ततः रामः अग्रे गच्छन् धनुष्मान् आसीत्, लक्ष्मणः तु पृष्ठतः अनुगच्छन् तं रक्षन्। भरतस्य अपि शत्रुघ्नः, लक्ष्मणस्य अनुजः, तद्वद् अनुगच्छन् तं रक्षन् आसीत्। सदा लक्ष्मणः भरतस्य प्राणात् अपि प्रियतरः, तथा भरतः अपि लक्ष्मणस्य प्रियतमः अभवत्। एवं दशरथः स्वैः चत्वारः सुप्रसिद्धैः पुत्रैः सदा स्नेहेन पूजितः आसीत्। तेषु सर्वेषु ज्ञानसम्पन्नेषु गुणैः भूषितेषु च, दशरथः परमं मुदितः अभवत्, यथा देवेषु प्रपितामहः। ते सर्वे लज्जायुक्ताः, कीर्तिमन्तः, सर्वज्ञाः, दूरदर्शिनः च अभवन्; तेषु सर्वेषु दीप्तिमन्तः बलवन्तः च सन्ति। तेषां पितरं दशरथं ब्रह्मा इव लोकाधिपः प्रमुदितः अभवत्; ते पुरुषव्याघ्राः वेदाध्ययननिष्ठाः अभवन्। पितृसेवायाम् तेषां नित्यम् प्रवृत्तिः आसीत्, धनुर्वेदे च स्थापिताः अभवन्। ततः दशरथः तेषां विवाहसंस्कारान् चिन्तयितुम् आरभत्। स धर्मात्मा राजा गुरुभिः बन्धुभिः च सह तद्विषये विचारयितुम् आरभत्। सः मन्त्रिभिः सह चिन्तयन् तत्र स्थितः, तदा महात्मा महर्षिः विश्वामित्रः, महातेजाः, आगतः। सः राजसमीपं गन्तुम् इच्छन् द्वारपालान् उक्तवान्—"मम आगमनं शीघ्रं विज्ञापयत्, गाधिसुतः कौशिकः आगतः।" तत् श्रुत्वा परिचारकाः शीघ्रं राजप्रासादं अभिमुखम् अगच्छन्। ते सर्वे तैः वाक्यैः मनः विक्षिप्ताः सन्तः, यत्र विश्वामित्रः स्थितः तं राजप्रासादं प्राप्तवन्तः। तत्र राजा इक्ष्वाकुवंशसम्भूतः विश्वामित्रस्य आगमनं श्रुत्वा, सभार्यः पुरोहितैः सह, सावधानः अभवत्। सः राजा हर्षेण तं मुनिं यथा इन्द्रः ब्रह्माणम् अभिगच्छेत् तथा अगच्छत्। सः तपस्विनं दीप्तिमन्तं दृढनियमिनं दृष्ट्वा, हर्षपूर्णमुखः तस्मै स्वागतार्थं जलं दत्तवान्। मुनिः राजनः शास्त्रविधिना अर्घ्यं प्रतिगृह्य उपविष्टः। ततः सः मुनिः राजानं नगरे, कोशे, देशे, बन्धुषु, मित्रेषु च कुशलं, अक्षयसमृद्धिं च पृष्टवान्। धर्मात्मा कौशिकः अपि तं पृष्टवान्—"सर्वे उपासिताः वा, शत्रवः सीम्नः वशे वा?" सः दिव्यं मानुषं च धर्मं सम्यक् कृतम् वा इति अपि पृष्टवान्। वसिष्ठं श्रेष्ठं ऋषिं दृष्ट्वा तस्य अपि कुशलं पृष्टवान्। तत्र उपस्थितान् अन्यान् ऋषीन् अपि सः अभिवाद्य यथायोग्यं कृतवान्। सर्वे हर्षपूर्णहृदयाः राजगृहं प्रविष्टवन्तः। राजा तान् सत्कृत्य यथायोग्यं आसनेषु स्थापितवान्। ततः सः राजा, हर्षपूर्णचित्तः, महर्षिं विश्वामित्रं अभ्यभाषत्। सः परमदानशीलः राजा, प्रमुदितः, मुनिं सम्मान्य उक्तवान्—"तव आगमनं मम अमृतप्राप्तिः इव, तृषितस्य वर्षम् इव, अपुत्रस्य पुत्रोत्पत्तिः इव, लब्धनष्टं इव, महालाभस्य हर्षः इव।" "एवं, महर्षे, तव आगमनं अहम् एवम् मन्ये। स्वागतं ते! किं ते प्रियम्? किं करवानि तव आगमनेन प्रमुदितः?" "त्वं पूज्यः ब्राह्मणः, सौभाग्येन आगतः, सम्मानदाता। अद्य मम जन्म सफलम्, जीवितं च सुफलितम्।" "यत् ब्राह्मणेश्वरं दृष्ट्वा मम रात्रिः शुभा अभवत्। पूर्वं राजर्षिः अभवः, तपसा दीप्तिमान्।" "अद्य ब्रह्मर्षित्वं प्राप्तवान्, अनेन मम विविधा पूजा अर्हिता। एषः अद्भुतः परमशुद्धः अवसरः मम, ब्राह्मण। तव आगमनेन अहं पुण्यक्षेत्रं प्राप्तवान्। यत् प्रयोजनं त्वं आगतः, तत् मे कथय।" "अहं तव अनुग्रहं इच्छामि, तव प्रयोजनाय योगदानं करिष्यामि। त्वं दृढनियमः, याचनीयं न विलम्बय।" "अहं सर्वेषु कार्येषु कर्ता, त्वं तु मम दिव्यरक्षकः। एषः महालाभः मम, ब्राह्मण, तव आगमनेन परमधर्मः उत्पन्नः।" इति सः राजा विनयेन, हृदयप्रियं वाक्यं, गुणकीर्तिमन्तं मुनिं संबोधितवान्। तस्य वचनं श्रुत्वा, महर्षिः विश्वामित्रः परमं हर्षं प्राप्नोत्। एवं नवमदशमं सर्गं शृणु। एषः नवमदशमः सर्गः श्रीवाल्मीकिरामायणे बालकाण्डे। राजसिंहस्य अद्भुतं विस्तृतं वचनं श्रुत्वा, तेजस्वी बलवान् विश्वामित्रः रोमाञ्चितः अभवत्, तं उवाच। "एवं आचारः त्वं एव अर्हसि, न अन्यः पृथिव्यां, वसिष्ठनामधेयः महाकुलसम्भूतः।" "यद् मम हृदयस्थं, यत् कार्यनिश्चयः, तत् त्वं साधयितुम् अर्हसि, राजसिंह। प्रतिज्ञां स्थापय।" "अहं तस्य फलार्थं व्रतं पालयामि, नरश्रेष्ठ; द्वौ तु राक्षसौ, रूपान्तरकुशलौ, विघ्नं कुर्वन्ति।" "यदा व्रतं पुनःपुनः कृतं, समापनं समीपं आगच्छति, तदा तौ बलिनौ, शिक्षितौ, मारीचः च सुबाहुः च आगच्छतः।" "तौ यज्ञवेद्यां मांसरुधिरधाराभिः वर्षयतः; तदा व्रतं विगुणितं, समापनं विघ्नितम्।" "क्लान्तः, निराशः, अहं तस्मात् स्थलात् निवर्ते; किन्तु, राजन्, अहं कोपाय मनः न ददामि।" "एवं स्थितिः—एवं आचारः, शापः तत्र न निवर्तते। राजसिंह, त्वं मे पुत्रं रामं, सत्यवीर्यं, दातुम् अर्हसि।" "त्वं मे ज्येष्ठं पुत्रं रामं, काकपक्षधरं वीरयुवानं, दातुम् अर्हसि। मम दिव्यबलैः रक्षितः, सः समर्थः।" "सः तौ राक्षसौ, विघ्नकर्तारौ, विनेष्यति; अहं तं विविधैः वरैः अनुग्रहीतुम् इच्छामि—न संशयः।" "तेन त्रिषु लोकेषु कीर्तिः प्राप्ता भविष्यति; तौ राक्षसौ रामस्य प्रतिरोधं कर्तुं न शक्न्वतः।" एवं श्रीवाल्मीकिरामायणे बालकाण्डे दशरथस्य पुत्राणां सौहार्दं, विश्वामित्रस्य आगमनं, तस्य सत्कारः, तथा रामस्य यज्ञरक्षणार्थं याचनं, सर्वं एकस्मिन्न कथा रूपेण सम्प्रवृत्तम्।