तदा रामः लक्ष्मणं प्रति उवाच—“पश्य लक्ष्मण, दिव्यं तेजस्विनं, अद्भुतं रथं सूर्यसमानप्रभं, आकाशे सञ्चरन्तं। ये अश्वाः पुरुहूतस्य, याः पूर्वं शक्रस्य इति श्रुताः, नूनं त एव दिव्याः अश्वाः आकाशे सञ्चरन्ति। तथा तेषां रथस्य चतुर्दिशं शतशः शतशः युवानः पुरुषाः सिंहसदृशाः स्थिताः; ते सर्वे कुण्डलधारिणः, खड्गधारिणः च। सर्वे विस्तीर्णवक्षसः, वज्रसदृशबाहवः, रक्तप्रभवस्त्रधारिणः, सिंहसदृशाः, दुष्प्राप्याः च। तेषां वक्षसि ज्वलन्ति हाराः अग्निसमानप्रभाः; ते सर्वे, हे सौमित्रे, पञ्चविंशतिवयस्काः इव दृश्यन्ते। एषा एव देवतानां नित्यं वयः, यथा एते सिंहसदृशाः पुरुषाः रम्यदर्शनाः दृश्यन्ते। तस्मात्, लक्ष्मण, त्वं वैदेह्या सह किंचित् स्थातव्यः; यावत् अहं स्पष्टं ज्ञातुं शक्ष्यामि—कः एष तेजस्वी रथस्थः इति।” एवं सौमित्रिं समाश्वास्य, “इह स्थातव्यं” इति उक्त्वा, काकुत्स्थवंशसम्भूतः रामः शरभङ्गस्य आश्रमं प्रति अग्रे गतः। तदा, रामं समीपं आगच्छन्तं दृष्ट्वा, शचीपतिः शरभङ्गं प्रति अभिवाद्य, देवतान् प्रति इदं वचनम् अवदत्—“रामः इह आगच्छति; यावत् सः मया सह भाषते, तावत् मां समाप्य नयत; ततः सः मम दर्शनाय योग्यः। मया सर्वं विजितं, कार्यं सम्पूर्णं; शीघ्रं गमिष्यामि। सः महत्तरं कार्यं कर्तुम् अर्हति, यत् अन्यैः दुष्करम्।” ततः तपस्विनं संबोध्य, पूज्य च, वज्रधारः इन्द्रः स्वैरथेन दिवं जगाम। यदा सहस्राक्षः निर्गतः, तदा राघवः स्वजनैः सह शरभङ्गं यज्ञाग्निसमीपे स्थितं समीपमगच्छत्। रामः, सीता, लक्ष्मणः च तस्य पादौ स्पृशन्तः, तेन अनुमताः, निवासं निमन्त्रणं च प्राप्त्वा उपविष्टाः। ततः राघवः इन्द्रागमनं पृष्टवान्; शरभङ्गः सर्वं रामाय कथितवान्। “एष इन्द्रः, हे राम, मम वरं दत्तुम् इच्छति; ब्रह्मलोकं नेतुम् इच्छति, यः घोरतपसा लभ्यते, यः आत्मसंयमहीनैः दुष्प्राप्यः। त्वं समीपे इति ज्ञात्वा, हे नरश्रेष्ठ, त्वां दृष्ट्वा विना ब्रह्मलोकं न गतवान्। त्वां मिलित्वा, महात्मन् धर्मज्ञ, उत्तमं स्वर्गं गमिष्यामि। नरश्रेष्ठ, मया अक्षयाः शुभाः लोकाः जिताः; ब्राह्मणं दिव्यं च राज्यं त्वं मत्तः गृहाण।” एवमुक्तः शरभङ्गेन, रामः, सर्वशास्त्रविशारदः, सिंहसदृशः, इदं वचनम् अवदत्—“महामुने, अहं स्वयं सर्वान् लोकान् विजयिष्यामि; केवलं वने निवासं इच्छामि, यथा त्वया निर्दिष्टम्।” राघवस्य इन्द्रसमानबलस्य वचनं श्रुत्वा, शरभङ्गः पुनः उवाच—“इह, हे राम, सुतिक्ष्णः नाम महातेजस्वी धर्मात्मा ऋषिः वसति; सः वने नियमेन स्थितः, सः ते महत्तरं हितं करिष्यति। त्वं सुतिक्ष्णं तपस्विनं, तस्य शुद्धाश्रमे रम्ये वने, गच्छ; सः ते निवासं विधास्यति। एषा मन्दाकिनी नदी, हे राम, तया प्रवाहविरुद्धं गच्छ; सा पुष्पाणि नक्षत्राणि च वहति, ततः त्वं तं देशं प्राप्स्यसि। एषा एव पन्थाः, हे नरसिंह; एकक्षणं मां पश्य, यावत् अहं सर्पः पुरातनं त्वचं यथा त्यजामि।” ततः शरभङ्गः अग्निं प्रज्वाल्य, यथाविधि मन्त्रैः घृतं आहुत्य, यज्ञाग्निं प्रविश्य दिव्यः अभवत्। तस्मिन् क्षणे अग्निः महात्मनः शरभङ्गस्य केशं शरीरं च दग्धवान्—पुरातनं त्वचं, अस्थि, मांसं, रक्तं च। ततः सः यज्ञवेद्याः ज्वलन्तः युवा इव अभवत्, शरभङ्गः प्रकाशमानः दृष्टः। सः अग्निहोत्रिणां, महर्षीणां, देवतानां लोकान् अतीत्य, ब्रह्मलोकं अगच्छत्। सः धर्मात्मा, ब्राह्मणश्रेष्ठः, सृजन्तां पतिं सह पार्षदैः अपश्यत्; सृजन्तां पतिः तं ब्राह्मणं दृष्ट्वा हर्षितः, सस्नेहम् अभ्यनन्दत्। शृणु अधुनातनं षष्ठं सर्गं श्रीवाल्मीकि-रामायणे, अरण्यकाण्डे। यदा शरभङ्गः स्वर्गं गतः, तदा महर्षीणां गणाः समागत्य, काकुत्स्थवंशसम्भूतं, तेजोविस्फारितं रामं उपसंगम्य। तत्र वैखानसाः, वालखिल्याः, सम्प्रक्षालाः, मरीचिपाः, अश्मकुट्टाः, पत्राशनाः तपस्विनः च। तत्र दन्तपेषणाः, जलनिमग्नाः, भूमिशयनाः, अनिद्राः, व्योमवासिनः च। जलाशनाः, वायुभक्षाः, आकाशनिवासिनः, भूमिशयनाः च। तत्र स्थितिप्रवृत्ताः, जितेन्द्रियाः, शीतवस्त्रधारिणः, जपपरायणाः, तपसि स्थिताः, पञ्चतपः च। सर्वे रामं धर्मपरायणं समीपमागत्य, धर्मविदः, धर्मज्ञं रामं प्रति वाक्यम् अवदन्। “त्वं इक्ष्वाकुवंशस्य महावीरः, पृथिव्याः श्रेष्ठः, रक्षिता च; देवेषु मघवान् इव। त्रिषु लोकेषु तव कीर्ति, वीर्यं च प्रसिद्धम्; तव पितृभक्तिः, सत्यवचनता, धर्मसम्पन्नता च दृश्यते।” एवं श्रीरामस्य शरभङ्गसमीपगमनं, शरभङ्गस्य ब्रह्मलोकगमनं, तथा महर्षीणां रामं प्रति आगमनं, तेषां धर्ममयाः स्तुतिर्वा, सर्वं सस्नेहम्, श्रद्धया च घटितम्।