राज्ञः चतुर्विधाः पुत्राः, महात्मनः, पृथक् जाताः, गुणैः सम्पन्नाः, रूपेण समं, प्रोष्ठपदद्वयं इव शोभमानाः सन्ति। तस्मिन् समये, गन्धर्वाः मधुरं गीतं गायन्ति, अप्सरसः नृत्यन्ति, दिव्यं नादः गूढं गूषते, चन्दनपुष्पाणि आकाशात् वर्षन्ति। सः राजः, रत्नैः भूषितेषु विशालेषु महलेषु, मधुरं गायनं च अन्यैः संगीतानां सह, यथासम्भवम्, गूढं गूषते। राजा बर्धनं, वंशानुगमिनः च, बर्द्धयामास। तेन ब्रह्मणः, पितृसुतानां च, धनं च सहस्रगवायः ददाति। एकादशदिवसाणां पश्चात्, सः पुत्राणां नामकरणं कृतवान्। तत्र ज्येष्ठः, महात्मा रामः, च कैकेयीपुत्रः भरतः इति। वसिष्ठः, परमआनन्देन, सौमित्रिम् लक्ष्मणं च अन्यं च शत्रुघ्नं नाम ददाति। सः ब्रह्मणानां, नगरवासिनां च, अन्नं ददाति; च ब्रह्मणानां विशालं रत्नसंपदं ददाति। सर्वाणि जन्मकर्माणि च अन्यानि कर्माणि सम्पाद्य, रामः ज्येष्ठः, पताकायाः इव, पितुः आनन्दं ददाति। सः पुनः, सर्वभूतानां मध्ये स्वयम्भू इव समादृतः, सर्वे वेदेषु ज्ञाता, वीरः च जगताम् कल्याणाय समर्पितः। सर्वे ज्ञानसम्पन्नाः, गुणैः भूषिताः च; किन्तु तेषां मध्ये, रामः, महाशोभायुक्तः, सत्ये च वीर्ये स्थिरः। सर्वजने प्रियः, चन्द्रवत् शुद्धः, सः गजेषु, अश्वेषु, च रथचालनं च कुशलः। तस्य धनुष्मद्विज्ञानं प्रति श्रद्धा आसीत्, पितुः सेवायाम् उत्सुकः च। बाल्ये, लक्ष्मणः, भाग्यवृद्धः, अत्यधिकं प्रियः आसीत्। लक्ष्मणः सर्वदा रामस्य, जगतां प्रियस्य, ज्येष्ठभ्रातुः प्रति समर्पितः; सः सर्वेषां आनन्दं ददाति, अपि च रामस्य शारीरिकं सुखं। लक्ष्मणः, समृद्धिमयः, बाह्यजीवितस्य वायुः इव, उत्तमपुरुषः तस्य विना निद्रां न प्राप्नोति। यदा स्वादिष्टं भोजनं आगतम्, सः तस्य विना न खादति; यदा रामः शिकाराय अश्वं गच्छति, लक्ष्मणः धनुषं धारयन् तस्य पृष्ठे गच्छति; तथा भरतस्य, शत्रुघ्नः, लक्ष्मणस्य कनिष्ठभ्रातुः, तथा एव करोति। सः सदा तस्य जीवितस्य प्रियः आसीत्, तथा प्रियः च; एवं दाशरथः च तस्य चतुर्णां प्रसिद्धपुत्राणां प्रियः आसीत्। सः परमसुखितः, देवेषु दादाजीवः इव; यदा सर्वे ज्ञानसम्पन्नाः गुणैः भूषिताः च। विनम्रः, प्रसिद्धः, सर्वज्ञः, दूरदर्शी च; तेषां मध्ये सर्वे तेजस्विनः च शक्तिमन्तः। पिता दाशरथः हर्षितः, ब्रह्मा इव, लोकानां स्वामी; तेषां सिंहवत् पुरुषाः वेदाध्ययनाय समर्पिताः। ते पितुः सेवायाम् समर्पिताः च धनुष्मद्विज्ञानं स्थिराः; तदा राजा दाशरथः तेषां विवाहकर्माणि विचिन्तयामास। सः धर्मराजः, तस्य आचार्याणां च स्नेहिभिः सह, चिन्तयामास; यदा सः मन्त्रिणां मध्ये चिन्तयामास, तदा महात्मा ऋषिः विश्वामित्रः, विशालतेजः, आगच्छति; राजा सह तस्य दर्शनेन, गवेषणा च कृतवान्। सः गदिः, गाधिपुत्रः, कश्यपः इति ऋषिं प्रति आगच्छति; तस्य आगमनं शीघ्रं राजा महलस्य द्वारे प्रकटयति। तदनन्तरं, तेषां वाक्यानां द्वारा, राजा दाशरथः चित्तं चालयति। ते सर्वे, तेषां वाक्यानां द्वारा, राजा महलस्य समीपं गच्छन्ति, यत्र विश्वामित्रः उपविष्टः आसीत्। तं दृष्ट्वा राजा, पञ्चवर्षाणां च कृते, ब्रह्मा इव गच्छति। ऋषिं दृष्ट्वा, ज्योतिर्मयम्, तपस्विनं च, राजा, हर्षितः, तस्य स्वागताय जलं समर्पयति। सः ऋषिः राजा द्वारा अर्घ्यं स्वीकृत्य, शास्त्रानुसारं पूजां करोति। सः राजा, तस्य कल्याणं च अनन्तधनं च, नगरस्य, खजाने, देशे, बन्धुषु च पृच्छति। धर्मात्मा कौशिकः अपि राजा पृच्छति, यदि तस्य सर्वे दासः च समीपवर्ती शत्रवः दिग्धाः सन्ति। सः पृच्छति, यदि दैवीय मानवकार्याणि सम्यक् सम्पादितानि। वसिष्ठं, प्रमुखं ऋषिम्, मिलित्वा, तस्य कुशलं अपि पृच्छति। प्रसिद्धः ऋषिः अपि अन्यानां ऋषीणां अभिवादनं करोति, यथा उचितम्। ते सर्वे, हृदयेन प्रसन्नाः, राजा निवासं प्राप्नुवन्ति। राजा तेषां पूजितः, उचितं आसनं गृहीत्वा। तदा राजा, मनसि हर्षितः, महान् ऋषिं प्रति वदति। परमदानी राजा, हर्षितः च तं सम्मानयन्, वदति: "तव आगमनं अमृतं इव, शुष्कतायाम् वर्षं इव— पुत्रस्य जन्मं, पुत्ररहितस्य, पुनः प्राप्यं, महान् भाग्यस्य आनन्दं इव— तथा, हे महान् ऋषे, अहं तव आगमनं एषः मन्ये। तव आगमनं स्वागतं! तव सर्वोच्चं इच्छां किमस्ति? अहं किं करोमि, तव उपस्थिति द्वारा हर्षितः?" "त्वं मम पूज्यः, हे ब्रह्मण। सौभाग्येन आगतः, हे सम्मानप्रदायक। अद्य मम जन्मं सम्पूर्णं, च मम जीवनं सुशोभितम्। यः ब्रह्मणानां स्वामी, तव दर्शनं मम रात्रिं सच्चिदानन्दं करोति। पूर्वं राजर्षिः इति ज्ञातः, तव तेजस्य तपस्यायाः द्वारा प्रज्वलितम्। इदानीं त्वं ब्रह्मर्षिः प्राप्य, मम बहुविधं पूज्यः। एषः अद्भुतः च परमशुद्धः अवसरः, हे ब्रह्मण। त्वया, हे स्वामी, अहं पुण्यभूमिं प्राप्नोमि। यदर्थं त्वं आगतः, तं मां वद।