सर्वात्मनं नमः। तत्र एकस्मिन् समये, नीलः अग्निसुतः, तेजसा अग्निसमानः, सर्वेषां वीर्ये, कीर्तौ च अतीव प्रसिद्धः, सर्वान् पराजित्य, अद्भुतं यशः प्रकटयामास। तस्मिन् समये, अश्विनौ, यौ सौंदर्ये धनसम्पत्तौ च प्रसिद्धौ, मैन्दं च द्विविदं च उत्पादयामासुः, यौ रूपेण अत्यन्तं प्रशंसितौ। वरुणः सुषेणं नाम वानरं उत्पादयामास; परजण्यः महाशक्तिमान् शारभं जनयामास। हनुमान्, वायुजः, दृढशरीरः, गर्भवतीं रुद्रगणं समानं वेगं प्राप्तवान्। एते सर्वे, अपारशक्तिमतः, वीर्ये च यथाकामं रूपं धारयितुं समर्थाः, गजैः च पर्वतैः च तुल्यः, महाशक्तिमान्, रमणीयशरीराः आसन्। कृत्तकः, वानरः च, गोतुल्यपृष्ठधारी च, शीघ्रं जन्म लभते, प्रत्येकः तस्य देवस्य रूपेण, रूपेण च वीर्येण च। गोधूलि, किन्नराणां, ऋक्षाणां च स्त्रियः वानराणां जातिः, देवाः, महर्षयः, गन्धर्वाः, गरुडः, प्रसिद्धयक्षाः, नागाः, किम्पुरुषाः, सिद्धाः, विद्याधराः, उरगाः च, अनेकाः, हर्षिताः, सहस्राणि जनयामासुः। स्वर्गीयगायिकाः अपि महाबीर्यवान् पुत्रान् प्रकटयामासुः, यः वनानां मध्ये विचरन्ति—ते सर्वे वानराः, महाकायाः, अरण्यवासिनः। प्रमुखाः अप्सराः, विद्याधर्यः, नागकन्याः, गन्धर्वीः च, यः स्वेच्छया रूपं धारयितुं च शक्तिमान् जाताः, यथासुखं गच्छन्ति। ते सर्वे सिंहैः च व्याघ्रैः च गर्वेण च समाना, शिलाः आयुधानि धारयन्ति, वनों च पर्वताः च सदा गृहे। ते सर्वे नखैः दन्तैः च आयुधानि धारयन्ति, सर्वे शस्त्राणां कौशलवंतः, पर्वतराजं च कम्पयितुं, दृढतरं वृक्षं च चूर्णयितुं समर्थाः। तेषां वेगेन, ते सागरे, नदीनां स्वामी, पृथ्वीं च पादैः च विदारितुं, विशालसमुद्राणां पारं च उड्डीयितुं शक्नुवन्ति। ते आकाशे प्रवेशं कृत्वा, मेघानां अपि ग्रहीतुं, वनान्तरे मादकहयाणां गच्छन्ति। तेषां गर्जनात्, पक्षिणां च उड़न्ति, एषां वानराणां रूपाणि, यः स्वेच्छया रूपं परिवर्तयितुं समर्थाः। सर्वत्र सहस्त्राणि महाबीर्यवान् वानरपदाति नेतारः जाताः, वानराणां प्रमुखाः। ते सर्वे वानरपदाति नेतारः, वीर्यवान् वानराणां उत्पादनं कृतवन्तः; अन्ये, सहस्राणि, भालूवृत्तिभ्यः सह गच्छन्ति। अन्ये विविध पर्वतेषु वनान्तरे च गच्छन्ति; ते सुग्रीवस्य, सूर्यसुतस्य, वालिनस्य च, इन्द्रसुतस्य, सेवाम् अकरोत। सर्वे वानरपदाति नेतारः तेषां द्वौ भ्रातृयोः, नलः, नीलः, हनुमान् च चक्रुः। गर्वेण गरुडस्य सामर्थ्येण युक्ताः, युद्धकौशलवंतः, सिंहानां, व्याघ्राणां, महासर्पाणां च पराजयन्ति। महाबीर्यवान् दीर्घभुजः वालिनः, विशालशक्तिमान्, वानराणां भालूवृत्तिभ्यः रक्षणं कृतवान्। एतेन, पृथिवी, पर्वतैः, वनेषु, सागरेषु च पूर्णा जाताः—विविधरूपैः, विविधलक्षणैः। एतेन वानरपदाति नेतारः, मेघपातैः, पर्वतशिखरैः च, पृथिवीं भयंकररूपैः आवृता, रामस्य साहाय्याय। एवं सर्गे अष्टादशं श्रुणु। यदा तत्र महाश्वयुज्यायाः यज्ञः सम्पूर्णः, देवाः तेषां भागं प्राप्य, यथा आगताः, तत्र गत्वा। यज्ञस्य सम्पूर्णतायां, पत्न्यः सह, राजा नगरे प्रवेशं कृतवान्, सेवकानां, सेनायाः च, रथानां च सह। राजा तस्य यज्ञे सम्मानितः, पृथिवीपतयः, हर्षिताः, तेषां स्वगृहम् गत्वा। यदा पृथिवीपतयः गत्वा, राजा दशरथः, तेजस्वी, तस्य नगरे प्रवेशं कृतवान्, द्विजातीनां मध्ये प्रमुखः। ऋष्यश्रृङ्गः, महाप्रतिष्ठितः, शान्तां सह गत्वा, राजा द्वारा न स्थगितः, तस्य अनुजः सह। इत्यस्मिन् प्रकारेण, सर्वे तेषां विसर्ज्य, राजा, मनः संतुष्टः, तत्र सुखेन स्थितः, पुत्रजन्मस्य चिन्तयामास। यज्ञस्य सम्पूर्णतायां, षट् ऋतवः व्यतीताः; तदनन्तरं, द्वादशे मासे, चैत्रस्य नवम्यां तिथौ— यदा पुनर्वसु तारा, आदित्या प्रधाने, उन्नतं जातं, पञ्च ग्रहाः तेषां उच्चे स्थितौ, गुरु च चन्द्रः कर्कटराशौ सह। यदा सर्वमान्यः विश्वनाथः उदितः, कौसल्या रामं प्रकटयामास, दिव्यचिह्नैः युक्तम्। सः विष्णोः अंशः, महाप्रभवः, इक्ष्वाकुवंशस्य हर्षः, रक्ताक्षः, महाबाहुः, रक्तपाणिः, ढमध्वनिं यथा। कौसल्या तं अपारतेजसा सह, यथा अदिति इन्द्रं, इन्द्रधनुषं धारयन्तं देवेषु। भरतः, सत्यसंकल्पः, वीर्येण युक्तः, कैकेयीं जनयामास, विष्णोः चतुर्थांशः, सर्वगुणैः युक्तः। ततः सुमित्रा, द्वौ पुत्रौ, लक्ष्मणं च शत्रुघ्नं च, शस्त्राणां कौशलवंतः, प्रत्येकः विष्णोः अंशं प्राप्य। भरतः, शान्तचित्तः, पुष्यतारे जातः, मीनराशौ उन्नतं; सुमित्रायाः पुत्रौ, आश्लेषातारे जातौ, कर्कटराशौ, सूर्यः उदितः। एवं सम्पूर्णं कथा।