सुग्रीवः रामेण सह हृष्टः सख्यम् अग्निसाक्षिकं कृतवान्। ततः वानरराजस्य निवेदनात् स्नेहपूर्वकं स्ववैरस्य कारणं शोकात् रामाय सर्वं निवेदितवान्। तदा रामः वालिनं हन्तुम् प्रतिज्ञां दत्तवान्। तत्र सुग्रीवः वालिनः बलं वर्णयन् राघवस्य सामर्थ्ये सन्देहम् अपि अकरोत्। तं विस्वासयितुं सुग्रीवः दुन्दुभेः महाकायं गिरिसन्निभं दर्शयामास। तं रामः महाबाहुः स्मितपूर्वकं दृष्ट्वा पादाङ्गुष्ठेन दश योजनानि दूरं प्रक्षिप्य बलं दर्शितवान्। पुनः एकेन एव महेषुणा सप्त शालान्, गिरिं, अधः पातालं च भित्त्वा सुग्रीवस्य विश्वासं जनितवान्। ततो हृष्टः विश्वस्तश्च सुग्रीवः रामेण सह किष्किन्धाकन्दरं प्रति गतवान्। तत्र सुवर्णवर्णः वानरश्रेष्ठः सुग्रीवः घोरं निनादम् अकरोत्। तस्य तेन शब्देन वालिः तारा-सहितः निर्गत्य सुग्रीवस्य समीपम् आगतः। तत्र रामः एकेन बाणेन वालिनं निहत्य सुग्रीवस्य याच्ञया तं राज्ये प्रतिष्ठापितवान्। ततः वानरश्रेष्ठः सर्वान् वानरान् समावेश्य सीतायाः अन्वेषणाय सर्वदिशः प्रेषितवान्। तदा गृध्रराजस्य सम्पतेः वचनेन महाबलः हनुमान् शतयोजनविस्तीर्णं लवणाम्बुधिं लङ्घयित्वा लङ्कापुरं प्राप्तवान्। तत्र रावणपालितां लङ्कां गत्वा अशोकवनिकायां चिन्तायुक्तां जानकीं दृष्टवान्। ततः अभिज्ञानं दत्त्वा वार्तां निवेद्य वैदेहीं समाश्वास्य द्वारि विदलितवान्। ततः पञ्च सेनापतीन् सप्त मन्त्रिपुत्रांश्च हत्वा विक्रान्तम् अक्षं च निहत्य अन्ते बद्धः अभवत्। पितामहवरदान्वितः सः वीरः राक्षसैः बध्यमानः भाग्यवशात् तत्र स्थित्वा मुक्तिम् अवबुध्य स्वयम्। ततः मैथिलीं विहाय लङ्कां दग्ध्वा महावानरः रामाय शुभवार्तां निवेदयितुं प्रत्यागच्छत्। सः रामस्य समीपम् उपेत्य प्रदक्षिणं कृत्वा “दृष्टा सीता” इति सत्यवचनं न्यवेदयत्। ततः सुग्रीवेण सह सः रामः महोदधेः तीरे गतः सूर्यसमानतेजसा बाणैः सागरं क्षोभयामास। सागरराजः स्वयम् प्रकट्य नलस्य वचनेन सेतुबन्धनं कर्तुम् अनुमतवान्। तेन सेतुना लङ्कां प्राप्त्य रावणं युद्धे निहत्य सीतां पुनरवाप्तवान् रामः गाढलज्जया पीडितः अभवत्। ततो जनसमक्षे रामः सीतां कठोरं वचनम् उक्तवान्; सा च दुःखार्ता अग्निप्रवेशं कृत्वा धर्मनिष्ठा स्थितवती। ततः अग्निसाक्षिणा सीतायाः निष्पापत्वं ज्ञात्वा तेन महात्मना कृतं कर्म त्रैलोक्यं सर्वभूतैः सह तुष्टम्। देवर्षयः महात्मनः राघवस्य तेन कृत्येन सन्तुष्टाः। ततः विभीषणं लङ्कायां राक्षसाधिपतिं कृत्वा रामः कृतकृत्यः शोकविवर्जितः प्रमुदितः अभवत्। देवतानां वरदानं लब्ध्वा वानरान् जीवन्तः कृत्वा पुष्पकविमाने मित्रैः परिवृतः अयोध्यां प्रति प्रस्थितः। भरद्वाजाश्रमं गत्वा सत्यधृतिः रामः हनूमन्तं भरतस्य समीपम् प्रेषितवान्। पुनः सुग्रीवेण सह संवादं कृत्वा पुष्पकमारुह्य नन्दिग्रामम् अगच्छत्। नन्दिग्रामे जटां त्यक्त्वा शुद्धः रामः भ्रातृभिः सह सीतां पुनरवाप्त्य राज्यं प्राप्तवान्। तत्र जनाः हृष्टाः प्रमुदिताः संतुष्टाः समृद्धाः धर्मनिष्ठाः रोगरहिताः व्याधिवर्जिताः च निरुपद्रवाः अभवन्। कश्चन पुत्रमरणं न पश्यति, नार्यः पतिसंयुक्ताः पतिव्रता नित्यं विधवाः न भवन्ति। न अग्निभयं, न जलप्लावनं, न वातभयं, न ज्वरभयं च; न क्षुधाभयं, न चौरभयं; नगरराज्यानि धनधान्यसमृद्धानि। सर्वे सत्यमिव युगे सदा सुखिनः; शतशः अश्वमेधयज्ञान् कृत्वा बहु सुवर्णं दत्तवान्। दशकोटिगावः विप्रेभ्यः विधिवत् दत्त्वा अगणितं धनं ब्राह्मणान् प्रति दत्तवान्। राघवः शतगुणं राजवंशं स्थापयिष्यति, चतुर्वर्णान् स्वधर्मे प्रतिष्ठापयिष्यति। दशसहस्रशतम् वर्षाणि राज्यं कृत्वा रामः ब्रह्मलोकं यास्यति। एष धर्म्यः पुण्यः पापनाशनः वेदसम्मतः रामकथासंक्षेपः यः पठति सः सर्वपापैः विमुच्यते। रामायणस्य एषा जीवितदायिनी कथा यः पठति सः पुत्रपौत्रमित्रैः सह परलोकं प्राप्य दिव्यसम्मानं लभते। ब्राह्मणः पठित्वा वाग्मी भवति, क्षत्रियः पृथिव्याः स्वामी, वैश्यः व्यापारसिद्धिं, शूद्रः अपि महत्त्वं लभते।