स धर्मात्मा मुनिः, लोकसम्मानितः, सदा सतां हिते निरतः, अस्मान् अत्र आगतान् श्रेयसा संयोजयिष्यति। अत्र अहम् अगस्त्यं महर्षिं पूजयिष्यामि, सौम्य, अत्रैव वनेष्वस्माकं वासशेषम् अपि यापयिष्यामि, हे नाथ। अत्र देवाः सह गन्धर्वैः, सिद्धैः, ऋषिभिः च, सर्वे नियमिताहाराः, सदा अगस्त्यम् उपासते। अत्र न कश्चन अनृतवादी, निर्दयः, छद्मशीलः, पापकर्मा वासं लभेत; एवं अस्य मुनेश्चरित्रम्। अत्र देवाः, यक्षाः, नागाः, विहंगमाः च, नियमिताहाराः, धर्मपूजननिरताः वसन्ति। अत्र महात्मानः सिद्धाः, दिव्यरथैः सूर्यसदृशैः, शरीरं त्यक्त्वा, दिव्यरूपेण दिवं गताः, ते परमर्षयः। अत्र देवाः, शुभैः हविषा पूज्यमानाः, यक्षत्वं, अमरत्वं, विविधानि राज्यानि च ददति। आश्रमं प्राप्ताः स्म, हे सौमित्रे; त्वं प्रथमं प्रविश्य, मुनये निवेदय यत् अहं सीतया सह आगतः। ततः द्वादशः सर्गः श्रूयताम्। श्रीमद्वाल्मीकि-रामायणे अरण्यकाण्डे द्वादशः सर्गः। लक्ष्मणः, राघवस्य अनुजः, आश्रमं प्रविश्य, अगस्त्यशिष्यं समुपेत्य, इदं वचनम् उवाच। 'अस्ति दशरथो नाम राजा, तस्य ज्येष्ठः वीर्यवान् पुत्रः रामः, स महर्षिं द्रष्टुम् आगतः, सीतया सह। अहं लक्ष्मणः, तस्य अनुजः, भक्तः प्रीयमानश्च; यदि एषा वार्ता भवतः श्रवणे प्राप्ता। पितुः आदेशेन वयं अतिदुर्गं वनं प्रविष्टाः; वयं सर्वे भगवन्तं द्रष्टुम् इच्छामः, निवेदयस्व।' लक्ष्मणस्य वचनं श्रुत्वा, स तपस्वी 'एवमस्तु' इति उक्त्वा, वह्निकुण्डं प्रविश्य, तेषां आगमनं मुनये निवेदयामास। प्रविश्य, स महातपाः अगस्त्यस्य शिष्यः, अर्चितपाणिः, रामस्य आगमनं साक्षात् मुनये न्यवेदयत्। यथा लक्ष्मणेन उक्तं, तथा अगस्त्यप्रियः शिष्यः उवाच—'एते दशरथस्य पुत्रौ, रामः लक्ष्मणश्च। ते सीतया सह आश्रमं प्रविष्टाः, रिपुंसूदनौ त्वां द्रष्टुम्, सेवां कर्तुं च आगतौ। यत् अत्र योग्यं, तत् आज्ञापय।' इति शिष्यस्य श्रुत्वा, स मुनिः रामलक्ष्मणयोः आगमनं ज्ञातवान्। स तदा महाभागां वैदेहीं प्रति उवाच—'शुभं, रामः अद्य मां द्रष्टुम् आगतः, चिरात्। मम अपि हृदि तस्य आगमनस्य अभिलाषः आसीत्; स रामः, पूजितः, भार्यया लक्ष्मणेन च सह आगच्छतु।' शिष्यः प्रणम्य, 'एवमस्तु' इति कृत्वा, शीघ्रं बहिरागत्य, लक्ष्मणं प्रति इदं वचनम् उवाच—'कः अयम् रामः? स स्वयं मुनिं द्रष्टुम् आगच्छतु।' ततो लक्ष्मणः शिष्येण सह आश्रमं प्रति जगाम। स शिष्यः काकुत्स्थं जानक्यां च निवेदयामास, यथाविधि अगस्त्यवचनानि सादरं न्यवेदयत्। यथायोग्यं तान् प्रवेशयित्वा, सत्कारं कृत्वा, ततो रामः सीतया लक्ष्मणेन च सह प्रविवेश। स रामः, मृगैः शान्तैः समन्वितं, प्रशान्तमाश्रमं दृष्ट्वा, तत्र ब्रह्म्णः स्थानं, वह्नेः स्थानं च अपश्यत्। विष्णोः, महेन्द्रस्य, विवस्वतः, सोमस्य, भगस्य, कुबेरस्य च स्थानानि अपश्यत्। धात्रविधात्रोः, वायोः, वरुणस्य च स्थानानि अपश्यत्। गायत्र्याः, वसूनां, नागराजस्य, गरुडस्य च स्थानानि अपश्यत्। कार्तिकेयस्य, धर्मस्य स्थानं च अपश्यत्। ततः शिष्यैः परिवृतः स मुनिः स्वयम् बहिरागच्छत्। रामः तेजस्विनं मुनिं आगच्छन्तं दृष्ट्वा, लक्ष्मणं प्रति उवाच—'लक्ष्मण, एषः भगवाञ्श्रीमान् अगस्त्यः आगच्छति; अस्य दानशीलतया, एष तपसां निधिः इति ज्ञायते।' इत्युक्त्वा, रामः महाबाहुः सूर्यसमप्रभस्य अगस्त्यस्य पादौ स्पृष्ट्वा प्रणनाम। प्रणम्य, धर्मात्मा रामः, सीतया लक्ष्मणेन च सह, अञ्जलिं कृत्वा तस्थौ। स मुनिः काकुत्स्थं आसनार्घ्येन च पूजयित्वा, कुशलं पृष्ट्वा, 'स्वागतम्, आस्यताम्' इति उवाच। हुत्वा चाग्नौ, अर्घ्यं दत्त्वा, अतिथीन् यथाविधि सत्कृत्य, मृगमूलफलादिभिः वनवासिनां नियमेण भोजनं ददौ। ततो मुनिवरः, धर्मज्ञः, प्रथमं उपविष्टः, धर्मविदं रामं अञ्जलिपुटं उपविष्टं प्रति उवाच— 'अग्नौ हुत्वा, अर्घ्यं दत्त्वा, अतिथिं यथाविधि पूजयेत्; अन्यथा, काकुत्स्थ, यदि तपस्वी एवं न कुर्यात्, स परत्र स्वमांसं खादेत, मिथ्याशपथवद्। राजा धर्मात्मा, महारथः, सर्वजनाधिपः; स पूज्यः, मान्यश्च; त्वम् इह प्रियतिथिरागतः।' एवं उक्त्वा, राघवं फलमूलपुष्पादिभिः यथेष्टं पूजयित्वा, अगस्त्यः पुनः तम् उवाच—'एषा दिव्या महाशरासनं, सुवर्णरत्नभूषितम्, विष्णोः धनुः, विश्वकर्मणा निर्मितम्, नरश्रेष्ठ।