सर्वेषु स्त्रीषु श्रेस्था सा दिव्याङ्गना स्वर्गे देवता, रोहिण्यपि क्षणमपि चन्द्रमसः वियोगं न यथापश्यत्। एवं पतिव्रतानां श्रेष्ठानां स्त्रीणां स्वकर्मफलात् देवलोकं प्राप्य सम्मानः क्रियते। ततोऽनसूया, सीतायाः मधुरवचनानि श्रुत्वा, प्रसन्ना सञ्जाता, सीतायाः शिरः आलिङ्ग्य मैथिलीं हर्षयन्ती वाक्यम् अब्रवीत्। विविधैः तपोभिः अहं महान् तपःबलम् प्राप्तवती, हे शुद्धस्मिते सीते! तस्मिन्नेव बलं आश्रित्य त्वां आशीर्वादयितुमिच्छामि। मधुरं युक्तं च तव वचनं, हे मैथिली, मम हर्षं जनयति; वद, किं उचितं ते करवाणि? तस्या वचः श्रुत्वा, तपस्विन्याः सीता, सौम्यं विस्मयं प्राप्य, "कृतम्" इत्युवाच। एवं उक्ता तया, धर्मात्मा अनसूया अतिप्रसन्ना सञ्जाता, "हे सीते, तव हर्षजनकं कामं पूर्णयिष्यामि," इत्युवाच। "इह दिव्याः माल्याः, वासांसि, भूषणानि, सुरभिः लेपः, चन्दनं च, हे वैदेहि।" "हे सीते, एतानि दानानि त्वामलङ्करिष्यन्ति; उत्तमानि, निर्मलानि, चिरं तवाङ्गेषु स्थास्यन्ति।" "एतेन दिव्येन लेपेन, हे जनकनन्दिनि, त्वं तव पतिम् प्रति लक्ष्मीवद् अव्यय विष्णुम् प्रति दीप्तिम् प्राप्स्यसि।" मैथिली तानि वासांसि, लेपं, भूषणानि, माल्यं च, प्रेमदानं अप्रतिमं, सस्मार। तं प्रेमदानं प्राप्त्वा, पुण्यशीला सीता, अञ्जलिं कृत्वा, तपस्विन्याः समीपे श्रद्धया स्थितवती। सीता एवं सेवमानायाम्, अनसूया पतिव्रता, प्रियं विषयं अनुगृह्य तां पृच्छितुम् आरभत। "हे सीते, श्रुतं मया यद् त्वं अस्मिन् राघवेण स्वयमेव स्वयम्वरे प्राप्ता।" "हे मैथिली, तं वृत्तान्तं विस्तारतः श्रोतुमिच्छामि; यथा तव अनुभूतिः, तथा सर्वं कथय।" एवं उक्ता सीता धर्मात्मन्याः अनसूयायाः उक्तवती, "शृणु," इत्यादाय तं वृत्तान्तं कथयितुम् आरभत। "मिथिलायाः राजा, नाम्ना जनकः, धर्मनिष्ठः, क्षत्रधर्मे न्यायेन च भूमिं पालयति। स यदा स्वहस्तेन क्षेत्रं कर्षति स्म, तदा अहं भूमिं विदार्य उत्पन्ना इति कथ्यते। राज्ञा जनकेन, मम शरीरं पांसुना आवृतं, काष्ठानि च विक्षिपन्तीं दृष्ट्वा, विस्मयः प्राप्तः। पुत्रहीनः स राजा, मम स्नेहात्, मामङ्के स्थापयन्, 'इयम् मम कन्या' इति उक्त्वा, स्नेहं मयि अवादयत्। तदा आकाशे, अमानुषी वाणी श्रूयते स्म—'एवं, हे राजन्, धर्मेन कन्या ते भवति।' ततः मम पिता धर्मात्मा मिथिलेश्वरः, मम प्राप्त्या अतिसंमृष्टः सञ्जातः, महत् ऐश्वर्यं प्राप्तवान्। अहं तस्य पुण्यशीला वृद्धा देव्या, या धर्मकार्याणि करोति, तया मातृस्नेहेन सम्मानिता पूजिता च। मम विवाहयोग्यं कालं दृष्ट्वा, पिता, धनहान्याद्युपद्रवैरुत्कण्ठितः, चिन्तायाम् निमग्नः। इह लोके, कन्यापितुः, समानाया वा हीनाया वा, यदि विवाहः न क्रियते, तदा अपमानं प्राप्नोति—even यदि स इन्द्रवत् बलवान्। तं अपमानं समीपं आगच्छन्तं दृष्ट्वा, राजा चिन्तया आकुलः, तीरं न प्राप्नुवन् तिमिङ्गिलः इव, मार्गं न प्राप्नोति। यः जानाति यद् अहं स्त्रीतो न जातास्मि, राजा, विचिन्त्य, राज्ञः मध्ये योग्यं वरं न प्राप्तवान्। सदा विचारयन्, स बुद्धिमान् राजा, निश्चितवान्—'स्वयम्वरे कन्यायाः आयोजनं करिष्यामि।' तस्य महायज्ञे, वरुणः महाबलः, तं प्रसन्नः, दिव्यं धनुः अक्षय्यशराणि च दत्तवान्। तद् धनुः, भारात्, पुरुषैः प्रयासेन अपि न चल्यते; राज्ञः धनुषः बन्धनं स्वप्नेऽपि न शेकुः। तं धनुः प्राप्त्वा, सत्यवादी पिता, राज्ञः मध्ये उद्घोषयत्—'यः एतत् धनुः उत्थाप्य, तत्र ज्या योजयति, स मम कन्यां पत्नीत्वं प्राप्नोति—न संशयः।' तं उत्तमं धनुः, पर्वतसमं दृष्ट्वा, राज्ञः प्रणम्य, उत्थापयितुं न शेकुः, ततो निर्गताः। बहूनां वर्षाणाम् अनन्तरं, दीप्तः राघवः, विश्वामित्रेण सह, भ्राता लक्ष्मणेन सह, यज्ञदर्शनाय आगतः। तत्र विश्वामित्रः, धर्मात्मा, पितरं मम सम्मान्य, राघव-लक्ष्मणयोः कथा उक्तवान्। 'एतौ दशरथस्य पुत्रौ धनुः द्रष्टुम् इच्छतः; दिव्यं धनुः रामाय दर्शय।' एवं उक्तः तेन ऋषिणा, पिता धनुः आगम्य, क्षणेन वीरः तद् धनुः नमितवान्। शीघ्रं बलात्, ज्या योजयितुम् आरभत। यदा तद् धनुः बलात् आकर्षितम्, मध्ये द्विधा भग्नम्, तस्य शब्दः आकाशात् पतितं वज्रनिनादमिव आसीत्। ततः, सत्यवचनं कृत्वा, पिता मम, माम् रामाय दातुम् निश्चितवान्, उत्तमं कुम्भं उद्यम्य जलं आदाय।