स धर्मात्मा मुनिः, लोकेषु ब्राह्मणश्रेष्ठः, सपरिषतं प्रजापतिनाथं ददर्श। तं ब्राह्मणं दृष्ट्वा प्रजापतिपतिः प्रमुदितः सस्नेहमभ्यनन्दत्। अथ शरभङ्गस्य स्वर्गारोहणे कृतमते, महर्षिसभायाः समुदायः समागत्य, तेजसा दीप्तिमन्तं काकुत्स्थवंशसमुद्भवम् रामं उपजग्मुः। तत्र वैखानसाः वालखिल्याश्च, सम्प्रक्षालाः मरीचिपाः, बहवोऽश्मकुट्टाश्च, पत्रभक्ष्याश्च तापसाः आसन्। केचिद्दन्तौषधिनः, केचिदवगाहिनः, केचिच्छय्याशयिनः, केचिन्न निद्रायामासुः, केचित् विविक्तवासीना बभूवुः। जलाहारिणश्च, वायुभक्षितारश्च, आकाशवासिनश्च, भूमिशयिनश्च तत्रासन्। केचिदुत्तिष्ठन्तः, केचिदिन्द्रियजयिनः, केचिदुदकवसना, केचिदध्ययनपरायणाः, दृढव्रताः पञ्चतपस्विनश्च तत्र सन्निहिताः। ते सर्वे धर्मज्ञाः महर्षयः धर्मसंश्रितं रामं उपसृत्य उचुः— "त्वं इक्ष्वाकुवंशस्य महाबाहुः, भूम्याः प्रमुखः रक्षिता च, यथा देवेन्द्रः सुरेषु। त्रिषु लोकेषु तव कीर्तिः वीर्यम् च प्रसिद्धं, त्वयि पितृभक्तिः सत्यवचनता च धर्मसमृद्धिः दृश्यते। त्वां समाश्रित्य वयम्, धर्मज्ञं धर्मप्रियं च महात्मानं, शरणं याचामहे; अस्माकं याचनां क्षन्तुमर्हसि। राजा यः षष्ठभागं प्रजाफलस्य गृह्णाति स्वपुत्रवत् प्रजाः न रक्षति, स महानधर्मं कुर्यात्। यः सर्वप्रजाः आत्मनः प्राणवत्, आत्मसुतानिव, यत्नेन रक्षति, स एव नृपत्वं प्राप्नोति। स एव राजा, राम, दीर्घकालं यशः लभते, ब्रह्मलोकं प्राप्य, तत्र पूज्यते। ये तापसाः मूलफलाशिनो धर्ममाचरन्ति, तेषां परमधर्मस्य चतुर्थांशः धर्मरक्षिणे राज्ञे भवति। अयं महद्वनवासिनां मुनिनां समुदायः, यद्यपि तव रक्षायाम् अस्ति, राम, तथापि राक्षसैः अनाथवत् भीष्णया विधया निहन्यते। आगच्छ, पश्य मुनिप्रवीराणां बहूनां शरीराणि, ये रौद्रैः राक्षसैः विविधान्युपायैः वने निहताः। पम्पातीरवासिनां, अनु-मन्दाकिनी-वासिनां, चित्रकूटनिवासिनां च, महान् वधः क्रियते। एवं वने राक्षसैः पापकर्मभिः तापसेषु यद् भीषणं घोरं चापराध्यते, तत् सहनं न शक्यते। अतः शरण्यं त्वामुपेत्य वयम्, रक्षस्व, राम, निशाचरैः निह्यमानान् अस्मान्। त्वदन्यः पृथिव्यां नास्ति शरण्यः; रक्ष, राजेन्द्र, अस्मान् राक्षसेभ्यः।" एवं श्रुत्वा धर्मात्मा काकुत्स्थसुतः सर्वान् तपस्विनः मुनीन् उवाच— "न मां आदेश्टुमर्हथ; न मुनिभिः आदेश्यः अहम्। स्वधर्मार्थं एव वनं प्रवेष्टव्यम्। पित्राज्ञया अहं वनं प्रविष्टः, राक्षसैः युष्मासु कृतं दुष्कृतं अपाकर्तुम्। संयोगेन अहं भवतः कार्यसिद्धये आगतः; मम वनवासः महाफलदः भविष्यति। तापसानां रिपून् राक्षसान् युद्धे हन्तुम् इच्छामि; मम वीर्यं लक्ष्मणेन सह पश्यन्तु मुनयः।" एवमुक्त्वा, वरं दत्वा तापसेभ्यः, धर्मनिष्ठः, आत्मसंयतः रामः लक्ष्मणेन सहितः तापसैः सह सुतिक्ष्णस्य आश्रमं प्रति प्रस्थितः। शृणु सप्तमं सर्गम्। रामः रिपून् दहन्, भ्रात्रा सीतया च सह, तैः द्विजातिभिः तापसैः सह सुतिक्ष्णाश्रमं जगाम। दीर्घं पन्थानं गत्वा, बहून् सलिलपूर्णान् नदीन् तीर्त्वा, स शुद्धं पर्वतम् अपश्यत्, यो महान् मेरुसमः। ततः रघुनन्दनौ सीतया सह विविधद्रुमैः पूरितं वनं प्रविविशतुः। तत्र स घोरं वनं प्रविश्य, पुष्पफलसमृद्धैः द्रुमैः सहितम्, एकान्ते स्थितं तापसाश्रमं ददर्श, या वल्कलमालाभिः शोभितम्। तत्र रामः सुतिक्ष्णं तापसं, तपसा समृद्धं, मलिनं, नियमानुसारं स्थितं, अभ्यभाषत— "अहं रामः, भगवन्, त्वां द्रष्टुमागतः; अतः धर्मज्ञ, सत्यवीर्य महर्षे, मम संवादं कुरु।" सुतिक्ष्णः तं प्रत्युवाच— "स्वागतम्, रघुष्रेष्ठ, राम, सत्यधर्मपरायण; त्वया प्रविष्टमिदम् आश्रमं स्वामिना रक्षितमिव। त्वदर्थमेव, महायशः, अहं स्वदेहं त्यक्त्वा, देवलोकं न ययौ। श्रुतं मया, त्वं राज्यात् वञ्चितः चित्रकूटे वसन्, अत्र आगतः, इन्द्रः अपि देवेशः आगतः। स देवः, महात्मा, देवेश्वरः, मामुपगम्य, तपसा मया सर्वलोकाः जिताः इति उवाच। एष आश्रमः, देवर्षिभिः पूजितः, मया तपसा जितः, मदीयेन अनुग्रहेण, त्वं भार्यया लक्ष्मणेन च सह निवस।" तं महातपसम् ऋषिं, सत्यवदन्तम्, रामः, आत्मसंयतः, ब्रह्माणमिव इन्द्रः, प्रत्युवाच।