ऋष्यश्रृङ्गः महाद्युतिमान्, सन्तोषेन समुपेक्षितः, शान्तां सह, नीतिमान् राज्ञा न वञ्चितः, स्वपत्न्या सह प्रस्थानं कृतवान्। ततः, सर्वान् विमोक्त्वा, राजा मनसि संतुष्टः, तत्र सुखमिव स्थितः, पुत्रजन्मनं चिन्तयामास। यज्ञस्य सम्पूर्णतायाम्, षट् ऋतवः व्यतीताः; तदनन्तरम्, द्वादशे मासे, चैत्रस्य नवम्यां तिथौ—यदा पुनर्वसू तारा, आदितिः प्रधाने, उदिताऽभूत्, पञ्च ग्रहाः च उच्चे स्थिताः, गुरु च चन्द्रः कर्कटराशौ समुत्थितौ—तदा जगतां पूज्यः सर्वेश्वरः उदितः, कौसल्याः रामं जन्म कृतवान्, दिव्य चिह्नैः समर्पितम्। सः विष्णोः अर्धः, महाप्रभुः, इक्ष्वाकुवंशस्य आनन्दः, रक्तदृष्टिः, बलशाली भुजाः, रक्तपृष्ठः, मृदु वाणी च ढमध्वनिसदृशः। कौसल्यायाः तस्मिन् अनन्ततेजसि पुत्रे, यथा अदितिः इन्द्रं, देवेषु इन्द्रधनुः प्रकटितः। भरतः सत्यसङ्कल्पः वीरः कैकेयीं सुतः, विष्णोः चतुर्थांशः, सर्वगुणसम्पन्नः। ततः सुमित्रा द्वौ पुत्रौ, लक्ष्मणं च शत्रुघ्नं च, शस्त्रविद्यायाम् निपुणौ, प्रत्येकः विष्णोः अर्धशक्तिमान्। भरतः शान्तमनः, पुष्यतारायाम् जातः, मीनराशौ च उदितः; सुमित्रायाः पुत्रौ आश्लेषा तारेण जातौ, कर्कटराशौ च सूर्यस्य उदिते। राजा इक्ष्वाकुवंशस्य चतुरः पुत्राः, महात्मानः, पृथक् जाताः, गुणसम्पन्नाः, रूपेण च द्वौ तारेः समानाः। गन्धर्वाः मधुरं गानं कृतवन्तः, अप्सराः नृत्यं कृतवन्तः, दिव्यं दुन्दुभिः ध्वनितम्, पुष्पवृष्टिः च आकाशात् पतिताः। मधुरगानं च सह अन्यैः संगीतैः, तेषां रत्नमयाः महलाः श्रवणीयं ध्वनितम्। राजा गीतकारानां, वंशज्ञातृणां, स्तुतिकाराणां दानानि दत्तवान्; ब्राह्मणानां च धनं सह सहस्त्रगवाः प्रदत्ताः। एकादशदिवसाणां व्यतीतिः, सः पुत्राणां नामकरणं कृतवान्: प्रथमे रामं, महात्मानं, च भरतं कैकेयीं सुतम्। वसिष्ठः परमसुखेन, सौमित्रिं लक्ष्मणं च, अन्यं च शत्रुघ्नं नाम दत्तवान्। सः ब्राह्मणान्, नगरवासिनः च जनानां भोजनं कृतवान्; च ब्राह्मणानां बहु मूल्याणां रत्नानां प्रदत्तम्। सः सर्वाणां जन्मकर्माणि च अन्यानि संस्काराणि कृतवान्; तेषां मध्ये, रामः, ज्येष्ठः, ध्वजवत्, पितुः आनन्दं प्राप्यते। सः पुनः सर्वेषां स्रष्टा इव मानितः; सर्वे वेदविद्याः, वीराः च, जगतः कल्याणाय समर्पिताः। सर्वे ज्ञानसम्पन्नाः, सर्वे गुणमयाः; किन्तु तेषां मध्ये, रामः महाशक्तिमान्, सत्यधर्मे च स्थिरः। सर्वेषां प्रियः, चन्द्रसदृशः, गजगामिनी, अश्वगामिनी, रथगामिनी च। सः धनुर्विद्यायाम् समर्पितः, पितुः सेवायाम् च उत्सुकः; बाल्यकाले लक्ष्मणः, भाग्यवृद्धः, अत्यन्त प्रियः। लक्ष्मणः सदा रामस्य, जगतां आनन्दस्य च ज्येष्ठभ्रातुः प्रियः; सः सर्वेभ्यः आनन्दं ददाति, रामं च शारीरिकतः। लक्ष्मणः, समृद्धिमान्, बाह्यप्राणवत्; उत्तमपुरुषः तं विना निद्रां न गच्छति। स्वादिष्टं भोजनं आगतं, सः तं विना न खादति; यदा रामः शिकाराय अश्वं गच्छति, तदा लक्ष्मणः धनुषं धारयन्, तं रक्षति; तथा भरतस्य, शत्रुघ्नः, लक्ष्मणस्य कनिष्ठभ्रातुः, तद्वद् अपि कार्यं करोति। सः सदा तस्मिन् प्रियः, जीवनस्य प्रियः; तथा दशरथः च तेषां चारित्राणां प्रियः। सः अत्यन्त सन्तुष्टः, देवेषु दादि इव; यदा सर्वे ज्ञानसम्पन्नाः च गुणमयाः सन्ति, विनम्रः, प्रसिद्धः, सर्वज्ञः, दूरदर्शी च; तेषां मध्ये, सर्वे तेजस्विनः च बलशाली च। तेषां पितः दशरथः हर्षितः, ब्रह्मा इव, लोकानां स्वामी; तेषां सिंहवत् पुरुषाणां वेदाध्ययनाय समर्पितः। ते पितुः सेवायाम् समर्पिताः, धनुर्विद्यायाम् च स्थिराः; ततः राजा दशरथः तेषां विवाहसंस्काराणां विचारं आरभत। सः धर्मात्मा राजा, स्वशिक्षकैः च स्वसंबन्धिभिः सह, विचारं आरभते; यदा सः मन्त्रिणां मध्ये चिन्तयति, तदा महात्मा ऋषिः विश्वामित्रः, महाद्युतिमान्, आगतः; राजा सहर्षं तं समागच्छति। सः तस्य गदितं श्रवणं कृत्वा, "कौशिकः, गाधिसुतः आगतः" इति। तदनन्तरम्, राजा तस्य महलस्य प्रति गत्वा, तं दृष्ट्वा, इन्द्रस्य ब्रह्मणः इव, हर्षितः। ऋषिः तेजस्वी, व्रतस्थः च, राजा तं आर्जवेन जलं समर्पयामास; ऋषिः तं आर्जवं स्वीकृत्य, शास्त्रानुसारं। सः राजा तस्य कुशलं च अनन्तसमृद्धिं च पृच्छति: नगरे, कोशे, देशे, बन्धुषु च। धर्मात्मा कौशिकः अपि राजा पृष्टः, "सर्वे तव दासाः च समुत्तिष्ठन्ति वा?" इति।