रामः सौमित्रिणा सह सत्कारपूर्वं सुतिक्ष्णेन सत्कृतः तत्र रात्रिं व्यतीयाय। प्रभाते समुत्थाय राघवः सीतया सह शीतं पद्मगन्धि वारि उपस्पृश्य शुद्धिं चकार। ततः तस्मिन तपोवनान्तरे वैदेही रामः लक्ष्मणः च, प्रभाते, विधिवत् अग्निं देवताः च पूजितवन्तः। सूर्यस्य उदयं दृष्ट्वा, पापानि विमुक्ताः, ते सुतिक्ष्णं समीपं गत्वा मृदु वचनानि ऊचुः—“भगवन्, त्वया अस्माकं सत्कारः कृतः, आदरपूर्वं सत्कृताः स्म; वयं गन्तुम् इच्छामः, यत् मुनयः प्रेषयन्ति। दण्डकारण्यवासिनां शुद्धाचारिणां मुनिनां आश्रममण्डलम् अवलोकयितुं शीघ्रं प्रयान्ति। तपसा दान्तैः धर्मनिष्ठैः अग्निशिखाभिः सदृशैः मुनिप्रवरैः सह, तव अनुमतिः प्रार्थ्यते।” एवं उक्त्वा, “गन्तुम् इच्छामः” इति, रामः सौमित्रिणा सीता च, मुनेः पादयोः प्रणम्य अञ्जलिं कृतवन्तः। तेषां पादस्पर्शे, महर्षिः तान् उत्थाप्य, स्नेहेन आलिङ्ग्य, प्रियं वचनम् अब्रवीत्—“राम सौमित्रिणा सीता च छायामिव अनुगता, पन्थानं सुरक्षितं गच्छ। दण्डकारण्यवासिनां तपसा विशुद्धात्मनां मुनिनां रमणीयम् आश्रमं पश्य। उत्तमफलमूलैः वनैः, पुष्पितैः वृक्षैः, मृगगणैः, शान्तपक्षिसमूहैः च युक्तानि वनानि द्रक्ष्यसि। सरांसि पद्मसमूहैः शोभितानि, निर्मलवारिपूर्णानि, जलचरपक्षिसमूहैः युक्तानि द्रक्ष्यसि। मनोहराणि दृश्यानि, पर्वतानदीः, मयूरनिनादैः गुञ्जमानानि सुन्दरवनानि द्रक्ष्यसि। गच्छ पुत्र; सौमित्रे त्वम् अपि गच्छ। सर्वं दृष्ट्वा पुनः आश्रमं प्रत्यागन्तव्यम्।“ एवं उक्ते, काकुत्स्थः लक्ष्मणेन सह, “एवमेव” इति प्रत्युवाच, मुनिं प्रदक्षिणं कृत्वा प्रस्थानं आरब्धवान्। ततः सीता विशालाक्षी तयोः भ्रातयोः धनुषी उत्तमशरचापौ, उज्ज्वलखड्गौ च समर्पयामास। उत्तमशरकोषौ बद्ध्वा, धनुषी घोषयन्तौ, रामः लक्ष्मणः च आश्रमं त्यक्त्वा प्रस्थानं कृतवन्तौ। तौ सुन्दररूपसम्पन्नौ, महर्षेः अनुमतिं प्राप्तौ, धनुषखड्गधारिणौ, सीतया सह शीघ्रं प्रस्थितवन्तौ। ततः नवमं सर्गं श्रोतव्यं। सुतिक्ष्णस्य अनुमतिं लब्ध्वा, रघुनन्दनः निर्गतः; तत्र सीता स्नेहसम्पूर्णं हृदयेन प्रियं वचनं पतिं प्रति ऊचुः—“सत्यं, सूक्ष्मेण उपायेन महदधर्मः प्राप्यते; निवृत्त्या कामाद्युपजातदुःखात् मोक्षः साध्यः। त्रयः कामसमुत्थानाः दुःखानि; तेषु मिथ्यावचनं श्रेष्ठम्, अन्ये तद्वशेन गुरुतराः। परस्त्रीगमनम्, अनृतवचनम्, हिंसान्वितम्—एतानि तव न कदापि अभवत्, न भविष्यन्ति च, राघव। परस्त्रीषु कामो धर्मनाशकः, तव न कदापि अभवत्, नोत्पन्नः। मनसि अपि तव, राम, तादृशः विचारः नास्ति; स्वपत्नीपरायणः सदैव असि। धर्मिष्ठः, सत्यवादी, पितृवचनपालकः; तव धर्मः सत्यं च दृढम्। एतत् सर्वं इन्द्रियजितः सहनं शक्यं; तव संयमं जानामि, शुभदर्शन। दण्डकारण्यवासिनां मुनिनां रक्षणाय, राक्षसानां विनाशाय च, प्रतिज्ञां कृतवान् असि, वीर। अतः, भ्रातृसहितः धनुषशरधारणः दण्डकारण्यं प्रस्थितः इति प्रसिद्धिः। तव प्रस्थानं दृष्ट्वा, तव गमनं चिन्तयन्ती, मम मनः अशान्तम् अभवत्; हितं किम् इति विचारयामि। दण्डकारण्यगमनं तव न रोचते; कारणं वक्ष्यामि, शृणु। धनुषशरधारणः भ्रातृसहितः वनं गतः; वनवासिनः दृष्ट्वा, तैः विरुद्धं शरान् मा व्युत्पादय। क्षत्रियाणां धनुः अग्न्यायनं इव; समीपे तेषां शक्ति ओजः च वर्धते। कदाचित्, वीर, एकः धर्मात्मा, सत्यवादी, शुद्धः तपस्वी, पुण्ये वने मृगपक्षिसंनद्धः वसति स्म। तस्य तपस्याः विघ्नाय, इन्द्रः शचीपतिः, योधरूपधारी, खड्गधारणः, तस्य आश्रमं आगच्छत्। तत्र, आश्रमे, उत्तमः खड्गः न्यस्तः; नियमेन उपनिहितः, तस्मिन् तपस्वी तपस्याम् एव स्थितः। तं शस्त्रं लब्ध्वा, स तपस्वी तद्रक्षणे प्रवृत्तः; वनं विचरन् आत्मन्येव विश्वासम् अकरोत्। यत्र यत्र मूलफलानि संग्रहीतुं गच्छत्, तत्र तत्र खड्गं न त्यजति; तद्रक्षणे नित्यं प्रवृत्तः। शस्त्रधारणेन स तपस्वी शनैः क्रूरभावं प्राप्तः, तपस्याः संकल्पं त्यक्तवान्।” एवं रामः सौमित्रिणा सीता च सुतिक्ष्णस्य अनुमतेन आश्रमात् प्रस्थितवन्तः, सीता रामं धर्मनिष्ठं सत्यप्रियं इन्द्रियजितं च स्तुत्वा, वनवासिनां हिताय धनुषधारणस्य सावधानीं प्रार्थयामास, तपस्याः विघ्नं शस्त्रधारणेन इन्द्रस्य उदाहरणं च स्मारयन्ती।