रामः शरभङ्गस्य समीपे, तपसा विशुद्धात्मनः दिव्यबलस्य महर्षेः, अद्भुतं महत् दृश्यं ददर्श। तत्र स देवाधिपतिं तेजस्विनं शोभमानं निर्मलवस्त्रधारिणं भूमिं न स्पृशन्तं अपश्यत्। स देवः, बहुभिः महात्मभिः पूज्यमानः, हरिताश्वयुक्तेन रथेन आकाशे विहरन् दृश्यते स्म। दूरात् रामः तं देवम् उदयन्तमिव सूर्यं, श्वेतमेघसमूहमिव, चन्द्रमण्डलमिव, दीप्तिमन्तं अपश्यत्। तत्र स शुद्धछत्रं अद्भुतमालाभिः भूषितं, द्वौ च सुवर्णदण्डौ उत्तमौ चामरौ, महात्म्यम् उपेतौ ददर्श। तद्विधौ उत्तमाङ्गनाभिः धृतौ, शिरस्युपरि विचालितौ, गन्धर्वाः, देवाः, सिद्धाः, ऋषयः च तत्र उपस्थिताः। देवः आकाशस्थितः उत्तमवाक्यैः स्तूयमानः, शरभङ्गेन सह वासवेन संवादं अकरोत्। रामः तत्र शतक्रतुम् दृष्ट्वा लक्ष्मणं सम्बोध्य, अद्भुतं रथं भ्रातृप्रति दर्शयन् उवाच—"पश्य लक्ष्मण! स तेजस्वी, शोभमानः, अद्भुतः रथः सूर्यवत् आकाशे विहरति। पुरुहूतस्य अश्वाः, याः पूर्वं शक्रस्य इति श्रुताः, त एव दिव्याः आकाशे विचरन्ति। तत्र ये नरव्याघ्राः सर्वतः स्थिताः, शतशः शतशः, युवाः, कुण्डलधराः, खड्गधारिणः, तेषां सर्वेषां विस्तीर्णवक्षांसि, वज्रदण्डसमानबाहवः, रक्तप्रभवस्त्रपरिधायिनः, व्याघ्रसमाः, दुष्प्राप्याः। तेषां वक्षसि ज्वलन्ति हाराः अग्निसमाः; सर्वे, सौमित्रे, पञ्चविंशतिवर्षीयाः इव दृश्यन्ते। एषा एव देवानां आयुः, यथा एते नरव्याघ्राः शोभमानाः दृश्यन्ते।" रामः पुनः उवाच—"लक्ष्मण, वैदेह्या सह क्षणं स्थीयताम्; यावत् अहं अस्य रथस्थस्य तेजस्विनः स्पष्टं जानामि।" इत्युक्त्वा सौमित्रिं 'इह स्थीयताम्' इति उक्त्वा, काकुत्स्थवंशजः शरभङ्गाश्रमं प्रति प्रस्थितः। तदा रामं समीपं आगच्छन्तं दृष्ट्वा, शचीपतिः शरभङ्गं विसर्ज्य, देवेषु इदं वचनम् उवाच—"रामः इह आगच्छति; यावत् स मया न संवादं करोति, तावत् मां समापयित्वा नयत; ततः स मम दर्शनाय योग्यः।" "मया विजयितं कार्यं सम्पूर्णम्; शीघ्रं गच्छामि। स महत् कार्यम् करिष्यति, यदन्यैः दुष्करम्।" इत्युक्त्वा, तपस्विनं सत्कृत्य, वज्रधारिणः इन्द्रः रथेन स्वर्गं प्रति प्रस्थितः। इन्द्रे सहस्राक्षे तत्रतः गतवति, राघवः स्वसैन्येन सह शरभङ्गं यज्ञाग्निसमीपे उपविशत्। रामः, सीता, लक्ष्मणः च तस्य पादौ स्पृष्ट्वा, तेन अनुमतिः प्राप्त्वा, निवासं निमन्त्रणं च लब्ध्वा उपविशत्। तदा राघवः इन्द्रागमनं पृच्छन्, शरभङ्गः सर्वं रामाय कथयामास। "एष इन्द्रः, हे राम, मम वरं ददाति, मां ब्रह्मलोकं नयितुम् इच्छति, यः घोरतपसा लभ्यते, आत्मसंयमहीनैः दुर्लभः। त्वं समीपस्थः इति ज्ञात्वा, नरव्याघ्र, त्वां दृष्ट्वा विना ब्रह्मलोकं न गतवान्, प्रियातिथिम्। त्वया संगतः, महात्मन्, धर्मात्मन्, अहं परमं स्वर्गं यास्यामि। नरश्रेष्ठ, मया शुभा लोकाः जिताः, अक्षयाः; ब्राह्मणीयं दिव्यं च राज्यं त्वया स्वीक्रियताम्।" एवं शरभङ्गेन उक्तः, नरव्याघ्रः, सर्वशास्त्रविद् राघवः उवाच—"महामुने, अहं स्वयं सर्वान् लोकान् जित्वा प्राप्स्यामि; केवलं अत्र वनवासं इच्छामि, यथा त्वया निर्दिष्टम्।" राघवस्य इन्द्रसमबलस्य इत्युक्ते, शरभङ्गः पुनः उवाच—"अत्र, हे राम, उच्चतेजाः धर्मात्मा ऋषिः सुतिक्ष्णः वसति, यः वनवासे नियमेन स्थितः; स ते अधिकं हितं करिष्यति।" "सुतिक्ष्णं तपस्विनं, तस्य शुद्धाश्रमे, रम्ये वनप्रदेशे गच्छ; स ते निवासं व्यवस्थापयिष्यति।" "मन्दाकिनीं नदीं, हे राम, प्रवाहविपरीतं अनुगच्छ; सा पुष्पैः नक्षत्रैः च युक्ता, ततः गन्तव्यं स्थानम् प्राप्स्यसि।" "एषः मार्गः, नरव्याघ्र; क्षणं मां पश्य, यावत् त्वगिव सर्पः पुरातनं शरीरं त्यजामि।" ततः, अग्निं प्रज्वाल्य, विधिवत् घृतं जपैः आहुतिं दत्त्वा, तेजस्वी शरभङ्गः यज्ञाग्निम् प्रविष्टः। तस्मिन्नेव क्षणे, अग्निः महात्मनः ऋषेः केशं शरीरं पुरातनत्वग् अस्थि-मांस-रुधिरं च ददाह। ततः स ज्वलन् युवकः इव अग्निकुण्डात् उत्थाय, शरभङ्गः दीप्तिमान् अभवत्। स अग्निहोत्रिणां लोकान्, महर्षीणां, देवतानां च लोकान् अतीत्य, ब्रह्मलोकं अगच्छत्। स धर्मात्मा ब्राह्मणः लोके श्रेष्ठः, सृजनाम् ईश्वरं तस्य परिचारकैः सह अपश्यत्; तं ब्राह्मणं दृष्ट्वा प्रभुः हृष्टः, सस्नेहम् अभिनन्दनं च अकरोत्। इदानीं श्रीमद्वाल्मीकि-रामायणस्य अरण्यकाण्डे षष्ठः सर्गः श्रूयताम्।