सीता, सुमहाभागा, अनसूयाम् पतिसंयुक्तां साभिवाद्य स्वनामाख्यानं सम्यक् न्यवेदयत्। ततो वैदेही, निष्पापां तपस्विनीम् अनसूयाम् प्रणम्य, कृताञ्जलिः प्रहृष्टा च, कुशलं पृष्टवती। तां तु सीतां धर्मात्मिकां दृष्ट्वा, अनसूया सुमहाभागा हृष्टा स्नेहपूर्वकं वाक्यम् अब्रवीत्— “भाग्येन त्वं धर्ममाचरिष्यसि। हे सीते, त्वं स्वजनान् कीर्तिं श्रीं च परित्यज्य, रामं वनवासिनं अनुगता; सौभाग्येन त्वं तस्य सहधर्मचारिणी जाता। स किं नगरे, किं वा वने वसति, धर्मात्मा वा, पापात्मा वा, यस्य पतिः प्रियतमा—तस्याः स्त्रियाः लोकाः परमं वर्धन्ते। दुर्जनः स्यात्, कामवशः स्यात्, धनविहीनः स्यात्, तथापि साध्वी स्त्रीणां पतिः परमं दैवतं। नाहं कञ्चन बन्धुम् पत्युः श्रेयांसं पश्यामि, हे वैदेहि, सर्वत्र स एव साध्यः, यथा तपसः अक्षयं फलम्। परस्त्रीणां तु, दुर्जातीनां, धर्माधर्मौ न विवेच्येते; ताः केवलं मनसा काममवलम्ब्य, पत्यौ निबद्धाः विचरन्ति। या स्त्रियः, मैथिलि, दुष्कृत्ये पतन्ति, ताः निन्दां धर्माच्च पतनं प्राप्नुवन्ति। त्वं तु गुणसम्पन्ना, लोकधर्मवित्, स्वभावेनैव वर्तसे, धर्मनिष्ठानां यथा। अतः त्वं पतिसंयुक्ता, धर्मपत्नीव्रतं चरन्ती, पतिसंयुक्ता धर्मेऽनुगच्छ; ततो यशश्च धर्मश्च तव भविष्यतः।” एवमयोध्याकाण्डस्य सप्तदशोत्तरशततमः सर्गः समाप्तः। एवं समभाषिता अनसूया तया, वैदेही निर्वैरिणी तद्वाक्यं पूजयित्वा मृदु वाक्यम् उपाचष्ट। “न विस्मयः, आर्ये, यदिदं त्वया मयि भाषितम्; अहमपि जानामि पतिः स्त्रियाः परमं पूज्यः। यदि मम पतिः दुश्चरित्रोऽपि स्यात्, आर्ये, तथापि स मया नित्यं सेवनीयः। किं पुनः, यदा स धर्मात्मा, गुणवान्, दयालुः, जितेन्द्रियः, प्रेम्णा स्थितः, धर्मनिष्ठः, मातृपितृसमानः च? यथा रामः कौसल्यायां वर्तते, तथा सर्वासु राजमहिषीषु। येषु स्त्रीषु राजा केवलं एकवारम् अपश्यत्, तासु अपि स वीरः धर्मात्मा मातृवत् आचारं करोति, गर्वं परित्यज्य। अहं यदा एषं काननं निर्जनं भीरुं प्रविष्टा, तदा मम श्वश्र्वा या उपदेशः दत्तः, स मे हृदि स्थितः। यश्च मम माता विवाहकाले, वह्निसाक्षिके, पूर्वं उक्तवती, तं वचनं अपि सम्यक् स्मरामि। तव वाक्यैः तत् सर्वं पुनरुत्थापितम्, आर्ये; स्त्रियाः पतिसेवा तपसः परमं नास्ति। सावत्री पतिसेवया स्वर्गे पूज्यते; त्वमपि एवं पतिसेवानुष्ठानात् स्वर्गं प्राप्तवती। सा सर्वस्त्रीणां श्रेष्ठा, दिव्यैः देव्या; रोहिणी चन्द्रमसः कदापि न पृथक् दृश्यते। एवं पतिव्रतेषु स्त्रीषु स्वव्रते स्थितासु, स्वकर्मणा दिव्येषु लोकेषु पूज्यन्ते।" एवं सीतायाः वचनानि श्रुत्वा, अनसूया प्रहृष्टा तां शिरसि परिष्वज्य मैथिलीं प्रहर्षयन्ती वाक्यम् अब्रवीत्— “नानाविधानि व्रतानि कृत्वा महत्तपः मया लब्धम्, हे सीते सुमुखि; तेन तपसा त्वां वरयितुम् इच्छामि। तव वाक्यानि उचितानि, हृद्यानि च, मैथिलि; अहं तुष्टा—ब्रूहि, किं ते योग्यं करवानि?” तस्याः वचः श्रुत्वा सीता तपोधनाभ्यां विस्मिता सान्त्वेन उवाच— “कृतम् इति।” तया एवमुक्ता धर्मात्मिका अनसूया भूयः प्रहृष्टा साभ्यनन्दयत्— “सीते, तव प्रीतिकरं वाञ्छितं करिष्यामि। एते दिव्याः माल्यवस्त्राभरणानि, गन्धानुलेपनं च, हे वैदेहि। एतानि तवाङ्गानि शोभयिष्यन्ति, युक्तानि, निर्मलानि, सदा नित्यशुद्धानि। एतेन दिव्यगन्धेन अनुलेप्य, जनकात्मजे, त्वं स्वपतेः समीपे लक्ष्मीः यथा अच्युतस्य विष्णोः शोभिष्यसि।” ततः मैथिली तानि वस्त्राणि, गन्धानुलेपनानि, आभरणानि, माल्यं च, परमं स्नेहदत्तं प्रतिगृह्य, साभिवादनं तस्यै तपस्विन्यै प्रहृष्टा तिष्ठन्ती प्रत्युपस्थिता। तस्यां सीतायाम् उपविष्टायां, अनसूया धर्मनिष्ठा, प्रहर्षपूर्णं विषयं अनुस्मृत्य पृष्टवती— “सीते, श्रुतमस्ति मया, यदस्य श्रीराघवस्य त्वं स्वयम्वरे प्राप्ता। तं वृत्तान्तं विस्तारतः श्रोतुम् इच्छामि; यथावत् यथानुभूतं त्वया, आख्याहि।” एवमुक्ता सीता धर्मज्ञायै तपस्विन्यै उवाच— “शृणु। मिथिलाधिपः जनकः नाम वीर्यवान् धर्मात्मा, क्षत्रधर्मे न्यायेन च देशं पालयन् आसीत्। स एकदा स्वहस्तेन क्षेत्रं कर्षन्, अहं भूमिं विदार्य समुत्थिता, राज्ञः कन्येति कीर्त्यते।