रामः शीघ्रं शरभङ्गं तपस्विनं महातेजस्विनं सम्प्राप्तुं सन्नद्धः सन् लक्ष्मणसहितः तस्य आश्रमं गच्छति स्म। तत्र शरभङ्गस्य समीपे, यस्य आत्मा तपसा विशुद्धः दिव्यबलसम्पन्नः च, महान् अद्भुतः दृश्यः रामेण दृष्टः। तत्र सः देवाधिपतिं तेजस्विनं शोभमानं निर्मलवस्त्रधारिणं भूमिं न स्पृशन्तं अपश्यत्। सः भगवाँs, बहुभिः महात्मभिः पूज्यमानः, हरिताश्वयुक्ते दिव्यरथे आकाशे सञ्चरन्तं दृष्टवान्। दूरतः रामः तम् उदयन्तं सूर्यं यथा, शुभ्रमेघसमूहवत्, शशिनं यथा च, दीप्तिमन्तं अपश्यत्। तत्र निर्मलः छत्रः अद्भुतमालाभिः भूषितः, द्वे च उत्तमे चामरे सुवर्णदण्डे महाद्रव्ये दृष्टे। तद्वा स्त्रियः उत्तमाः तानि चामराणि शिरसि धृत्वा वायुयन्ति स्म; तत्र गन्धर्वाः, देवाः, सिद्धाः, श्रेष्ठर्षयः च समागताः। तं देवम् आकाशस्थितम् उत्तमैः वाक्यैः स्तुतम्, शरभङ्गेन सह वासवेन संवादन्तम् अपश्यत्। शतक्रतुम् तत्र दृष्ट्वा रामः लक्ष्मणं सम्बोध्य, अद्भुतं रथं भ्रातृवेक्ष्य दर्शयति स्म। "पश्य लक्ष्मण, तेजस्विनं शोभमानं अद्भुतं रथं, सूर्यवत् दीप्तिमन्तं आकाशे सञ्चरन्तं। एते पुरुहूतस्य अश्वाः, पूर्वं श्रुताः शक्रस्य, नूनं दिव्याश्वाः आकाशे सञ्चरन्ति।" तथा तस्य रथस्य सर्वतः शतशः शतशः पुरुषाः, युवा, कुण्डलधारिणः, खड्गधारिणः, व्याघ्रसदृशाः, विशालवक्षसः, लोहमुष्टिसदृशबाहवः, रक्तरश्मिवस्त्रधारिणः, दुष्प्राप्याः, तिग्रसदृशाः च तिष्ठन्ति स्म। तेषां वक्षसि ज्वलन्ति हाराः अग्निसदृशाः; सर्वे पंचविंशतिवर्षीयाः इव दृश्यन्ते। एषा देवानां नित्यं वयः, लक्ष्मण, तिग्रसदृशाः रम्यदर्शनाः। "क्षणं तिष्ठ लक्ष्मण वैदेह्याः सह, यावत् अहं रथस्थस्य तेजस्विनः व्यक्तं ज्ञातुम् इच्छामि।" इत्युक्त्वा रामः सुमित्रं स्थातुम् आदिश्य शरभङ्गाश्रमं प्राप्नोति। रामं समीपं आगच्छन्तं दृष्ट्वा शचीपतिः शरभङ्गं अभ्यनुज्ञाय देवांश्च सम्बोध्य उवाच—"रामः अत्र आगच्छति, यावत् सः मया सह भाषते, तावत् मां पूर्णत्वाय नय; ततः सः मम दर्शनं योग्यः।" "अहं विजयम् प्राप्तवान्, शीघ्रं गमिष्यामि; सः महत् कर्म कर्तुम् अर्हति, यद् अन्यैः कठिनम्।" इत्युक्त्वा वज्रधारिणः इन्द्रः तपस्विनं पूजयित्वा अश्वयुक्ते रथे स्वर्गं प्रस्थितः। सहस्राक्षे स्वर्गं गतः रामः सीता लक्ष्मणसहितः शरभङ्गं यज्ञाग्निसमीपे उपविष्टम् उपसंगम्य तस्य पादौ स्पृष्ट्वा तेन अनुमत्याः आसनं प्राप्तः, निवासम् आमन्त्रणं च लब्ध्वा। ततः रामः इन्द्रागमनं पृष्टवान्, शरभङ्गः सर्वम् अवदत्। "एष इन्द्रः, हे राम, मम वरं दत्त्वा ब्रह्मलोकं नेतुम् इच्छति, यः घोरतपसा प्राप्तः, असंयतात्मभिः दुर्लभः। त्वं समीपस्थः इति ज्ञात्वा, पुरुषसिंह, त्वां दृष्ट्वा विना ब्रह्मलोकं न गच्छामि, प्रियातिथिं। त्वया साक्षात्कृतः, महात्मन्, धर्मात्मन्, अहं परं स्वर्गं गमिष्यामि। पुरुषश्रेष्ठ, मया शुभाः लोकाः जिताः, अक्षयाः; ब्राह्मणीयं दिव्यं च स्थानं त्वं गृहाण।" शरभङ्गस्य एवं उक्तवान् रामः, सर्वशास्त्रविद् पुरुषसिंहः प्रत्युवाच—"महामुने, अहं स्वयम् सर्वान् लोकान् विजयिष्यामि; केवलं वनवासं इच्छामि, यथा त्वया निर्दिष्टम्।" इति रामेण उक्तः, इन्द्रसमबलः, शरभङ्गः पुनः उवाच—"अत्र, हे राम, दीप्तिमान् धर्मात्मा ऋषिः सुतिक्ष्णः वसति, यः वनवासे नियमेन तिष्ठति; सः ते महद् हितं करिष्यति। सुतिक्ष्णं तपस्विनं शुद्धाश्रमे रम्ये वनप्रदेशे गच्छ; सः ते निवासं विधास्यति।" "मन्दाकिनीं नदीं, हे राम, प्रवाहविपरीतं अनुगच्छ; सा पुष्पाणि ताराणि च वहति, ततः तव स्थानं प्राप्तव्यम्। एष मार्गः, पुरुषसिंह; मम शारीरं सर्पः पुरातनं त्वचं यथा त्यजति, तथा त्वं माम् एकक्षणं पश्य।" इत्युक्त्वा शरभङ्गः अग्निं प्रज्वाल्य विधिवत् घृतं आहुत्य, दीप्तिमान् यज्ञाग्नौ प्रविष्टः। तस्मिन्नेव काले अग्निः महात्मनः शरभङ्गस्य केशं शरीरं पुरातनत्वचं अस्थिमांसमांस रक्तं च भक्षयामास। ततः सः यज्ञकुण्डात् दीप्यमानः युवा इव निर्गम्य शरभङ्गः दीप्तिमान् अभवत्। सः अग्निहोत्रिणाम्, महर्षीणाम्, देवतानां लोकान् अतिक्रम्य ब्रह्मलोकं प्राप्नोत्। सः पुण्यात्मा ब्राह्मणश्रेष्ठः ब्रह्मलोकं गत्वा सृजन्ताम् अधिपतिं सपरिवारं दृष्टवान्; तं ब्राह्मणं दृष्ट्वा ब्रह्मा हृष्टः स्नेहपूर्वकं स्वागतम् अकरोत्।