सूर्यस्योदयम् आलोक्य, पापानि नाशितानि इव, रामः सौमित्रिणा सीतया च सह सुतिक्ष्णस्य समीपम् उपागच्छत्। तत्र ते मृदु वचांसि ब्रुवन्तः तं महर्षिम् ऊचुः— "त्वया स्मयम् अतिथ्येन सुखेन पूजिताः, भगवन्। त्वत्तः अनुमतिं प्रार्थयामहे; मुनयः हि अस्मान् गन्तुम् उपदिशन्ति।" "वन्येषु दण्डकारण्यवासिनां शुद्धाचारिणां मुनिनां आश्रममण्डलम् अवलोकयितुम् उत्सुकाः स्मः। धर्मनिष्ठैः तापसैः सह, अनलशरप्रभैः, त्वत्तः अनुमतिं लब्धुम् इच्छामः।" एवं सम्यक् निवेद्य, रामः सौमित्रिणा सीतया च सह मुनिपादौ प्रणम्य तिष्ठन्ति स्म। तस्य पादस्पर्शे महर्षिः तान् उत्थाप्य, स्नेहेन आलिङ्ग्य, प्रेम्णा वचः प्रोवाच— "गच्छ स्वस्ति, राम, सौमित्रिणा सह, अनुगता छायेव सीता च।" "दण्डकारण्यनिवासिनां तपसा विशुद्धात्मनां मुनिनां रमणीयम् आश्रमं पश्य। तत्र उत्तमफलमूलसम्पन्नानि काननानि, पुष्पितवृक्षान्, शुभमृगगणान्, शान्तपक्षिसंघांश्च द्रक्ष्यसि।" "पुष्पितपद्मसमूहयुक्तानि सरांसि, शुद्धजलानि, विहगवर्गैः कीर्णानि च तत्र द्रक्ष्यसि। रमणीयदृश्यम्, गिरिनदीः, मनोज्ञवनानि, मयूरनिनादरम्यानि च पश्यसि।" "गच्छ पुत्र; सौमित्रे त्वमपि याहि। इदं सर्वं दृष्ट्वा पुनरपि आश्रमं प्रत्यागन्तव्यम्।" एवं उक्ते, काकुत्स्थः लक्ष्मणेन सह "एवं" इति प्रत्युवाच, मुनिम् प्रदक्षिणीकृत्य गन्तुम् उद्ययौ। तदा विशाललोचना सीता ताभ्यां भ्रातृभ्यां शुभशरासनानि खड्गौ च ददौ। मणिमयानि तूणीरौ बद्ध्वा, धनुषी सशब्दम् आदाय, रामः लक्ष्मणश्च आश्रमात् निर्जग्मतुः। तौ शुभवपुषौ, महर्षिणा अनुमते, धनुष्मन्तौ खड्गिनौ सीतया सह शीघ्रं प्रस्थितौ। एवमेकदा सुतिक्ष्णस्य अनुमतिं लब्ध्वा राघवः प्रस्थितः। तदा सीता, प्रेम्णा स्नेहेन च, पतिं वाक्यम् अब्रवीत्— "सुकुमारेण मार्गेण महापापम् उपलभ्यते; निवृत्त्या च कामादिभ्यः उत्पन्नं दुःखं परिह्रियते। त्रयः कामजाः दोषाः सन्ति; तेषु मिथ्यावाक्यं गुरुतरम्, अन्यौ तु तेनैवाधिकौ।" "न च ते राघव, द्वेषः क्रूरता वा, परदारगमनं मिथ्यावाक्यम् वा कदापि जातम्। अन्यस्त्रीषु कामो धर्मनाशकः; स ते न कदापि जातः।" "चित्तेऽपि तव, राम, कदाचिद् एषा वृत्तिः नास्ति; स्वपत्नीपरायणः सदा त्वम्। धर्मात्मा सत्यवादी पितुर्वचनपालकः; धर्मः सत्यं च त्वयि प्रतिष्ठितम्।" "एतत् सर्वं इन्द्रियजयिनां सह्यं; ते निग्रहं वेद्मि, शुभदर्शन।" "त्वं, वीर, दण्डकारण्यनिवासिनां मुनीनां रक्षां प्रतिज्ञाय, राक्षसानां संहारे च प्रवृत्तः। अतः भ्रात्रा सह धनुष्मान् दण्डकारण्यं गतः इति ख्यातिम् उपगतोऽसि।" "त्वां प्रस्थितं दृष्ट्वा, मनः मम चिन्तया व्याकुलम् अभवत्; तव गमनं चिन्तयन्त्या हितं किंचिद् विचिन्त्यते।" "दण्डकारण्यगमनं ते न मे रोचते, वीर; कारणं वक्ष्यामि, शृणु। भ्रात्रा सह धनुष्मान् वनं गतः; सर्वान् वनवासिनः दृष्ट्वा, तेषु बाणान् मा प्रयुञ्जीः।" "क्षत्रियाणां धनुः अग्नेरिव इन्धनम्; समीपे स्थिते तेषां तेजो वीर्यं च वर्धते।" "पूर्वं, महाबाहो, कश्चन धर्मात्मा सत्यवादी शुचिरृषिः पुण्ये वने मृगपक्षिसंयुक्ते रममाणः वसति स्म।" "तस्य तपः विघ्नाय, इन्द्रः शचीपतिः, क्षत्रियवेषधारी खड्गधारी च तस्य आश्रमं गतवान्।" "तत्र तस्य आश्रमे उत्तमः खड्गः निधायितः; स च नियमेन निधायितः, स ऋषिः तपसि स्थितः।" "तं शस्त्रं लब्ध्वा, स निधिं रक्षितुम् उद्यतः; वनमध्यगः स्वबलमाश्रित्य तं रक्षितुम् प्रवृत्तः।" "यत्र यत्र मूलफलार्थी गच्छति, तत्र तत्र तेन खड्गः सह गम्यते; निधिरक्षणे तत्रैव प्रवृत्तः।" "शस्त्रधारणेन स ऋषिः शनैः क्रूरभावम् आगतः, तपोव्रतं परित्यज्य।" "ततः हिंसाशीलः, प्रमत्तः, अधर्मेण नीतः, स ऋषिः शस्त्रसंगेन नरकं गतः।" "एवं पूर्वं शस्त्रस्य हेतुः जातः; यथा वह्निः, तथा शस्त्रस्यापि कारणं स्मृतम्।" "स्नेहात् मान्यात् च त्वां स्मारयामि, उपदिशामि च; धनुष्मन्तं त्वां एवं कदापि न कर्तव्यम्।" इति स्नेहपूरितया सीतया उक्तं श्रुत्वा, रामः सौमित्रिणा सह तं मार्गं प्रस्थितः।