एषः पन्थाः, पुरुषशार्दूल, इति शारभङ्गस्य वचः। स्नेहपूर्णं दृष्ट्वा, प्रियः रामः तं क्षणं प्रतीक्षते स्म, यावत् शारभङ्गः सर्पः इव जीर्णत्वचं त्यजामि इति स्वाङ्गानि त्यक्तुम् उद्युक्तः। ततः, यथाविधानं मन्त्रैः घृतं हुत्वा अग्निं प्रज्वलयित्वा, दीप्तिमान् शारभङ्गः यज्ञाग्नौ प्रविवेश। तस्मिन्नेव क्षणे, अग्निः तस्य महात्मनः ऋषेः केशं शरीरं च, जीर्णत्वचं, अस्थीनि, मांसं, रक्तं च दग्धवान्। तदनन्तरं, यज्ञवेद्याः अग्नेः भास्वरः युवाः इव उत्थाय शारभङ्गः दीप्तिमान् अभवत्। स तदा अग्निहोत्रिणां लोकान्, महर्षीणां, देवतानां च लोकान् अतिक्रम्य ब्रह्मलोकं जगाम। स तत्र, धर्मात्मा ब्राह्मणश्रेष्ठः शारभङ्गः, सृजन्ताम् अधिपतिं सह पार्षदैः अपश्यत्। प्रभुः तं ब्राह्मणं दृष्ट्वा हर्षं प्राप्य सस्नेहम् अभ्यागतवान्। ततः, एषः वल्मीकिरामायणस्य महान् अरण्यकाण्डे षष्ठः सर्गः श्रूयताम्। यदा शारभङ्गः स्वर्गम् अगमत्, तदा मुनिसमूहाः समागत्य, ककुत्स्थवंशसम्भूतं रामं, तेजसा दीप्तिमन्तं, समीपम् आगच्छन्। तत्र वैखानसाः, वालखिल्याः, सम्प्रक्षालाः, मरीचिपाः, अश्मकुट्टाः, पत्राशनाः च तपस्विनः आसन्। केचित् दन्तैः कुट्टन्ति, केचित् निमग्नाः, केचित् भूमौ शय्यन्ति, केचित् न शय्यन्ति, केचित् विविक्तदेशे वसन्ति। जलाशनाः, वायुभक्षाः, आकाशवासिनः, भूमिशायिनः च तत्र दृष्टाः। केचित् ऊर्ध्वव्रताः, जितेन्द्रियाः, शीतवस्त्रधारिणः, जपपरायणाः, तपःनिष्ठाः, पञ्चतपाः च आसन्। ते धर्मविदः मुनयः, रामं धर्मनिष्ठं धर्मज्ञं च समीपं गत्वा, इदं वचः ऊचुः— "त्वं इक्ष्वाकुवंशस्य महावीरः, भूम्याः अग्रगण्यः रक्षिता च, देवेषु मघवान् इव। त्रिलोके तव कीर्तिः वीर्यं च प्रसिद्धम्। तव पितृभक्ति, सत्यता, धर्मश्च प्रचुरः। अतः, धर्मज्ञं, धर्मप्रियं महात्मानं त्वां आगत्य, रक्षायै उपयाचामः। क्षम्यतां अस्माकं याचना।" "राजा, यः षष्ठांशं फलं गृह्णाति, स्वजनं पुत्रवत् न रक्षति, स महान् अधर्मं कुर्यात्। यः सर्वान् प्रजाः आत्मवत्, पुत्रवत्, सर्वशक्त्या रक्षति, स एव राजत्वं प्राप्नोति। एवं राजा दीर्घकीर्तिम्, ब्रह्मलोकं, तत्र सम्मानं च लभते। यः तपस्वी फलमूलाशनः परमं धर्मं आचरति, तस्य चतुर्थांशः तस्य राज्ञः धर्मरक्षिणः लभ्यते।" "एषः महान् तपस्विनां वनवासिनां ब्राह्मणसमूहः तव रक्षायाम् अपि राक्षसैः अनरक्षितः इव भीषणं हन्यते। आगच्छ, वनान्तरे राक्षसैः विविधैः प्रकारैः हतस्य बहूनां महात्मनां मुनीनां शरीराणि पश्य। पम्पानदी, अनुसन्दाकिनी, चित्रकूटवासिनां मध्ये महान् वधः क्रियते। राक्षसैः वनवासिनां तपस्विनां प्रति घोरं दुष्कर्म क्रियते, ततः अस्माकं साहाय्यं न शक्यते।" "अतः, शरणं गत्वा, त्वां रक्षायै उपयाचामः। राक्षसैः निशाचरैः हन्यमानाः रक्षस्व अस्मान्। भूमौ अन्यः शरणं नास्ति, त्वं एव रक्षिता। राक्षसैः रक्षस्व अस्मान्।" रामः, धर्मात्मा ककुत्स्थपुत्रः, तपस्विनां वचः श्रुत्वा, सर्वान् तपस्विनः इदं वचः उवाच— "मां न आदेशयितुम् अर्हथ; अहं तपस्विभिः न आदेश्यः। अहं स्वकर्तव्यायै एव वनं प्रविष्टः। पितुः आज्ञया, राक्षसैः भवतः कृतं अनिष्टं निवारयितुं वनं प्रविष्टः। संयोगेन, तव कार्यसिद्ध्यर्थं आगतः; मम वासः वन्यः महाफलप्रदः भविष्यति।" "अहं तपस्विनां राक्षसशत्रून् संग्रामे हन्तुम् इच्छामि; तपोनिष्ठाः मुनयः भ्रातृसहितं मम वीर्यं पश्यन्तु।" इत्युक्त्वा, रामः, धर्मनिष्ठः, लक्ष्मणेन सह, तपस्विनां वरं दत्वा, तपस्विभिः सह सुतिक्ष्णं प्रति जगाम्। एषः सप्तमः सर्गः श्रूयताम्। रामः, शत्रुसूदनः, भ्रातृसहितः, सीतया सह, द्विजातिसमूहैः सह सुतिक्ष्णाश्रमं जगाम्। दीर्घं मार्गं गत्वा, जलपूर्णान् नदीन् अतिक्रम्य, महान् शुद्धः मेरुसमानः पर्वतः दृष्टः। ततः रघुवंशजौ, सदा सह, सीतया सहितौ, विविधवृक्षसम्पन्नं वनं प्रविष्टौ। पुष्पफलसमृद्धवृक्षयुक्तं भीषणं वनं प्रविश्य, विविक्तदेशे वल्कलमालाभिः शोभितं आश्रमं दृष्टवान्। तत्र रामः, तपोनिष्ठं सुतिक्ष्णं, यथाविधानं मलिनवस्त्रधारिणं, आसनस्थं दृष्ट्वा, उवाच— "अहं रामः, भगवन्, त्वां द्रष्टुम् आगतः; तस्मात् वद, धर्मज्ञ, महातपस्विन्।" सुतिक्ष्णः प्रत्युवाच— "स्वागतं ते, रघुष्रेष्ठ, सत्यनिष्ठ राम; त्वया प्रविष्टं एतदाश्रमं इव संरक्षितम्।" एवं शारभङ्गस्य तपः, तस्य स्वर्गारोहणम्, मुनिसमूहस्य रामे शरणागमनं, राक्षसैः तपस्विनां वधः, रामस्य प्रतिज्ञा, सुतिक्ष्णाश्रमस्य रमणीयता, सर्वं एकसूत्रेण, श्रद्धया, संप्राप्तम्।