एवं राघवेण, इन्द्रसमबलवता, उक्तः स बुद्धिमान् शरभङ्गः पुनः इदं वाक्यम् उवाच—“अत्र, राम, अतीव तेजस्वी धर्मात्मा च मुनिः सुतिक्ष्णः नाम वसति। स तपस्वी वनवासव्यवस्थितः, तव महद् हितं करिष्यति। त्वं तस्य विशुद्धाश्रमे रमणीयवनदेशे सुतिक्ष्णं तपस्विनं गच्छ। स एव तव निवासस्य व्यवस्था करिष्यति। “इमां मंदाकिनीं नदीं प्रतिकूलेन मार्गेण अनुगच्छ, राम। एषा नदी पुष्पैः नक्षत्रैश्च वहति, ततः त्वं तं देशं प्राप्स्यसि। एषः पन्थाः, नरश्रेष्ठ। किंचित् कालं मां पश्य, प्रिय, यावत् अहम् अङ्गानि सर्पः इव जीर्णत्वचं त्यजामि।” एवमुक्त्वा, महातेजाः शरभङ्गः अग्निं सुसंस्कृत्य, हविषा मन्त्रवत् आजुहाव। ततः तस्य महात्मनः तपस्विनः जटा शरीरं च, जीर्णत्वचा अस्थि-मांस-रुधिरं च, अग्निना दग्धम्। अथ स महायशाः शरभङ्गः अग्निकुण्डात् इव दीप्तिमान् यौवनसमन्वितः अभवत्। स लोकान् अग्निहोत्रिणां, महर्षीणां, देवानां च अतिक्रम्य, ब्रह्मलोकं जगाम। स धर्मात्मा ब्राह्मणश्रेष्ठः ब्रह्माणं सह पार्षदैः अपश्यत्। ब्रह्मा अपि तम् आगतम् ब्राह्मणं दृष्ट्वा हृष्टः प्रहर्षेण समभ्यनन्दत्। शृणु अद्य वाल्मीकि रामायणेऽरण्यकाण्डे षष्ठः सर्गः। शरभङ्गस्य स्वर्गारोहणसमये, महर्षयः समवेत्य, दीप्ततेजसम् काकुत्स्थं रामम् उपजग्मुः। तत्र वैखानसाः, वालखिल्याः, सम्प्रक्षालाः, मरीचिपाः, अश्मकुट्टाश्च, पत्रभक्षका तपस्विनः च आसन्। अन्ये दन्तौष्ठ्याः, जलस्थायिनः, भूमिशय्याः, अनशय्याः, व्योमवासिनः, वायुभक्षाः, भूमिनिकेतनाश्च तत्र आसन्। केचित् ऊर्ध्वव्रताः, जितेन्द्रियाः, क्लिन्नवाससः, जपपरायणाः, तपोनिष्ठाः, पञ्चाग्निसाधकाः च आसन्। ते सर्वे धर्मविदः महर्षयः रामम् धर्मज्ञं धर्मसंहितं समासाद्य इदं वचनम् ऊचुः—“त्वं इक्ष्वाकुवंशस्य महारथः, पृथिव्याः प्रमुखः रक्षकः च, देवानाम् इव मघवान्। त्रिषु लोकेषु यशसा कीर्त्या च प्रसिद्धः। त्वयि पितृभक्तिः, सत्यवचनता, धर्मसमृद्धिः च वर्तते। अतः वयं त्वां धर्मज्ञं, धर्मकामं, महात्मानं शरण्यं समुपागताः स्म; रक्षस्व नः, क्षमस्व च। “राज्ञा, षष्ठांशं प्रजाफलात् गृह्णता, स्वजनवत् प्रजाः रक्षितुम् अकर्तव्यम् अधर्मः स्यात्। यः राजा स्वात्मवत्, पुत्रवत्, प्रजाः सर्वदा रक्षति, स एव धर्मराज्यं प्राप्नोति। तादृशः राजा दीर्घकालं यशः लभते, ब्रह्मलोकं गच्छति, तत्र च पूज्यते। यद् उत्तमं धर्मकर्म तपस्विना फलमूलाशिनः कृतं, तस्य चतुर्थांशः धर्मरक्षता राज्ञः लभ्यते। “एषा महान् तापससमाजः, बहवः ब्राह्मणाः अपि, तव रक्षायाम् अपि, राम, राक्षसैः अनाथवत् घोरं विनाशं प्राप्नुवन्ति। आगच्छ, पश्य, केचित् महात्मनः मुनयः राक्षसैः विविधान् प्रकारैः हताः। पम्पातीरवासिनः, अनुपम्पामन्दाकिन्यः, चित्रकूटनिवासिनश्च, तत्र महद्वधं क्रियते। एवं, वयं राक्षसैः घोरकर्मभिः मुनिषु क्रियमाणं महाप्रतापं सहेतुम् न शक्नुमः। अतः, त्वां शरण्यं समुपेत्य, राक्षसैः वध्यमानाः, रक्षस्व नः, राम। त्वत्तः अन्यः शरणं नास्ति, रक्षस्व नः राक्षसद्भ्यः। एवं श्रुत्वा, धर्मात्मा काकुत्स्थः तपस्साधनेषु मुनिषु इदं वचनम् उवाच—“मां न आदेशयितुम् अर्हथ; अहं तपस्विभिः आदेश्यः नास्मि। अहम् आत्मधर्मार्थं एव वनं प्रविष्टः। पितुः आज्ञां पालयन्, राक्षसैः भवतां कृतं विघ्नं निवारयितुम् अत्र प्रविष्टः। अद्यैव च, भवतां कार्यसिद्ध्यर्थं, मम वनवासः महाफलदः भविष्यति। अहं राक्षसान् मुनिविघ्नकरान् युद्धे हन्तुम् इच्छामि; तपसा संनताः मुनयः मम वीर्यम् लक्ष्मणेन सह पश्यन्तु।” एवं तपस्विनां वरम् अपि दत्वा, धर्मनिष्ठः, जितेन्द्रियः रामः लक्ष्मणेन सह, मुनिभिः सह सुतिक्ष्णं प्रति प्रस्थितः। श्रूयतां सप्तमः सर्गः। रामः, रिपुं दाहयन्, भ्रात्रा सीतया च सह, द्विजातिभिः मुनिभिः सह सुतिक्ष्णस्य आश्रमं जगाम। दीर्घं मार्गं गत्वा, बहून् सलिलपूर्णान् नदीन् तीर्त्वा, सः शुद्धं पर्वतं महमेरुसमं दृष्टवान्। ततः, रघुवंशसम्भूतौ तौ भ्रातरौ, सदा सह सीतया, विविधान् वृक्षैः युतं वनं प्रविविशतुः।