तदा खरः शूर्पणखायाः विकृतं रूपं दृष्ट्वा, तां संविदं मोहं च त्यक्त्वा, उत्तिष्ठ त्वं, कस्य कृत्येन त्वं तथा विकृतरूपा जातासि, इति पृष्टवान्। कः नाम, कालकूटविषसर्पं शिरसि क्रीडन् इव, प्रमत्तः सर्पस्य कुण्डलीभूतस्य शिरसि अङ्गुल्या स्पृष्टवान् इति मम मन्ये? कः वा, मृत्युपाशं ग्रीवायां बद्ध्वा अपि, मोहात् तदज्ञानं प्राप्य, अद्य त्वया सह संयोगेन परमं विषं पीतवान् इव? त्वं बलवीर्यसम्पन्ना, इच्छया गन्तुं शक्नोषि, रूपं च यथेष्टं धारयितुं समर्था; केन त्वं मृत्युसमीपं प्राप्तेव तथा कष्टं प्रापिता? देवेषु, गन्धर्वेषु, पिशाचेषु, महर्षिषु वा, कः त्वां एवं विकृतरूपां कर्तुं शक्तिमान्? अहं तु लोके कञ्चन न पश्यामि, यो मम अहितं कर्तुम् उत्सहेत; नापि अमराः, न वज्रधारी इन्द्रः अपि। अद्य तं शरैः हनिष्यामि, स्वस्य प्राणान् हर्तुं, यथा हंसः क्षीरं वारिणः पृथक् पिबति। यस्य शरैः मम युद्धे प्राणस्थानि छिन्नानि, रुधिरं फेनिलं भूमिः पातुम् इच्छेत्, स कः नाम? यस्य मया युद्धे पतितस्य शरीरं, हृष्टाः गृध्राः अंगेषु मांसं विदार्य खादेयुः, स कः नाम? न देवाः, न गन्धर्वाः, न पिशाचाः, न राक्षसाः, तं दुष्टं मम महायुद्धे त्रातुं शक्ताः। शनैः चेतनां प्राप्तवत्याः त्वया, कथं कानने तेन दुष्टेन पराजिता, तद् वक्तव्यम्। एवं भ्रातुः क्रुद्धस्य वचनं श्रुत्वा, शूर्पणखा अश्रुपूर्णलोचना वाक्यम् उवाच—द्वौ कुमारौ रूपसम्पन्नौ, सौम्यौ, महाबलौ, विशालपद्मलोचनौ, वल्कलाजिनवासिनौ। फलं मूलं च भक्षयन्तौ, संयतौ, ब्रह्मचर्ये स्थितौ, दशरथस्य पुत्रौ, भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ। गन्धर्वराजसदृशौ, राजलक्षणयुक्तौ, देवौ वा दानवौ, न वेद्मि। तत्र एका युवती, रूपसम्पन्ना, सर्वाभरणभूषिता, तन्वी, तयोः मध्ये स्थितां दृष्टवती। तयोः उभयोः कृते, तस्याः स्त्रियाः विषये, अहं दीनवत् दुःखमिदं प्राप्ता। मम एषः प्रथमः कामः—त्वया तत्र साध्यताम्; युद्धे तयोः रक्तं पिबेयम्। एवं वदन्त्याः शूर्पणखायाः, खरः क्रुद्धः, कालान्तकसदृशान् चतुर्दश महाबलान् राक्षसान् आज्ञापयामास। द्वौ नरौ शस्त्रपाणिनौ, वल्कलाजिनवासिनौ, स्त्रीसमेता, घोरं दण्डकारण्यं प्रविष्टौ। तौ च तां दुष्टां स्त्रीं च हत्वा, पुनरागच्छत; एषा च भगिनी मम तयोः रक्तं पिबेत्। भगिन्याः एषः कामः, राक्षसाः, शीघ्रं साध्यताम्; स्वबलात् तान् जयित्वा आगच्छत। युद्धे तौ भ्रातरौ हत्वा, एषा प्रमुदिता तयोः रक्तं पिबेति। खरस्य आज्ञया, ते चतुर्दश राक्षसाः तया सह, वातेन चलितमेघा इव, तत्र जग्मुः। शृणुत वः श्रीमद्वाल्मीकीये रामायणे, अरण्यकाण्डे, विंशः सर्गः। तदा भीषणा शूर्पणखा राघवाश्रमं गत्वा, तौ भ्रातरौ सीतया सहितौ राक्षसैः निवेदितवती। राक्षसास्तु रामं महाबलिनं पर्णशालायां सीतया लक्ष्मणेन चोपविष्टं दृष्टवन्तः। तत्र तां समागच्छन्तीं राक्षसान् च दृष्ट्वा, तेजस्वी राघवः भ्रातरं लक्ष्मणं वाक्यम् उवाच—क्षणं तिष्ठ सौमित्रे, सीतायाः समीपे स्थित्वा; अहं एतान् इहागतान् नाशयिष्यामि। रामस्य आज्ञां श्रुत्वा, आत्मवेदिनः, लक्ष्मणः तद्वाक्यं प्रतिगृह्य, 'एवमस्तु' इति प्रत्युवाच। धर्मात्मा राघवः सुवर्णभूषितं महद् धनुः आदाय, तं राक्षसान् संबोधितवान्—वयं दशरथस्य पुत्रौ, रामलक्ष्मणौ, सीतया सह दुष्करं दण्डकारण्यं प्रविष्टवन्तौ। फलं मूलं चाश्नन्तः, संयताः, ब्रह्मचारिणः, दण्डकारण्यनिवासिनः स्मः; किमर्थं नो विघ्नं करोथ? धनुषा शरैः च युक्तः, मुनिनां आज्ञया, अहं दुष्टबुद्धीन् यूयं युद्धे हन्तुं प्राप्तः। इह स्थेयम्; न निवर्तनीयम्; यदि प्राणान् रक्षितुम् इच्छथ, गच्छत रात्रिचराः। रामस्य वचनं श्रुत्वा, चतुर्दश ब्रह्मघ्नाः राक्षसाः, शूलपाणयः, क्रोधात् प्रत्युवाचुः। ते भीषणा रक्तनेत्राः, रामं अपि रक्तलोचनं दृष्ट्वा, तस्य विक्रान्त्याः हृष्टाः, कटुवचनैः मधुरं हसित्वा, वाक्यम् ऊचुः—त्वं महाबलिनः खरस्य कोपं प्रेरयित्वा, अस्माभिः अद्यैव युद्धे हन्यसे, एकः जीवितं न प्राप्स्यसि। एकः सन्, बहून् अस्मान् युद्धे स्थित्वा, किं शक्तिमान्? किं पुनर् अस्मान् प्रति युद्धे समास्थातुम्? एतेन गदाभिः, शूलैः, तोमरैः च, अस्मद्बाहुप्रवृत्तैः, त्वं जीवितं, बलं, हस्तस्थं धनुः च नाशयिष्यसि। एवं तत्र शूर्पणखा भ्रातरं खरं प्रति दुःखं निवेदयामास, खरः तस्याः कामं साधयितुं राक्षसान् प्रेषयामास, ते च राघवाश्रमं गत्वा रामं सीतया लक्ष्मणेन च सह दृष्टवन्तः। ततो रामः लक्ष्मणं सीतायाः समीपे स्थितुं उक्त्वा, स्वं धनुः गृहीत्वा राक्षसान् प्रत्यभाषत; ततो राक्षसाः क्रोधात् प्रत्युवाचुः, युद्धे रामं निग्रहितुं सज्जाः अभवन्।