रामेण एवमुक्तः स विश्वविख्यातः महर्षिः हर्षपूर्णं मधुरं वचनं उवाच। सुतिक्ष्णः महात्मा रामं प्रत्युवाच—"एष एव आश्रमः धर्मयुक्तः रमणीयः च, सदा मुनिसंघैः सेवितः, मूलफलैः च समृद्धः। अत्र आगच्छन्ति महान् मृगगणाः, तैः लोभिताः सन्तः अपि अहिंस्यमानाः निर्भयम् याति। अत्र अन्यः दोषः नास्ति, केवलं मृगैः।" इति महर्षेः वचनं श्रुत्वा लक्ष्मणस्य अग्रजः रामः, धनुष्मान् स्थिरधीः, वचनम् उवाच—"भाग्यवन् त्वं, अहम् एतान् समागतान् मृगगणान् शरैः हनिष्यामि। तीक्ष्णेन शरेण वधिष्यामि; यदि तत्र त्वं तान् रक्षसि, ततः कष्टतरं किम्?" इति। "अहम् अत्र आश्रमे दीर्घकालं स्थातुं न शक्नोमि," इति उक्त्वा रामः तुष्टः सायं सन्ध्यां चकार। सन्ध्यां समाप्य, स रामः सीता लक्ष्मणेन सह सुतिक्ष्णस्य रम्ये आश्रमे निवासाय व्यवस्थितः। ततो महात्मा सुतिक्ष्णः, तौ नरश्रेष्ठौ सम्यक् पूज्य, सायं सन्ध्यायाम् तपस्विभिः युक्तं शुद्धं भोजनं ददौ, रात्रिं आगतम् दृष्ट्वा। अष्टमः सर्गः श्रोतव्यः। ततः रामः सौमित्रिणा सह सुतिक्ष्णेन यथावत् पूजितः तत्र रात्रिं व्यतीयाय, प्रभाते जागरितः। राघवः उचितकाले सीतया सह पद्मगन्धयुक्तेन शीतलेन जलेन शौचं कृतवान्। तत्र तस्मिन् तपस्विनां आश्रमे वैदेही रामः लक्ष्मणः च प्रभाते सम्यक् अग्निं देवताः च पूजयाम्। सूर्यस्य उदयम् दृष्ट्वा, पापानि व्यपोह्य, सुतिक्ष्णं उपगम्य, मधुरं वचनम् ऊचुः—"त्वया सुखेन सत्कृताः स्म, पूजिताः च; अनुमतिं याचामः, यतः मुनयः आगमनाय प्रेरयन्ति। सर्वाणि आश्रमचक्राणि द्रष्टुम् शीघ्रं यामः, ये तपसा शुद्धाचाराः दण्डकवनवासिनः मुनयः। अनुमतिं इच्छामः, धर्मनिष्ठैः तपसा दमितैः अग्निशिखोपमैः मुनिसंघैः सह।" इति उक्त्वा रामः सौमित्रिणा सीता च मुनिपादयोः प्रणम्य, "यातुम् इच्छामः," इति उवाच। ततः सुतिक्ष्णः स्नेहेन तान् उत्थाप्य, आलिङ्ग्य, वचनम् उवाच—"राम सौमित्रिणा सीतया च सह सुरक्षितं पन्थानं गच्छ। दण्डकवनवासिनां तपसा शुद्धात्मनां मुनिनां रमणीयम् आश्रमम् पश्य। उत्तमफलमूलयुक्तानि वनानि, पुष्पितानि वृक्षान्, मृगगणान्, शान्तपक्षिसंघान् च द्रक्ष्यसि। सरांसि, पद्मवनानि, शुद्धजलानि, जलपक्षिसंघान् च द्रक्ष्यसि। रम्याणि दृश्यानि, पर्वतानदीः, मयूरनिनादितानि वनानि च द्रक्ष्यसि। गच्छ पुत्र; सौमित्रे त्वं अपि याहि। सर्वं दृष्ट्वा पुनः आश्रमं आगन्तव्यम्।" इति उक्तः काकुत्स्थः लक्ष्मणेन सह "एवम्" इति प्रत्युवाच, मुनिम् परिक्रम्य गन्तुं आरब्धवान्। ततः सीता, विशालाक्षी, तयोः भ्रातृयोः उत्तमं टण्टं धनुष् च, दीप्तं खड्गं च ददौ। तौ धनुष्मन्तौ, उत्तमं टण्टं बद्ध्वा, धनुष् गृहीत्वा, घोषं कृत्वा, आश्रमात् निर्गतौ। तौ सुन्दरतया युक्तौ, महर्षेः अनुमतिं प्राप्य, धनुष् खड्गं गृहीत्वा, सीता सह शीघ्रं निर्गतौ। नवमः सर्गः श्रोतव्यः। सुतिक्ष्णस्य अनुमतिं लब्ध्वा, रघुवंशजः निर्गतः। तत्र सीता, हृदयस्पर्शं प्रियं वचनम् पतिं प्रति उवाच—"सुष्ठु उपायेन महापापम् उपार्ज्यते; निवृत्त्या कामाद्युपजातदुःखात् मोक्षः स्यात्। त्रयः कामजन्याः दुःखानि; तेषु मिथ्यावचनम् श्रेष्ठम्, अन्ये द्वौ तेन गुरुतरौ। निःक्रूरः, निःद्वेषः, परस्त्रियं समीपगः, मिथ्यावचनम्—एतानि तव न कदाचित् जातानि, न भविष्यन्ति, राघव। परस्त्रीकामनया धर्मनाशः स्यात्; तद् तव न कदाचित्, न च तव उत्पन्नम्। तव मनसि अपि तादृशः विचारः नास्ति; त्वं स्वपत्नीपरायणः सदा, राजपुत्र। धर्मनिष्ठः, सत्यवाक्, पितृशासनपालकः; तव धर्मः च सत्यं च दृढम्। एतत् सर्वं इन्द्रियजयेन सहनम्; तव इन्द्रियदमनम् अहम् जानामि, शुभदर्शन्।" "त्वं वीर, दण्डकवनवासिनां मुनीनां रक्षणाय, राक्षसवधाय च प्रतिज्ञां कृतवान्। अतः त्वं भ्रात्रा सह धनुष्मन् बाणधारी दण्डकवनं गतः प्रसिद्धः।