रेष्ठ मुनि, अथवा मम पुत्रैः सह, अहं कदापि तस्य समानं अमरं च युद्धकौशलयुक्तं प्रतिकृतिं कर्तुं अशक्तः। हे ब्राह्मण, अहं मम युवा पुत्रं न दास्यामि, न च तं बालकं, यद्यपि मम द्वौ पुत्रौ सुन्द च उपसुन्द च युद्घे समानाः सन्ति। यः मारीचः च सुभाहुः च यज्ञं विघातयन्ति, तौ महाबलाः च कुशलाः सन्ति; अहं मम पुत्रं न दास्यामि। मम सखिभिः च सख्यैः सह, अहं तेषां एका युध्यिष्यामि; अन्यथा, अहं त्वां च तव कुटुम्बान् प्रार्थिष्यामि। एवं राज्ञः वचः श्रुत्वा, कुशिकसुतस्य हृदयं महाद्वेषेण दग्धं जातम्, यथा यज्ञे घृतसहितं प्रज्वलितं अग्निः। कौशिकः मुनिः, यः प्रेमातिभिः कृतसंकल्पः, राजा प्रति प्रतिवचनं ददाति। यः त्वं प्रतिज्ञां त्यक्तुमिच्छसि, एषः रघुस्य घरस्य न उचितः, न च एषः शीलसम्पन्नस्य वंशस्य। यदि एषः तव निर्णयः, हे राजा, अहं यथा आगतः तद्विधं गच्छामि; हे काकुत्स्थ, सुखं च प्रशंसितं च भव, यद्यपि त्वं प्रतिज्ञां भङ्क्त्वा गच्छसि। यथा बुद्धिमान् विश्वामित्रः क्रोधेन ग्रस्तः, सम्पूर्णं पृथिवी कम्पितम्, च देवेषु महान् भयः उत्पन्नः। तदनन्तरं, वसिष्ठः, स्थिरः च धर्मात्मा, राजा प्रति उक्तवान्, "त्वं इक्ष्वाकुवंशे जातः, यथा धर्मः स्वयम् अवतारितः; स्थिरः, धर्मात्मा, च प्रसिद्धः, त्वं धर्मं न त्यजेत्। राघवः त्रिलोकेषु धर्मस्य प्रति समर्पितः प्रसिद्धः अस्ति; तव स्वधर्मं पालय, यः अधर्मं न वहति। यः 'अहं कर्तुमिच्छामि' इति प्रतिज्ञां कृत्वा, यः तद्विधं न करोति, सः स्वकर्मफलस्य नाशं प्राप्नोति; अतः रामं प्रेषय। यः अस्ति अस्त्राणां ज्ञाता, न च राक्षसाः तं हन्तुं शक्नुवन्ति, यः कुशिकसुतः रक्ष्यते, यथा अमृतं अग्निना रक्षितम्। सः धर्मस्य अवतारः, महाबलः च, ज्ञानं सर्वेषां अतिक्रम्य, तपस्विता च समर्पितः अस्ति। सः एव सर्वेषां त्रिलोकानां अस्त्राणां ज्ञाता, च गताः च स्थिताः जीवाः; अन्यः कश्चित् तानि न जानाति, न च कश्चित् जानिष्यति। देवाः, मुनयः, अमराः, राक्षसाः, गन्धर्वाः, यक्षाः, किन्नराः च महान् सर्पाः च तानि न जानन्ति। सर्वाणि अस्त्राणि, यैः धर्मात्मा पुत्राः सन्ति, तानि कश्यपस्य पुत्रेण कृतशाश्वतं राजा कृतं। तानि कश्यपस्य पुत्राः, प्रजापतिसुता, विविधरूपाः, महाबलाः, तेजस्विनः च विजयप्रदाः। जयाः च सुप्रभाः, हे दाक्षिण्यवती, शतं प्रकाशमानानि अस्त्राणि च बाणानि प्रजायामासुः। जयाः, वरदातान्विताः, पञ्चाशत् पुत्रान्, अपारबलं, असुराणां सेनां विनाशाय। सुप्रभा अपि पञ्चाशत् पुत्रान्, प्रचण्डं च अजयम्, 'विनाशकाः' इत्युक्तान्, महाबलाः च कठिनं पराजयितुं। कुशिकसुतः एतानि सर्वाणि अस्त्राणि यथावत् ज्ञातः, च धर्मज्ञः च नूतनानि सृष्टुं सक्षमः। एषः महर्षिः, धर्मज्ञः च महात्मा, हे राघव, किञ्चिदपि अतीतं वा भविष्यं न ज्ञायते। एतेन शक्त्या युक्तः, प्रसिद्धः च तेजस्वी विश्वामित्रः—हे राजा, रामस्य प्रस्थानं विषये तव संशयं न धारय। वसिष्ठस्य वचः श्रुत्वा, रघुवंशस्य प्रमुखः, मनः शान्तं, हर्षं प्राप्य, राजा रामं लक्ष्मणं च आह्वयामास। माता- पिता च वसिष्ठः च पवित्राणि आशीर्वादानि प्रकट्य, सः सज्जितः अभवत्। ततः राजा दशरथः, अत्यन्तं प्रसन्नः, स्वपुत्रं आलिङ्ग्य, तस्य शिरस्य गन्धं गृहीत्वा कुशिकसुताय समर्पयामास। तस्मिन् समये, यदा रामः—कमलनयनः—विश्वामित्रेन सह गच्छति, तदा सौम्यः, धूलिहीनः वायुः प्रवहति।