अनसूया सीतायाः मधुराणि धर्मयुक्तानि वचनानि श्रुत्वा, तस्याः मनसि यत् किंचित् संशयं पुनः नूतनं कृतं त्वया, धर्मज्ञेति ताम् उवाच। स्त्रीणां पतिसेवनात् परं तपः नास्ति—सावित्री पतिसेवया स्वर्गे पूजिता, तथा त्वम् अपि तेनैव आचरणेन स्वर्गं प्राप्तवती। सा सर्वस्त्रीणां मध्ये श्रेेष्ठा, दिवि देवी; रोहिणी च क्षणमपि चन्द्रमसः वियोगं न भजते। एवं पतिव्रतानां श्रेष्ठानां स्त्रीणां स्वकृतैः पुण्यैः सुरलोके पूजनं लभ्यते। एवं सीतायाः वचनानि श्रुत्वा, अनसूया प्रहृष्टा, तस्याः शिरसि आलिङ्ग्य मैथिलीं हर्षयन्ती वाक्यम् अब्रवीत्—"विविधैः नियमैः मया महत्तपः सम्पादितम्, हे सीते सुहासिनि; तेन तपोबलात् त्वां वरयितुम् इच्छामि। तव वचनानि युक्तानि, प्रीतिकराणि च, मैथिलि। अहम् उत्सुका—किं तव योग्यं कार्यं करवानि?" अनसूयायाः वचनं श्रुत्वा, सीता तपसा युक्ता साभिप्रायं विस्मिता साभिप्रायम् उक्तवती—"कृतं भवतु।" तस्याः वचनेन धर्मिष्ठा अनसूया अधिकं प्रहृष्टा, सीताम् उवाच—"हे सीते, तव मनोऽभिलषितं वरं दास्यामि। एते दिव्याः माल्यवस्त्राभरणान्य् अङ्गरागः च, गन्धः च, रत्नयुक्तः उन्नतः च उन्नतः च तैलः, हे वैदेहि। एतानि तव अङ्गानि शोभयिष्यन्ति, नित्यशुद्धानि, नित्यनवानि च। एतेन दिव्येन अङ्गरागेण अनुलिप्त्वा, जनकात्मजे, त्वं स्वपतौ लक्ष्मीव अक्षयविष्णौ विराजिष्यसे।" एवं सीता तानि वस्त्राणि, अङ्गरागं, भूषणानि, माल्यानि—अनुत्तमं स्नेहदानं—सविनयं स्वीकृतवती। तं स्नेहदानं प्राप्य, या श्रीमती सीता, कृताञ्जलिः तस्याः तपस्विन्याः समीपे उपतस्थे। एवं सीता तस्याः समीपे उपविष्टा, अनसूया पतिव्रता, प्रीतिपूर्वकं कथायाः विषयं पप्रच्छ—"हे सीते, श्रुतं मया यत् त्वं स्वयम्वरेनेन श्रीराघवेण विजिता। मैथिलि, तस्य वृत्तान्तस्य विस्तारं श्रोतुम् इच्छामि; यथानुभूतं यथावत् आख्याहि।" एवं पृष्टा सीता धर्मिष्ठां तां तपस्विनीं प्रति उवाच—"शृणु। मिथिलाधिपतिः जनकः नाम, धर्मनिष्ठः, क्षात्रेण धर्मेण न्यायेन च राज्यं पालयति। सः किल कर्षति क्षेत्रं स्वहस्तेन, तत्र अहम् भूमिं विदार्य उत्पन्ना। मृद्भिः आवृताङ्गी, काष्ठानि विक्षिपन्ती, दृष्ट्वा स राजा विस्मितः अभवत्। पुत्राभावेन, स्नेहात् माम् उरस्य् उपवेश्य, 'एषा मे पुत्री' इति उक्त्वा, स्नेहं मयि अवर्षयत्। तदा दिव्या आकाशवाणी न मानुषी श्रूयते—'एवं, राजन्; धर्मतः एषा तव पुत्री।' ततो मे पितरं धर्मिष्ठं मिथिलेशं परमं हर्षं समभवत्, माम् लब्ध्वा महत् ऐश्वर्यं अपि प्राप्तवान्। सा च अहं तया वृद्धया पुण्यशीलया देव्या समर्पिता, या मातृस्नेहेन सखीभावेन च मां सम्मानिता, पालिता च। यदा मम वयः दम्पत्याय योग्यं जातम्, तदा मे पिता, दारिद्र्यादि दुःखैः क्लिश्यमानः, चिन्तायाम् अपतत्। अस्मिन् लोके कन्यापितुः, सा समा वा हीना वा, यथैव इन्द्रः अपि स्यात्, यदि सा योग्यं वरं न लभते, तदा अपमानः भवति। तं अपमानं समीपवर्तिनं दृष्ट्वा, राजा चिन्तया पीडितः, तटं न प्राप्नुवन् प्लावकः इव, मार्गं न पश्यति। मम अयोनिजत्वं ज्ञात्वा, राजा बहु विचिन्त्य, न कञ्चन योग्यं पतिं नृपतिषु दृष्टवान्। सः नित्यम् एतद् विचिन्तयन्, बुद्धिमान् राजा, एतद् निश्चितवान्—'स्वयम्वरं कन्यायाः करिष्यामि।' तस्य महायज्ञे, वरुणः महाबलः, तस्मै धनुः महद् अक्षय्यशरं च दत्तवान्। तत् धनुः भारात् पुरुषैः अपि न चल्यते; नृपाः तद् धनुः नमयितुं न शेकुः, स्वप्नेऽपि न। तत् धनुः लब्ध्वा, सत्यवादी मे पिता, नृपसन्निधौ उद्घोषितवान्—'यः एतद् धनुः उद्यम्य संधास्यति, सः मम पुत्र्याः पतिः भविष्यति—न संशयः।' तत् महादनुः पर्वतसमं दृष्ट्वा, नृपाः प्रणम्य, तद् उद्यम्य अपि न शेकुः, निराशाः प्रत्यगच्छन्। दीर्घेण कालेन, अयं तेजस्वी राघवः, विश्वामित्रेण सह, भ्राता लक्ष्मणेन च, सत्यवीर्ये स्थितः, यज्ञदर्शनाय आगतः। तत्र विश्वामित्रः, धर्मात्मा, पितरं प्रति राघवलक्ष्मणयोः विषये भाषितवान्—'एते दशरथस्य पुत्रौ धनुः द्रष्टुम् इच्छतः; राजपुत्राय रामाय दिव्यं धनुः दर्शय।' एवं तेन मुनिना उक्तः, मे पिता तत् धनुः समानीय, तस्य वीर्यवान् रामः निमेषमात्रेण तद् धनुः नमयामास। शीघ्रं बलात् तद् धनुः संधाय।