महात्मन्यधिगतधर्मे धर्मकामे त्वां प्रपन्नाः स्मः, रक्षोऽस्मान् इति त्वामुपसृत्य क्षमस्व नः। राज्ञा तु, यः षष्ठभागमुपजीवति प्रजायाः फलस्य, स्वपुत्रवत् प्रजाः न रक्षति, स महानधर्मः कृतः स्यात्। यः तु, सर्वदा नित्यम् आत्मवत् वा प्रियपुत्रवत् सर्वप्रजाः सर्वशक्त्या रक्षति, स एव सच्चक्रवर्ती भवति। एवं राजा, हे राम, दीर्घकालं यशः प्राप्नोति, ब्रह्मलोकं गच्छति, तत्र पूज्यते च। यत् यद् उत्तमं धर्मं मुलेन फलैश्च जीवन् तपस्वी करोति, तस्य चतुर्थांशः तस्य राज्ञः भवति, यः धर्मेण प्रजाः रक्षति। एषा हि महान् तापससमूहः, बहवः ब्राह्मणाः अपि, तव रक्षायामपि, हे राम, राक्षसैः रक्ष्यमाणाः इव विनश्यन्ति। आगच्छ तु, पश्य बहूनां महात्मनां मुनिनां शरीराणि, विविधैः प्रकारैः भीमैः राक्षसैः वनान्तरे हतानि। पम्पायाः तटे, अनुमन्दाकिन्याः च, चित्रकूटे च निवसतां मुनिनां महत् विनाशः क्रियते। एवं राक्षसैः घोरकर्मभिः वनवासिनां तपस्विनां भीषणम् अभ्युपद्रवम् अस्माभिः सहनं न शक्यते। अतः शरण्यं त्वां प्रपन्नाः स्मः, रक्षस्व नः, हे राम, रात्रिचरैः राक्षसैः निह्यमानान्। न हि अन्यः शरणं भूमौ अस्ति त्वत्तः पृथक्; रक्षस्व सर्वान् अस्मान्, हे राजपुत्र, राक्षसात्। एवमुक्त्वा, सर्वे तपोधनाः मुनयः धर्मात्मानं काकुत्स्थसुतं रामं पप्रच्छुः। ततो धर्मात्मा रामः तान् मुनीन् प्रत्युवाच— “माम् एवं नाज्ञापयत; न ह्यहम् ऋषिभिः आज्ञेयः। केवलं स्वधर्मस्य कृते अहम् वनम् प्रविष्टः। पितुः आदेशं पालयन् अहम् राक्षसैः कृतं तेषां मुनीनाम् उपद्रवम् अपाकर्तुम् अत्र प्रविष्टः। अद्य तु, संयोगेन, भवतां कार्यसिद्ध्यर्थम् अत्र प्राप्तः; मम वनवासः फलदायकः भविष्यति। इच्छामि तपस्विनां शत्रून् राक्षसान् युद्धे हन्तुम्; तपसा समृद्धाः मुनयः मम वीर्यम् भ्रात्रा सह पश्यन्तु।” एवं वचनं दत्त्वा, स धर्मनिष्ठः स्वसंयमी रामः लक्ष्मणेन सह मुनिभिः सह तत्रागतः, सुतिक्ष्णस्याश्रमं प्रति प्रस्थितः। इदानीं सप्तमः सर्गः शृणु। रामः, रिपूनां तापकः, भ्रात्रा सीतया च सहितः, तैः द्विजातिभिः मुनिभिः सह सुतिक्ष्णस्याश्रमं जगाम। स चिरं गतः, बहून् जलपूर्णान् नद्यः तीर्त्वा, शुद्धं गिरिं दृष्टवान्, यः महमेरुं इव उन्नतः। ततः, रघुनन्दनौ भ्रातरौ, सीतया सह, विविधवृक्षैः पूर्णं वनं प्रविष्टौ। तौ भीषणं वनं, पुष्पितफलवृक्षसमाकीर्णम्, प्रविश्य, एकं रमणीयं मुन्याश्रमं पश्यतः, यः एकान्ते स्थितः, वल्कलमालाभिः भूषितः। तत्र रामः सुतिक्ष्णं तपसा समृद्धं मुनिं दृष्ट्वा, यः नियमेन मलिनः तपोचिह्नैः संयुक्तः, उवाच— “अहम् रामः, भगवन्, त्वां द्रष्टुम् आगतः; अतः धर्मज्ञ, महातपस्विन्, मम प्रति भाषस्व।” तदा सुतिक्ष्णः तं रामं प्रत्युवाच— “स्वागतम् ते, रघुसत्तम, सत्यधर्मपरायण; त्वया प्रविष्टेऽस्मिन्याश्रमे, इव अधिपेन रक्षितम्। त्वाम् एव प्रतीक्षमाणः, महायशः, अहम् देहं त्यक्त्वा देवलोकं न प्राप्तः। श्रुतम् मया, राज्यम् हृत्वा चित्रकूटे वसन्, त्वम् अत्र आगतः, काकुत्स्थ; इन्द्रः अपि, देवेशः, अत्र आगतः। स देवः, महेश्वरः, देवाधिपः, मम समीपम् आगत्य, मम पुण्येन सर्वान् लोकान् जितवान् इति उक्तवान्। अनेन स्थले, देवर्षिभिः पूजिते, मया तपसा जिते, मम प्रसादेन, त्वम् सीतया लक्ष्मणेन च सह अत्र वस। तं महातपसं, सत्यवदन्तं महर्षिं, रामः आत्मसंयम्य, इन्द्र इव ब्रह्माणं प्रत्युवाच— “महर्षे, अहम् अपि स्वयमेव लोकान् जेष्यामि; किन्तु, यथा त्वयाऽभिहितम्, अत्रैव वने वासं कर्तुम् इच्छामि। त्वं सर्वार्थवित्, सर्वभूतहिते रतः; एषा कथा मया श्रुता, शरभङ्गेन गौतमेन च उक्ता। एवं रामेण उक्तः स महर्षिः, लोके विख्यातः, हर्षपूर्णं मधुरं वचनम् अब्रवीत्— “एष एवायम् आश्रमः, राम, पुण्यः, रम्यः, सदा मुनिगणैः सेवितः, मूलफलसमृद्धः। एतं आश्रमं प्राप्ताः महाभगाः मृगगणाः लुब्धाः अपि, न हिंस्यन्ते, निर्भयाः निर्गच्छन्ति। न ह्यत्र दोषोऽस्ति अन्यः, मृगैः ऋते; इति महर्षेः वचनं श्रुत्वा, लक्ष्मणस्य ज्येष्ठभ्राता— धनुषा बाणैः सहितः, वचनम् अब्रवीत्— “भाग्यवान्, एतान् संगताः मृगगणान् अहम् निहन्याम्। तीक्ष्णेन बाणेन तान् हन्यां; यदि त्वम् तान् तत्र चिकित्ससि, ततः किम् दुःखं महत्तरम्? न च अहम् दीर्घकालं अत्र आश्रमे वसितुम् समर्थः।” इत्युक्त्वा, रामः तत्र सायं संध्यां चकार। तत्र सायं संध्यां कृत्वा, स सुतिक्ष्णस्य रम्ये आश्रमे सीतया लक्ष्मणेन च सह वासाय व्यवस्थितः।