तदा राघवस्य अनुजः लक्ष्मणः आश्रमम् प्रविश्य, अगस्त्यस्य शिष्यं समीपमुपेत्य, इदं वचनम् उवाच—"राजा दशरथः नाम, यस्य ज्येष्ठः वीर्यवान् पुत्रः रामः, स्वपत्नी सीतया सहितः, मुनिं द्रष्टुम् आगतः अस्ति। अहम् अस्य अनुजः लक्ष्मणः, भक्तः अनुकूलश्च—यदि एतद् तव श्रवणे प्राप्तम्। पितुः आज्ञया वयम् अतीव दुर्गमं वनं प्रविष्टाः। वयं सर्वे भगवन्तम् द्रष्टुम् इच्छामः, तस्मात् निवेदय।" लक्ष्मणस्य वाक्यं श्रुत्वा, तपस्वी शिष्यः "एवमस्तु" इति प्रत्युक्त्वा, वह्निकुण्डं प्रविश्य, तत्र अगस्त्यं मुनिं उपससार। स साश्रयम् अतीव दुर्विज्ञेयम् ऋषिं सम्प्राप्य, अञ्जलिं कृत्वा, रामस्य आगमनं तत्त्वतः निवेदयामास। यथोक्तं लक्ष्मणेन, अगस्त्यस्य प्रियः शिष्यः प्रोवाच—"एते दशरथस्य पुत्रौ रामलक्ष्मणौ। सीतया सहिताः, रिपून् नाशयन्तौ, त्वां द्रष्टुम् उपागतौ, सेवां च कर्तुम् इच्छन्तौ। यथायोग्यं आज्ञापय।" एवं शिष्यवाक्यं श्रुत्वा, मुनिः ज्ञातवान् रामलक्ष्मणयोः आगमनम्। ततः स वैदेहीं प्रति उवाच—"अद्य सौम्यः रामः माम् द्रष्टुम् आगतः, दीर्घकालानन्तरम्। ममापि हृदये तस्य आगमनस्य आकाङ्क्षा आसीत्। अतः सम्मान्यः रामः, सीतया लक्ष्मणेन च सह, प्रविशतु।" शिष्यः प्रणम्य "एवमस्तु" इति प्रत्युक्त्वा, शीघ्रम् निर्गत्य, लक्ष्मणं प्रति इदं वचनम् उवाच—"कः अयम् रामः? स एव मुनिं द्रष्टुम् आगच्छतु, स्वयम् प्रविश्य।" ततः लक्ष्मणः शिष्येण सह आश्रमं ययौ, ककुत्स्थं जनकात्मजां च निवेदयामास। शिष्यः श्रद्धया अगस्त्यवाक्यं न्यवेदयत्। विधिवत् तान् प्रवेश्य, यथार्हं सम्मान्य, रामः सीतया लक्ष्मणेन च सह प्रविवेश। रामः तत्र आश्रमं शान्तं मृगैः समाकीर्णं ददर्श, तत्र ब्रह्मणः स्थानं, वह्निस्थानं च अपश्यत्। विष्णोः स्थानं, महेन्द्रस्य, विवस्वतः, सोमस्य, भगस्य, कुबेरस्य च स्थानानि ददर्श। धात्र-विधात्रोः, वायोः, महानात्मनः पाशधृतः वरुणस्य च स्थानम् अपश्यत्। गायत्र्याः, वसूनां, नागराजस्य, गरुडस्य च स्थानानि अपश्यत्। कार्तिकेयस्य, धर्मस्य च स्थानम् अपश्यत्। तदा तैः शिष्यैः परिवृतः अगस्त्यः स्वयम् निर्गतः। रामः तेजस्विनं मुनिं समीपम् आगच्छन्तं दृष्ट्वा, लक्ष्मणं प्रति उवाच—"लक्ष्मण, एषः भगवाँस् अगस्त्यः निर्गच्छति; अस्य उदारतया एष तपोविभवः निधिः इति अहं जानामि।" इत्युक्त्वा, रामः महाबाहुः, सूर्यसमप्रभस्य अगस्त्यस्य चरणौ गृहीत्वा प्रणम्य, सीतया लक्ष्मणेन च सह अञ्जलिं कृत्वा स्थितः। अगस्त्यः काकुत्स्थं आसने उपवेश्य, अर्घ्यं च दत्त्वा, कुशलं पृच्छित्वा "स्वागतम्, उपविश" इति उवाच। हविः समर्प्य, अर्घ्यं दत्त्वा, विधिवत् अतिथीन् पूजयित्वा, तान् वनेवासिनां धर्मेण आहारं ददौ। अथ उपविष्टः धर्मज्ञः मुनिः, अञ्जलिं कृत्वा उपविष्टं धर्मविदं रामं प्रति उवाच—"हविः समर्प्य, अर्घ्यं दत्त्वा, अतिथिं यथावत् पूजयेत्; अन्यथा, काकुत्स्थ, यदि तपस्वी अन्यथा आचरति, सः परत्र स्वमांसं खादति, मिथ्याशिक्षां यथा।" "राजा धर्मात्मा, महाबलः, सर्वेषां जनानां स्वामी; सः पूजनीयः, मान्यश्च। त्वं प्रियः अतिथि रूपेण आगतः।" इति उक्त्वा, फलेन, मूलैः, पुष्पैः, यथेष्टं अन्यैः चोपहारैः राघवं पूजयित्वा, अगस्त्यः पुनः तम् प्रति उवाच—"एष दिव्यः महाधनुः, सुवर्णरत्नविभूषितः, विष्णोः धनुः, विश्वकर्मणा निर्मितः। एषा अमोघा सूर्यसमप्रभा बाणा ब्रह्मणा दत्ता; एते द्वौ अक्षय्यौ तूणी महेन्द्रेण मम दत्तौ। एते तूणी तीक्ष्णबाणपूर्णौ अग्निसमप्रभौ; एषः सुवर्णपट्टयुक्तः खड्गः च सुवर्णमण्डितः। एतेन धनुषा, राम, विष्णुः पूर्वं बलवान् दानवान् समरे निहत्य, देवानां श्रीं जघान। अतः एतद् धनुः, द्वौ तूणी, बाणान्, खड्गं च विजये गृहाण, यथा इन्द्रः वज्रं गृह्णाति।" एवं उक्त्वा, तेजस्वी अगस्त्यः सर्वाणि तानि दिव्यायुधानि रामाय दत्त्वा, पुनः वाक्यम् उवाच। तदा अगस्त्यः "राम, तव प्रसन्नोऽस्मि—शुभम् अस्तु। लक्ष्मण, त्वया सीतया सहितः माम् अभिवाद्य आगतः, तेन तुष्टोऽस्मि। कच्चित् युष्माकं मार्गे श्रमः महान् जातः, कच्चित् जनकात्मजा सीता स्वगृहस्य स्मरणम् अतीव आकाङ्क्षते। सा सौम्या, क्लेशेन न विक्लविता; पतिस्नेहेन प्रेरिता, बहुभिः भयैः अपि अयम् वनम् प्रविष्टा।" इति उवाच। एवं सौम्यः अगस्त्याश्रमः, तत्र रामलक्ष्मणसीतानां आगमनः, मुनिना स्वागतं, पूजनं, दिव्यास्त्रदानं, धर्मोपदेशश्च सम्पन्नः।