ततः तौ रामलक्ष्मणौ, सुन्दरस्वरूपसम्पन्नौ, महर्षिणा अनुमोदितौ, शीघ्रं धनुषी शरांश्च गृहीत्वा सीतया सह प्रस्थानं कृतवन्तौ। ततः नवमं सर्गं श्रोतुम् इच्छन्ति। सुतिक्ष्णस्य अनुमतिं प्राप्त्वा रघुवंशजः प्रस्थितः। तत्र सीता, हृदयस्पर्शिनीं स्निग्धवाचं पतिं प्रति उवाच। सा उवाच—सत्यं, सूक्ष्ममार्गेण महदधर्मः सम्पद्यते; निवृत्त्या तु कामादिभिः उत्पन्नं व्यसनं शक्यं परिहर्तुम्। कामात् त्रिविधं व्यसनं जायते; तत्र मिथ्यावाक्यं सर्वाधिकं, अन्ये द्वे तस्य भारवत्तरौ। अन्यस्य पत्न्याः समीपगमनं, मिथ्यावाक्यं च—एते द्वौ दोषौ, न तव कदापि, न भविष्यतः, हे राघव। अन्यस्त्रीकामनया धर्मनाशः भवति; तव तु कदापि नासीत्, न च तव मनसि जातम्। हे राम, तव मनसि अपि तादृशः विचारः नास्ति; स्वपत्नीपरायणः सदा त्वं, हे राजकुमार। धर्मिष्ठः, सत्यवचनः, पितृवचनानुग्राही च; तव धर्मः सत्यं च दृढं प्रतिष्ठितम्। एतत् सर्वं, हे महाबाहो, इन्द्रियजयिनां सह्यं; तव संयमं जानामि, शुभदर्शन। त्वं प्रतिज्ञातवान्, हे वीर, दण्डकारण्यवासी ऋषीन् रक्षitum्, राक्षसान् च युद्धे विनाशयितुम्। अतः त्वं प्रसिद्धः दण्डकारण्यगमनाय, भ्रातृसहितः, धनुषी शरांश्च गृहीत्वा। तव प्रस्थानं दृष्ट्वा, मम मनः चिन्तायाः ग्रस्तं; तव गमनं चिन्तयन्ती, यत् हितं स्यात्, तद् विचारयामि। हे वीर, दण्डकारण्यगमने मम न तुष्टिः; कारणं वक्ष्यामि—शृणु यद् ब्रवीमि। त्वं धनुषी शरांश्च गृहीत्वा भ्रातृसहितः वनं गतः; सर्वान् वनवासिनः दृष्ट्वा, तव बाणाः तेषु न प्रयुज्यन्ताम्। क्षत्रियाणां धनुः अग्नेः इव दारु; समीपे तु तेषां शक्ति तेजः चातिवर्धते। एकदा, हे महाबाहो, धर्मिष्ठः, सत्यवचनः, शुद्धः तपस्वी, पुण्ये वने वसन्, मृगपक्षिसंयुक्तः आसीत्। तस्य तपस्याः विघ्नाय, इन्द्रः शचीपतिः, वीररूपं धारयन्, खड्गं गृहीत्वा तस्य आश्रमं आगतः। तत्र, तस्य आश्रमे, उत्तमः खड्गः निक्षिप्तः; नियमानुसारं निधिः समर्पितः, स तु तपस्यां निरतः। तं शस्त्रं प्राप्त्वा, स निधिपरिपालनाय प्रवृत्तः; वनं विचरन्, आत्मन्येव विश्वासं कृत्वा रक्षणं कृतवान्। यत्र यत्र मूलफलसंग्रहे गतः, स खड्गं विना न गच्छति; निधिपरिपालनाय सदा तत्परः। शस्त्रं सदा गृहीत्वा, स तपस्वी शनैः क्रूरभावं प्राप्तवान्, तपस्यां परित्यज्य। ततः, हिंसायां प्रवृत्तः, प्रमादात् अधर्मनुगतः, स शस्त्रसंयोगात् नरकं गतः। एवं पूर्वं शस्त्रप्रयोगस्य कारणं अभवत्; यथा अग्नेः, तथा शस्त्रस्यापि कारणं स्मृतम्। स्नेहात्, आदरात् च, त्वां स्मारयामि, उपदिशामि च—धनुषी गृहीत्वा तादृशं कर्म न कुर्याः। दण्डकारण्यवासी राक्षसान् विना दोषं, विना वैरं हन्तुम्, हे वीर, लोकः न अनुमोदति। वनस्थे क्षत्रिये संयतात्मनि, धनुषी धर्मः एकः—दुःखितानां रक्षणम्। कुत्र शस्त्रं, कुत्र वनम्? कुत्र क्षत्रियधर्मः, कुत्र तपः? सर्वं मिश्रितम्; देशधर्मः पूजनीयः। शस्त्राभ्यासात् हीनं अशुद्धं मनः जायते; त्वं पुनः अयोध्यां आगम्य क्षत्रियधर्मं पुनः पालनं करिष्यसि। अनन्तः स्नेहः स्यात् श्वशुरश्वश्वाम्यः मम च, यदि त्वं राज्यं त्यक्त्वा तपस्वीभावं धारयेत्। धर्मात् धनम्, धर्मात् सुखम्; धर्मेण सर्वम् लभ्यते; धर्मेण जगत् स्थितम्। विविधं तपः कृत्वा, प्रयत्नेन धर्मः सिद्धः; सुखं न तु कामेन लभ्यते। सदा मनः शुद्धं धारय, सौम्य, धर्मं च वने तपस्यां आचर; सर्वं तव ज्ञातम्, त्रिलोकसत्यं अपि। स्त्रीसुलभेन चपलता मम एतद् आगतम्; त्वां धर्मे उपदिशितुम् कः समर्थः? भ्राता सह यद् प्रियं, तत् विचिन्त्य शीघ्रं कुरु। दशमं सर्गं श्रोतुम् इच्छन्ति। एवं वैदेही पतिस्नेहेन एतद् भाषितवती; तत् श्रुत्वा रामः धर्मनिष्ठः, जानकीं प्रत्युवाच। त्वं हितं उक्तवती, स्निग्धवचनानि, कुलीनस्य योग्यानि, धर्मविद्याः जनकनन्दिनि। किं वा वक्ष्यामि, हे देवी, यदा त्वमेव उक्तवती—"धनुः क्षत्रियैः धार्यते, दुःखार्तस्य शब्दः न भवेत्" इति। दण्डकारण्यवासी ऋषयः, व्रते स्थिताः, हे सीते, स्वयम् मम समीपं शरणं प्राप्ताः, रक्षायै। ऋतून् अनुसरन्, मूलफलभक्ष्याः, वने वसन्तः, तेषां सुखं नास्ति, हे भीरु, राक्षसैः क्रूरकर्मभिः।