शृणु, राघव, यथाऽहं आदौ सर्वान् प्रजापतीन् पुरातनान् ते कथयामि। प्रथमोऽभवत् कर्दमः, ततो विकृतः, शेषः, सम्श्रयः, बहुपुत्रश्च बलवान्। स्थानुः, मारीचिः, अत्रिः, शक्तिमान् क्रतुः, पुलस्त्यः, अङ्गिराः, प्रचेताः, पुलहः च। दक्षः, विवस्वान्, अपरः, अरिष्टनेमिः, राघव; कश्यपः च महातेजाः अन्तिमः अभवत्। प्रसिद्धं हि, दक्षः प्रजापतिः षष्टिं सुप्रसिद्धाः कन्याः उत्पादितवान्, राघव, सर्वाः महाकीर्तयः। कश्यपः तासां अष्टौ सुश्लक्ष्णकट्यः कन्याः स्वीकृतवान्—अदितिः, दितिः, दनुः, कालका, ताम्रा, क्रोधवसा, मनुः, अनला च। ततः स ताभ्यः सन्तुष्टः पुनः उक्तवान्—"युष्माभिः त्रैलोक्यस्य अधिपतयः पुत्राः जन्यन्ते, मम तुल्याः।" अदितिः, दितिः, दनुः, कालका च, मनसः उत्पन्नाः। अदितेः त्रयस्त्रिंशत् देवाः अभिज्ञायन्ते, राघव। आदित्याः, वसवः, रुद्राः, अश्विनौ च, शत्रुनिग्रहे; दितिः प्रसिद्धान् दैत्यपुत्रान् अजनि। नरकः, कालकः, कालका च, क्रौञ्ची, भासी, श्येनी, धृतराष्ट्री, शुकी च अभवन्। ताम्रा एतान् पञ्च कन्याः जगति प्रसिद्धाः अजनि; क्रौञ्च्याः उलूकाः, भास्याः बकाः। श्येन्याः श्येनाः, बलवन्तः गृध्राः; धृतराष्ट्र्याः हंसाः, सर्वे च प्लवाः। सा तेजस्विनी चक्रवाकान् अपि अजनि; शुकी नतां अजनि, नतायाः विनता कन्या अभवत्। राघव, क्रोधात् दश पुत्राः तस्याः स्वस्याः देहात् अभवन्—मृगी, मृगमन्दा, हरी, भद्रमदा, मातङ्गी, शार्दूली, श्वेता, सुरभिः, सुरसा, कद्रू च। नरश्रेष्ठ, सर्वे मृगाः मृग्याः अपत्यानि; मृगमन्दायाः भल्लूकाः, सृमरा, चमरा च। ततः भद्रमदा इरावतीं कन्यां अजनि; तस्या इरावता इन्द्रगजः, जगदाधिपः अजनि। हरीतः वानराः, तपस्विनः वानराः च; शार्दूल्याः लङ्गूलिनः वानराः, शार्दूलाः पुत्राः अजनि। नरश्रेष्ठ, मातङ्ग्याः हस्तिनः अजनि; श्वेतायाः दिग्गजः, ककुत्स्थवंशोद्भव। ततः, राम, सुरभिः द्वे कन्ये अजनि—रोहिणी, पुण्ये, गन्धर्वी च। रोहिण्याः गावः, गन्धर्व्याः अश्वाः अजनि; सुरसाः सर्पान्, कद्रूः नागान् अजनि। मनुः महात्मना कश्यपेन मनुष्याः अजनि—ब्राह्मणाः, क्षत्रियाः, वैश्याः, शूद्राः। ब्राह्मणाः मुखात्, क्षत्रियाः उरसः, वैश्याः ऊरुभ्यः, शूद्राः पादात् अभवन्, इति श्रुतिः। अनलायाः सर्वे पुण्यफलाः वृक्षाः अजनि; शुकीनातनया विनता, सुरसास्याः भगिनी कद्रू च। कद्रूः सहस्रं नागान्, भूधरान् अजनि; विनतायाः द्वौ पुत्रौ—गरुडः, अरुणः। अरुणात् अहम् अजनि, सम्पातिः ज्येष्ठः भ्राता; मां जानातु श्येन्याः पुत्रं जटायुम्, शत्रुनिग्रहे। यदि इच्छसि, अहम् तव सहचारी भविष्यामि; एष वनं दुर्गं, पशुराक्षससंयुक्तम्। प्रिये, अहम् सीतां रक्षिष्यामि यदा त्वं लक्ष्मणेन सह गच्छसि। राघवः जटायुम् आदर्य, हर्षेण आलिङ्ग्य, नमस्कृत्य, पितुः स्नेहं पुनः पुनः श्रुत्वा। तत्र, मिथिलाजन्यां सीतां तं महाविहङ्गं समर्प्य, स लक्ष्मणेन सह पंचवटीं गन्तुम् उद्यतः, शत्रून् दग्धुम् इव अग्निः पतङ्गान्। सप्तदशसर्गः श्रूयताम्। रामः स्नानं समाप्य, सीता सौमित्रिणा सह, गोदावर्याः तीरं त्यक्त्वा स्वाश्रमं गतः। राघवः लक्ष्मणेन सह तं आश्रमं उपसंगम्य, प्रातःकर्म विधाय, पत्रशालां प्रविष्टः। स तत्र सुखेन वासं कृतवान्, महर्षिभिः पूजितः; रामः पत्रशालायां सीतया सह उपविष्टः। बलवान् रामः चन्द्रमण्डलमिव शोभमानः, लक्ष्मणेन सह विविधं संवादं कृतवान्। रामः कथासु मनः स्थित्वा उपविष्टः, तत्र एका राक्षसी योगेन आगता। सा शूर्पणखा नाम, दशग्रीवस्य भगिनी; रामं समीपं गत्वा, दिव्यसदृशं तम् अपश्यत्। सा तस्य तेजस्विनं मुखं, दीर्घबाहूं, पद्मलोचनं, गजगामिनं, केशपाशं चक्रवद् वीक्ष्य। रामं सौम्यं, महाबलम्, राजलक्षणैः चिह्नितम्, नीलोत्पलसदृशं, कामसदृशं दीप्तं च अपश्यत्। इन्द्रसदृशं तम् दृष्ट्वा, राक्षसी कामेन अभिभूताऽपि, विरूपमुखी सुन्दरं रामं विलोकयामास, विस्तीर्णकट्या महोदरया च।