शृणुत भवान्, श्रीमद्वाल्मीकिरामायणस्य अरण्यकाण्डे षष्ठः सर्गः कथ्यते। यदा शरभङ्गः स्वर्गं जगाम, तदा तेजसा दीप्तिमान् काकुत्स्थवंशसम्भूतः रामः मुनिसंघैः परिवृतः समुपेतः। तत्र वैखानसाः वालखिल्याश्च, सम्प्रक्षालाः मरीचिपाः, अश्मकुट्टाः पत्रभक्षाश्च बहवः तपस्विनः सन्निहिताः। केचित् दन्तौष्ठ्याः, अन्ये निमग्नाः, केचिद् भूमिशय्याः, अन्येऽशय्याः, केचिद् विविक्तवासिनः च दृष्टाः। जलाशिनः, वातभक्ष्याः, व्योमवासिनः, भूमिशय्याः च तत्रासन्। केचित् समाहितेन्द्रियाः, केचिद् उदकवासाः, जपपरायणाः, दृढतपसः, पञ्चतपस्विनश्च तत्र सन्निहिताः। एवं समागताः सर्वे मुनयः धर्मविदः रामं धर्मज्ञं धर्मरक्षकं च समुपेत्य ऊचुः— "त्वं इक्ष्वाकुवंशस्य भूमेः च रथकुञ्जरः, शक्रवत् देवेषु श्रेष्ठः रक्षकश्च। त्रिषु लोकेषु यशसा वीर्येण च प्रसिद्धः, पितृभक्तिः सत्यवचनं धर्मश्च त्वयि सन्निहितम्। अतः त्वां धर्मज्ञं धर्मप्रियं च शरण्यं प्राप्य, रक्षां याचामहे; अस्माकं याचनाय क्षमस्व। राज्ञा षष्ठभागं गृह्णता स्वजनान् आत्मसुतवत् रक्षितुं असमर्थेन महदधर्मः क्रियेत। यः स्वजनान् आत्मवत् पुत्रवत् च सर्वदा रक्षति, स एव सत्यं राज्यम् आप्नोति। एवं राजा बहून् वर्षाणि कीर्तिम् आप्नोति, ब्रह्मलोकं गच्छति, तत्र पूज्यते च। यद् ऋषिभिः मूलफलाशिनः श्रेयः कर्म क्रियते, तस्य चतुर्थांशः धर्मेण प्रजाः पालयता राज्ञे दत्तः। एषा महान् तापससमूहः, बहवः ब्राह्मणाः, तव रक्षायामपि राक्षसैः अनाथवत् भीष्णं हन्यते। आगच्छ, पश्य बहून् महात्मनां मुनिनां वने राक्षसैः नानाप्रकारेण निहतान् देहान्। पम्पातीरवासिनां, अनुपमन्दाकिन्याः, चित्रकूटवासिनां च महान् वधः क्रियते। एवं वने राक्षसैः तापसेषु भीषणं दुष्कृत्यम् अस्माभिः सह्यं न। अतः शरण्यं त्वां प्राप्य, रक्षस्व नः, रात्रिचरैः हन्यमानान्। त्वत्तोऽन्यः शरणं नास्ति पृथिव्यां, रक्षस्व नः सर्वान् राक्षसात्।" एवं श्रुत्वा धर्मात्मा काकुत्स्थसुतः सर्वान् तपस्विनः इत्युवाच— "मां न आदेशयितुमर्हथ, नाहं तपस्विभिः आज्ञेयः। स्वधर्मार्थमेव वनं प्रविष्टः अस्मि। पितुः शासनात् राक्षसैः युष्मासु कृतं दुष्कृत्यं निवारयितुं वनम् आगतः। संयोगेनैव भवतां कार्यसिद्ध्यर्थं प्राप्तोऽस्मि; मम वासोऽयं वने महाफलदः भविष्यति। मुनिवैरिनः राक्षसान् युद्धे हन्तुमिच्छामि; तपोबलसम्पन्नाः मुनयः साकं भ्रात्रा मम वीर्यं पश्यन्तु।" एवं मुनिभ्यः वरं दत्त्वा, धर्मनिष्ठः स्वसंयतः रामः लक्ष्मणेन सहितः, मुनिसंघेन सह सुतिक्ष्णमाश्रयन् जगाम। शृणुत सप्तमं सर्गं। रामः शत्रुसूदनः सीतया लक्ष्मणेन च सह सुतिक्ष्णाश्रमं द्विजातिभिः सह जगाम। स दीर्घं मार्गं गतः, बहून् जलपूर्णान् नदीन् तीर्त्वा, शुद्धं पर्वतं महमेरुसमं दृष्टवान्। ततः रघुनन्दनौ सदा सहचरौ सीतया सह नानावृक्षसमाकीर्णं वनं प्रविविशतुः। स पुष्पितफलवृक्षसमृद्धं घोरं वनं प्रविश्य, विविक्ते देशे बर्कमालाभिरलंकृतं आश्रमं दृष्टवान्। तत्र रामः महातपसा सुतिक्ष्णं मुनिम् उपविष्टं, तपोमलसंयुक्तं, धर्मज्ञं सम्बोधितवान्— "अहं रामः, भगवन्, त्वां द्रष्टुमागतः; अतः धर्मज्ञ महातपस्विन्, मयि वद।" सुतिक्ष्णः तं प्रत्युवाच— "स्वागतम्, रघुष्रेष्ठ, सत्यधर्मपरायण राम; त्वया प्रविष्टमिदम् आश्रमं स्वामिना रक्षितमिव। त्वाम् एव प्रतीक्ष्याहम्, महायशः, देहं त्यक्त्वा न दिव्यम् लोकम् अगच्छम्। श्रुतं मया, त्वं राज्यात् च्युतः चित्रकूटे वसन्, काकुत्स्थ, अत्रागतः; इन्द्रः अपि देवेशः अत्रागतः। देवः स महेश्वरः, मम समीपं गत्वा, तपसा सर्वान् लोकान् जित्वा मया इति उक्तवान्। अत्र देवर्षिपूजिते स्थाने, मया तपसा लब्धे, मम प्रसादात् त्वं लक्ष्मणेन सीतया सह वस।" तं महातपसं सत्यवदन्तं रामः इन्द्र इव ब्रह्माणं प्रत्युवाच— "महामुने, अहं स्वयमेव लोकान् जेष्यामि; किंतु यथा त्वया निर्दिष्टं, एवं वने वासमिच्छामि।