एषा दीर्घायुषा कृतकर्मणा ख्यातेन मुनिना अगस्त्येन रम्या तपोवनभूमिः, यत्र शिष्टमृगगणाः सेवां कुर्वन्ति। स महात्मा अगस्त्यः, लोकेषु पूजितः, सततं साधूनां हिते युक्तः, अस्मान् आगतान् श्रेयसा संयोगयिष्यति। अत्राहं महर्षिं अगस्त्यं पूजयिष्यामि, शान्ते, अत्रैव शेषं वने वासस्य कालं यापयिष्यामि, हे नाथ। अत्र देवाः गन्धर्वैः सिद्धैः च महर्षिभिः च सह, नियताहाराः, अगस्त्यं नित्यं उपासते। अत्र कोऽपि अनृतवादी, क्रूरः, छद्मशीलः, पापात्मा वा वसitum अर्हति न; एवं अस्य मुनेश्च स्वभावः। अत्र देवाः, यक्षाः, नागाः, विहङ्गमाश्च, नियताहाराः, धर्मोपासनाय स्थिताः। अत्र महात्मानः सिद्धाः, दिव्यैः रथैः सूर्यसङ्काशैः, शरीरे त्यक्त्वा, नूतनरूपेण स्वर्गं गताः, ते च परमर्षयः। अत्र देवाः यक्षत्वं, अमरत्वं, विविधानि राज्यानि च प्रयच्छन्ति, शुभैः द्रव्यैः पूज्यमानाः। अस्माकं आश्रमं प्राप्तम्, हे सौमित्रे; त्वं प्रथमं प्रविश्य, मुनये निवेदय कि अहं सीतया सहितः आगतः इति। एवं समागताः तत्र, लक्ष्मणः राघवस्य अनुजः आश्रमं प्रविश्य, अगस्त्यस्य शिष्यं समीपं गत्वा वाक्यम् अब्रवीत् — "अस्ति दशरथो नाम राजा, तस्य ज्येष्ठः वीर्यवान् पुत्रः रामः, मुनिं द्रष्टुं सीतया सह आगतः। अहं लक्ष्मणः, तस्य अनुजः, भक्तः, यदि एषः समाचारः तव श्रवणं प्राप्तः। पितुः आज्ञया अस्माभिः अयं घोरः वनदेशः प्रविष्टः; वयं सर्वे भगवन्तं द्रष्टुम् इच्छामः, तद् निवेदय।" लक्ष्मणस्य वचनं श्रुत्वा, स तपस्वी प्रत्युवाच — "एवमस्तु," इत्युक्त्वा वह्निकुण्डं प्रविश्य तद्वार्तां मुनये न्यवेदयत्। स शिष्यः, अगस्त्यस्य प्रियः, यथालक्ष्मणेन उक्तं, प्रणम्य प्रोवाच — "एते दशरथस्य पुत्रौ, रामः लक्ष्मणश्च। सीतया सह आश्रमं प्रविष्टौ, रिपून् निहन्तारौ, त्वां द्रष्टुम् इच्छन्तौ। यत् अत्र उचितं, तद् आज्ञापय।" तद्वाक्यं श्रुत्वा, अगस्त्यः मुनिः तौ रामलक्ष्मणौ आगतौ इति विज्ञाय, सुमनसां वैदेहीं प्रति वचनमब्रवीत् — "धन्यं मे, रामः अद्य मां द्रष्टुं समागतः। ममापि हृदये दीर्घकालं तस्य आगमनस्य आकाङ्क्षा आसीत्; स रामः सीतया लक्ष्मणेन च सहितः आगच्छतु।" शिष्यः प्रणम्य "एवमस्तु" इति कृत्वा, शीघ्रं बहिः गत्वा लक्ष्मणं प्रति वचनमब्रवीत् — "कः अयं रामः? स मुनिं द्रष्टुं स्वयम् आगच्छतु।" ततः लक्ष्मणः शिष्येण सह आश्रमं प्रति गतः। स शिष्यः काकुत्स्थं सीतां च जनकात्मजान् निवेद्य, अगस्त्यवचनं साभिवादनम् अवदत्। शिष्टाचारानुसारं तान् प्रविश्य, यथायोग्यं पूजयित्वा, रामः सीतया लक्ष्मणेन च सह प्रविवेश। रामः तं शान्तमाश्रमं मृगैः समाकीर्णं दृष्ट्वा, तत्र ब्रह्म्णो गृहम्, अग्नेः स्थानं च अपश्यत्। विष्णोः, महेन्द्रस्य, विवस्वतः, सोमस्य, भगस्य, कुबेरस्य च स्थानानि अपश्यत्। धातुः, विधातुः, वायोः, वरुणस्य च पाशहस्तस्य निवासं अपश्यत्। गायत्र्याः स्थानं, वसूनां निकेतनं, नागराजस्य च स्थानं, गरुडस्य च निवासं अपश्यत्। कार्तिकेयस्य स्थानं, धर्मस्य च निकेतनं अपश्यत्। ततः शिष्यैः परिवृतः अगस्त्यः स्वयम् बहिरागच्छत्। रामः तं तेजस्विनं मुनिं समीपं आगच्छन्तं दृष्ट्वा, वीर्यवान् लक्ष्मणं प्रति उवाच — "लक्ष्मण, अगस्त्यः मुनिवरः आगच्छति; अस्य दाक्षिण्येन एष तपोविभवः निधिः इति जानामि।" इति उक्त्वा, रामः दीर्घबाहुः, सूर्यसङ्काशं अगस्त्यं अवतीर्णं दृष्ट्वा, तस्य पादौ गृहीत्वा प्रणनाम। प्रणम्य, धर्मात्मा रामः सीता-लक्ष्मणाभ्यां सहितः अञ्जलिं कृत्वा स्थितः। अगस्त्यः काकुत्स्थं आसने उपवेश्य, अर्घ्यं च दत्वा, कुशलं पृष्ट्वा, "उपविश्यताम्" इति उवाच। हुत्वा चाग्नौ, अर्घ्यं दत्वा, यथावन्याश्रमधर्मेण तान् सम्यक् पूजयित्वा, फलं मूलं पुष्पं च यथेष्टं अन्नं च ददौ। ततः अगस्त्यः, धर्मवित्, उपविश्य, अञ्जलिं कृत्वा उपविष्टं रामं प्रति उवाच — "अग्नौ हुत्वा, अर्घ्यं दत्वा, यथाविधि अतिथिं पूजयेत्; अन्यथा, काकुत्स्थ, यदि तपस्वी विपरीतं आचरति, स परत्र स्वमांसं खादति, यथा मिथ्याशपथदर्शी।" "राजा धर्मनिष्ठः, महारथः, सर्वेषां जनानां स्वामी; स पूज्यः मान्यश्च, त्वं च प्रियः अतिथि रूपेण आगतः।" इति उक्त्वा, अगस्त्यः रामं फलं मूलं पुष्पं च यथेष्टं समर्प्य, पुनः तं प्रति वचनमब्रवीत्।