यदा भरतः रामं समाश्रित्य तं याचितवान्, तदा सः रामं प्रार्थयामास—"त्वया अस्माभिः अभिषिक्तः, बलप्रभावेन विजित्य लोकान्, इन्द्रः मरुतैः सह यथा, अयोध्यायाः शासनाय प्रयातु।" "त्रिणि ऋणानि प्रतिपद्य, दुष्टान् दग्ध्वा, मित्राणि कामैः तुष्ट्वा, त्वमेव अत्र मम शासनं कुरु।" "अद्य तव अभिषेकसमये, तव सत्यसखा हर्षं अनुभवंतु, दुष्टबुद्धयः भयभीताः दशसु दिशासु पलायंतु।" "मम मातरं मम च कलङ्कं अपहृत्य, नरश्रेष्ठ, पितरं तत्र पापात् रक्षस्व।" "मम शिरः नमित्वा प्रार्थयामि—मयि सर्वेषु च बन्धुषु दया दर्शय, यथा महाभूतपति सर्वेषु प्राणिषु करोति।" "यदि एतद् उत्सृज्य, त्वं वनं गन्तुं इच्छसि, तर्हि अहम् अपि त्वया सह गमिष्यामि।" एवं भरतः दुःखितः शिरः नमित्वा रामं याचमानः, रामः पितृआज्ञायां दृढः, प्रतिनिवर्तितुं न चक्रे। रामस्य अतीव धैर्यं दृष्ट्वा, जनाः अपि दुःखिताः सन्तः, यद्यपि तस्य अयोध्यायाः प्रतिनिवर्तनं न आसित्, तस्य दृढनिश्चयं हर्षेण अनुभवन्। ततः पुरजनप्रियाः पुरोहिताः मातरः च अश्रुपूर्णनेत्राः, भरतस्य भाषणं स्तुत्वा, समं रामं प्रार्थयन्ति। एवं श्रीमद् अयोध्याकाण्डे शतशष्ठतमः सर्गः समाप्तः। पुनः भरतः एवं उक्तवान्, तदा लक्ष्मणस्य ज्येष्ठः भ्राता, कुलश्रेष्ठः, तं प्रत्युवाच। "यद् उक्तं त्वया, तत् उचितम्; त्वं दशरथस्य कैकेय्याः च पुत्रः, राजश्रेष्ठ। पूर्वं पितरं तव मातरं परिणीय, तव मातामहात् अप्रतिमं राज्यदायं श्रुतवान्। देवासुरयुद्धे तव मातामहः नृपः प्रमुदितः, तस्य कन्यायै वरं दत्वा तुष्टः अभवत्। ततः प्रतिज्ञां लब्ध्वा, तव प्रसिद्धा माता, नरश्रेष्ठ, नृपात् द्वौ वरौ याचितवती। राज्यं तव, नरसिंह, मम च वनवासं याचितवती; राजा तस्याः इच्छया द्वौ वरौ दत्तवान्। पितृआज्ञया, नरश्रेष्ठ, अहं अपि चतुर्दश वर्षाणि वनवासे नियोजितः, वरदाता इव। एवं सत्ये पितृवाक्ये दृढः, लक्ष्मणसीतया सह, अरण्यं आगतः। त्वं अपि, नरश्रेष्ठ, शीघ्रं पितुः सत्यवाक्यं पूरय, अभिषेकं स्वीकृत्य। मम निमित्तं पितरं ऋणात् विमोचय, धर्मज्ञ, पितरं मातरं च पूजय। पूर्वं गायायाम् गायः यज्ञकर्ता पितरं तुष्ट्वा प्रसिद्धं स्तोत्रं गायति स्म। पुत्रः पितरं पुत् नाम्ना नरकात् रक्षति; तस्मात् 'पुत्रः' इति कथ्यते, यः पितरं रक्षति वा नयति। धार्मिकाः विद्वांसः पुत्राः बहवः जननीयाः; तेषु, यदि बहवः सन्ति, कश्चित् गायायां यज्ञं करिष्यति। एवं सर्वे राजर्षयः मन्यन्ते, राजसत्तम; तस्मात् पितरं नरकात् रक्ष, राजन्। अयोध्यां गच्छ, भरत, जनानां प्रियं कुरु, शत्रुघ्नेन सह, द्विजैः च। अहं अपि शीघ्रं दण्डकारण्यं प्रवेशयिष्यामि, वैदेही लक्ष्मणेन सह, राजन्। त्वं, भरत, नराणां राजा भव; अहं वनवासिनां मृगाणां च राजा भवामि। अद्य हृष्टः महापुर्यां गच्छ; अहं अपि हृष्टः दण्डकारण्यं प्रवेशयिष्यामि। अद्य सूर्यरश्मयः तव शिरः वर्षासमये छायया शीतलयंतु; अहं अपि वनवृक्षाणां गाढछायायाम् सुखेन विश्राम्यिष्यामि। शत्रुघ्नः च तव सहचरः, सौमित्रिः मम प्रियतमः मित्रः; वयं चत्वारः उत्तमपुत्राः, राजन्, सत्यपथं चरिष्यामः—मा शोच, भरत। एवं श्रीमद् अयोध्याकाण्डे सप्तसप्ततितमः सर्गः समाप्तः। भरतम् आश्वासयन्तं दृष्ट्वा, तदा श्रेष्ठः ब्राह्मणः जाबालिः धर्मविरुद्धं वाक्यं रामं धर्मज्ञं प्रति अब्रवीत्। "साधु, राघव, किं तव मनः फलहीनं भवतु, सामान्यजनस्य इव? त्वं धर्मात्मनां उत्तममनसः। कः कस्य बन्धुः? कः कस्य स्वामी? कः कस्य किम् अस्ति? सर्वे जनाः एकैकः जायते, एकैकः वियति। तस्मात्, राम, यः 'माता', 'पिता' इति आसक्तः, सः मूढः; वस्तुतः कस्यापि कश्चन नास्ति। यथा मनुष्यः अन्यग्रामं गत्वा, किञ्चित् कालं तत्र तिष्ठति, ततः तं गृहं त्यक्त्वा अन्यत्र वसति, एवं काकुत्स्थवंशज, जनानां पिता, माता, गृहं च, केवलं तात्कालिकं निवासस्थानम्; साधवः तत्र न आसक्ताः। पितुः राज्यं परित्यज्य, नरश्रेष्ठ, त्वं दुःखदं, क्लेशकरं, कंटकपूर्णं मार्गं न स्वीकरोतु। समृद्धायां अयोध्यायां स्वयं अभिषिक्तः भव; नगरी एकवर्णा त्वां प्रतीक्षते। राजकुमार, अयोध्यायाः सर्वश्रेष्ठं राजसुखं उपभुङ्क्ष्व, इन्द्रः स्वस्वर्गे यथा। त्वं न दशरथः, न सः त्वं; अन्यः राजा अस्ति, तस्य आज्ञां कुरु।" एवं श्रीमद् अयोध्याकाण्डे अष्टसप्ततितमः सर्गः समाप्तः।