राज्ञा दशरथेन दुःखेन प्रापितः रामः सर्वेषां पुत्राणां प्रियतमः आसीत्, यः धर्मेण प्रमुखः च। सः न गृहीतव्यः, इति तस्य मनसि चिन्ता जातम्। तस्मिन् समये, ऋषिः विश्वामित्रः राजा दशरथं प्रतिप्रश्नं कृतवान्, "किमर्थं तव पुत्रं रामं न गृहीष्यसि? राक्षसाः कः, कस्य पुत्राः, किमर्थं तेषां सामर्थ्यम्?" इति। राजा दशरथः ऋषिं प्रति प्रतिवचनं कृतवान्, "हे महर्षे, रामः यः धर्मात्मा, तस्य प्रतिकूलं युध्यते, किं राक्षसाः कः? अहं तेषां प्रति युद्धं कर्तुम् इच्छामि, किं तत्र मम बलं वा, कपटयोद्धाः वा?" विश्वामित्रः राजा दशरथं प्रति उवाच, "हे राजन्, रावणः नाम राक्षसः अस्ति, यः पौलस्त्य वंशजः। ब्रह्मणा वरं प्राप्य त्रिलोकानां दुःखं करोति। सः अत्यन्तं शक्तिमान्, राक्षसैः समुपेतः अस्ति, यः राक्षसाणां स्वामी इति कथ्यते।" "सः वैश्रवणस्य भ्राता च ऋषिवर्यस्य पुत्रः च, किन्तु यज्ञं न प्रत्यक्षं विघ्नं करोति। तस्य प्रेरणया, मारीचः च सुभौः च, यज्ञं विघ्नं कर्तुं प्रस्थितौ।" "अतः, हे धर्मज्ञ, मम पुत्रस्य कृते कृपां कुरु। अहं दुर्बलः, त्वं च देवता इव।" "देवाः, दानवाः, गन्धर्वाः, यक्षाः, पक्षिणः च सर्पाः रावणं न सहन्ति, तर्हि मनुष्याः किं तस्य प्रति युद्धं कर्तुं शक्नुवन्ति?" "युद्धे रावणः शक्तिमान् अस्ति, अतः अहं तं वा तस्य बलं न सहामि।" "अपि च, अहं स्वबलेन, या च मम पुत्रैः सह, न राक्षसं यः अमरः च युद्धकुशलः च, तं प्रतिकूलं युध्येयम्।" "हे ब्रह्मण, अहं मम युवा पुत्रं न दास्यामि, न च बालकं, यद्यपि मम द्वौ पुत्रौ सुन्दः उपसुन्दः इव युद्धे समाः।" "ते राक्षसाः, मारीचः च सुभौः च, यज्ञं विघ्नं कर्तुं समर्थाः, अहं मम पुत्रं न दास्यामि।" "ममैव मित्रैः सह, अहं एकं तेषां युध्येयम्; अन्यथा, त्वं च तव स्नेहिभिः सह याचितः।" राज्ञः एतेषां वचांसि श्रुत्वा, कुशिकस्य पुत्रस्य हृदयम् अग्निना प्रज्वलितं जातम्। विश्वामित्रः क्रोधेन राजा दशरथं प्रति प्रत्युत्तरं कृतवान्। "हे राजन्, यः प्रतिज्ञां कृत्वा, तां त्यक्तुम् इच्छसि, एषा वक्रता रघुवंशस्य न शोभते। यदि एषा तव निर्णयः, अहं यथा आगतः, तथा प्रस्थितः भविष्यामि।" "यदा विश्वामित्रः क्रोधेन ग्रस्तः, तदा सम्पूर्णं पृथिवी कम्पितम्, देवेषु महादुःखं जातम्।" तदा वसिष्ठः, स्थिरः च धर्मात्मा, राजा दशरथं प्रति उवाच, "हे इक्ष्वाकुवंशज, त्वं धर्मस्य अवतारः, स्थिरः, धर्मात्मा च, धर्मं न त्यजः।" "रामः त्रिलोकेषु धर्मेण प्रसिद्धः अस्ति; तव कर्तव्यं पालय।" "यः प्रतिज्ञां कृत्वा न कार्यं करोति, तस्य पुण्यं नाशं गच्छति; अतः रामं प्रेषय।" "यद्यपि तस्य अस्त्राणि न ज्ञायन्ति, राक्षसाः तं न हन्तुं शक्नुवन्ति, यः कुशिकस्य पुत्रेन रक्षितः इव अमृतं अग्निना रक्षितम्।" "सः धर्मस्य अवतारः, शक्तिमान्, सर्वज्ञः च, तपसः समर्पितः।" "सः सर्वेषां अस्त्राणां ज्ञाता, यः च सर्वत्र ज्ञातः, न कश्चित् अन्यः ज्ञास्यति।" "न देवाः, न ऋषयः, न अमराः, न राक्षसाः, न गन्धर्वाः, न यक्षाः, न किन्नराः, न महासर्पाः, तानि ज्ञातुं शक्नुवन्ति।" "सः सर्वाणि अस्त्राणि ज्ञातवान्, धर्मज्ञः च, नूतनानि सृजितुं अपि समर्थः।" "एवं शक्तिमान् विश्वामित्रः, हे राजन्, रामस्य प्रस्थानं प्रति तव मनसि संशयः न अस्ति।" ऋषिणा एतेषां वचांसि श्रुत्वा, रघुवंशस्य प्रमुखः राजा, सुखेन मनसि प्रीतिम् अनुभवन्, रामस्य कुशिकपुत्रस्य सह गमनं स्वीकृतवान्। एवं समाप्तं बाला-काण्डे वाल्मीकी रामायणे।