लक्ष्मणः तदा रमणीं भूमिम् समीकृत्य, राघवस्य कृते परमं रम्यं प्रशंसनीयं च आश्रमं निर्मितवान्। ततः सः तेजस्वी लक्ष्मणः गोदावरीं नदीं गतः, तत्र स्नात्वा, पद्मानि सञ्चित्य, तृप्तः स्वाश्रमं प्रत्यागच्छत्। पुष्पैः सम्यक् समर्प्य, शान्तिकर्म च विधिवत् कृत्वा, स्वकृतं तं आश्रमं रामाय दर्शयामास। लक्ष्मणेन निर्मितं तं सुन्दरं आश्रमं दृष्ट्वा, राघवः सीतया सह तत्र पत्रशालायां परमं हर्षं प्राप। तदा सः परमप्रहृष्टः, लक्ष्मणं बाहुभ्यां परिष्वज्य, स्नेहपूर्णं मधुरं च वचनं प्रोक्तवान्—"महात्मन्, त्वया कृतं एतत् महत् कर्म मया प्रीतः अस्मि, अतः कारणात् एषः परिष्वङ्गः तुभ्यं दत्तः। लक्ष्मण, परजनानां भावज्ञः, कृतज्ञः, धर्मवित् च यः पुत्रः, सः मम पितरः न प्राप्तवान्।" इत्युक्त्वा, राघवः लक्ष्मणं प्रति, समृद्धिवर्धनः सः, तस्मिन् फलवति स्थले सुखेन वसन् बभूव। किञ्चित्कालं स धर्मात्मा तत्र सीतालक्ष्मणोपेतः स्वर्गस्थ इव देवः सुखेन निवसन् आसीत्। शृणु, श्रीमद्वाल्मीकीयरामायणस्य अरण्यकाण्डे षोडशः सर्गः। तदा रघुनन्दनः पञ्चवटीं प्रति गच्छन्, महाबलिनं भीमवपुषं गृध्रं दृष्टवान्। तं वनवासिनं दृष्ट्वा, रामलक्ष्मणौ तम् विहगवेषधारिणं राक्षसम् इति मन्येते स्म, पप्रच्छतुः—"त्वं कः?" तदा सः मधुरस्नेहपूर्णया वाचा तौ तुष्ट्वा उवाच—"वत्स, अहं तव पितुः सखा इति विद्धि।" पितुः सखायं तम् ज्ञात्वा, राघवः तं पूजयामास; अनन्तरं तस्य वंशं नाम च पप्रच्छ। रामस्य वचनं श्रुत्वा, द्विजः सः स्ववंशं उत्पत्तिं च यथावत् आख्यात्। "महाबाहो," इति सः आरभ्य, "पूर्वे प्रजापतयः ये आसन्, तान् सर्वान् आदौ कथयामि, राघव। कर्दमः प्रथमः, ततो विकृतिः, ततोऽनन्तरं शेषः, ततः सम्श्रयः, बहुपुत्रः च महाबलः। स्थानुः, मरीचिः, अत्रिः, क्रतुः च महाबलः; पुलस्त्यः, अङ्गिराः, प्रचेताः, पुलहः च। दक्षः, विवस्वान्, अपराः, अरिष्टनेमिः च राघव; कश्यपः च महातेजाः अन्त्यः अभवत्। प्रसिद्धं हि, दक्षप्रजापतेः षष्टिः कन्याः अभवन्, राम, सर्वाः कीर्तिमत्यः। कश्यपः तासां अष्टौ तन्वीः पत्नीत्वेन स्वीकृतवान्—अदिति, दिति, दनुः, कालका, ताम्रा, क्रोधवशा, मनुः, अनला च। ताभ्यः संतुष्टः कश्यपः पुनः उवाच—'युष्माभिः त्रैलोक्याधिपतयः पुत्राः मम सदृशाः भविष्यन्ति' इति। अदितिदितिदनूनाम् एवं कामः, कालका च अन्याश्च मनसः उत्पन्नाः। अदित्याः त्रयस्त्रिंशद्देवा अभवन्, शत्रुनिघ्न; आदित्या, वसवः, रुद्राः, अश्विनौ च; दित्याः तु प्रख्यातान् दैत्यपुत्रान् अलभन्त। नरकः कालकः कालका च जाताः; ताम्रायाः पञ्च कन्याः—क्रौञ्ची, भासी, श्येनी, धृतराष्ट्रि, शुकी च। क्रौञ्च्याः उलूकाः, भास्याः बकाः, श्येन्याः श्येनाः महाबलाः गृध्राश्च, धृतराष्ट्र्याः हंसाः सर्वाः च बकाः। सा तेजस्विनी चक्रवाकान् अपि प्रसूता; शुक्याः नता जाताः, नतायाः विनता कन्या। राम, क्रोधात् तस्याः दश पुत्राः अपि अभवन्—मृगी, मृगमन्दा, हरी, भद्रमदा। ततः मातङ्गी, शार्दूली, श्वेता, सुरभी, सुरसा, कद्रू च। पुरुषश्रेष्ठ, सर्वे मृगाः मृग्याः अपत्यं; मृगमन्दायाः ऋक्षाः, सृमरा च चमरा च। भद्रमदायाः कन्या इरावती, तस्याः पुत्रः ऐरावतः, महागजः, जगन्नाथः। हर्याः कपयः वानराश्च, शार्दूल्याः वानराः शार्दूलाश्च। मातङ्ग्याः गजानः, श्वेतायाः दिग्गजः, ककुत्स्थनन्दन। सुरभ्याः रोहिणी च गन्धर्वी च कन्ये; रोहिण्याः गावः, गन्धर्व्याः अश्वाः। सुरसायाः सर्पाः, कद्र्वाः नागाः। मनोः कश्यपात् मानवाः जाताः—ब्राह्मणाः, क्षत्रियाः, वैश्याः, शूद्राश्च। ब्राह्मणाः मुखात्, क्षत्रियाः उरःप्रदेशात्, वैश्याः ऊरुभ्यः, शूद्राः पादयोः—एवं श्रुतिः। अनलायाः सर्वे पुण्यफलद्रुमाः, शुक्याः पौत्री विनता, सुरसायाः भगिनी कद्रू च जाताः। एवं सः गृध्रः रामाय सर्वं वंशपरम्परां निवेद्य, स्वयम् अपि तत्र प्रतिष्ठितः।