यदा स दिव्यः शब्दः श्रोतृसुखः समाप्तः, तदा भरतः तां सेनायाः व्यवस्था विष्णुकर्मणा निर्मितां दृष्टवान्। तत्र भूमिः सर्वत्र समता आसीत्, पञ्च योजनपरिमाणे हरितदर्भैः नीलवैडूर्यसदृशैः आच्छादिता। बिल्वाः, कपित्थाः, पनसाः, बीजपूराः, आमलकाश्च आम्रवृक्षाश्च फलेन शोभमानाः तत्र प्रादुरासन्। उत्तरकुरुभ्यः दिव्यं रमणीयं वनं समागतं, दिव्या च नदी बहुविहगसंवृता प्रवहन्ती दृष्टा। तत्र चत्वारः शोभनाः सभाभवनानि, हस्त्यश्वशालाः, राजगृहाणि, प्रासादाः, सुरम्यद्वाराणि च समुपस्थितानि। शुक्लमेखलया मेघसदृशं द्वारमेकं राजगृहाणां मध्ये दिव्यमाल्यैः सुरभिगन्धेन च अलङ्कृतम् आसीत्। चतुर्दिक् सभाभवनं शय्यासनयानैः समुपेतं, सर्वैः दिव्यरसेन, दिव्येन अन्नवस्त्रेण, विविधैः भोज्यैः, निर्मलपात्रैश्च समृद्धम् आसीत्। सर्वासु उपवेशनस्थानेषु उत्तमानि शय्यानि सम्यक् व्यस्तानि, तदा महाबाहुः कैकेयीपुत्रः भरतः महामुनिना अनुमतः रत्नमण्डितं तं प्रासादं प्रविवेश। तं भवनस्य व्यवस्था दृष्ट्वा सर्वे मन्त्रिणः पुरोहिताश्च तं अन्वयुः, हृष्टाः। तत्र भरतः मन्त्रिभिः सहितः दिव्यं सिंहासनं, चामरं, छत्रं च अभ्यगच्छत्, राजवत्। स रामं प्रणम्य तदासनं पूजितवान्, चामरं गृहित्वा मन्त्र्यासनं उपाविशत्। मन्त्रिणः पुरोहिताश्च क्रमशः उपविविशुः, ततो सेनापतिः पुरोहितश्च पृष्ठतः आसने उपाविशताम्। तदा क्षणेनैव भरद्वाजस्य आज्ञया भरतस्य पुरतः क्षीरोदकतीरयुक्ताः नद्यः प्रादुरासन्। तयोः तटयोः रम्याणि दिव्यानि च गृहाणि ब्रह्मणः प्रसादेन पाण्डुकर्दमलिप्तानि जातानि। तस्मिन्नेव क्षणे, ब्रह्मणा प्रेषिताः दिव्याभरणभूषिताः द्विसहस्रयोः दश महिलाः समागताः। कुबेरस्य प्रेषिताः सुवर्णरत्नमुक्ताप्रवालभूषिताः एकविंशतिसहस्रमहिलाः तत्र विराजमानाः। ताभिः सहितः एकः पुरुषः उन्मत्तवत् आसीत्, एकविंशतिसहस्राः नन्दनात् आगताः अप्सरसः तत्र आसन्। नारदः, तुम्बुरुः, गोपः, उत्तमगन्धर्वराजानः च भरतस्य पुरतः गानम् अकुर्वन्। आलम्बुषा, मिश्रकेशी, पुण्डरीका, वामना च भरद्वाजस्य आज्ञया भरतस्य पुरतः नृत्यम् अकुर्वन्। देवेषु चित्ररथवने च दृश्यन्ते ये माल्यपुष्पाणि, तानि भरद्वाजस्य शक्त्या प्रयागे प्रादुरासन्। बिल्वः, मार्दङ्गिकः, शम्याग्राहः, विभीतकः वृक्षाः, अश्वत्थनर्तकाः च भरद्वाजस्य आज्ञया तत्र नृत्यम् अकुर्वन्। ततः सरलः, तालः, तिलकः, नक्तमालः च वृक्षाः हृष्यन्तः कुटिलवामनरूपेण तत्र उपस्थिताः। शिंशुपा, आमलकी, जम्बु, अन्ये च वनवृक्षाः, मालती, मल्लिका, जाति, अन्याश्च लतानि तत्र आसन्। देवाः, अमृतपाः, रम्यस्त्रियः रूपं धारयित्वा भरद्वाजाश्रमे अवदन्—"ये इच्छन्ति, ते पिबन्तु, शुद्धमांसं यथेष्टं खादन्तु।" रम्ये तटे सप्ताष्ट महिलाः पुरुषान् स्नापयित्वा अभ्यञ्जनम् अकुर्वन्। मनोहरनेत्राः महिलाः परस्परं मर्दयित्वा शुष्कयित्वा, कुलवध्वः परस्परं पानं ददुः। अश्वान्, गजान्, गर्दभान्, उष्ट्रान्, सुरभेः सन्ततिं च ताः स्त्रियः यथायोग्यं भोजनम् अददुः। इक्ष्वाकुवीरान् प्रोत्साहयन्त्यः ताः पशून् इक्षुक्षीरं मधुमिश्रितधान्यं च अददुः। न तत्र कश्चित् अश्वान् बध्नाति, न गजान् निगृह्णाति; प्रमत्ताः प्रमुदिताः उत्साहिताः न नम्राः आसन्—एवं दृश्यते स्म। सर्वे कामैः तृप्ताः, रक्तचन्दनलेपिताः, अप्सरोगणैः सहिताः सैनिकाः उच्चैः शब्दं कृत्वा उल्लसिताः। "न वयम् अयोध्यां प्रतिनिवर्तिष्यामः, न दण्डकारण्यं गमिष्यामः; भरतः सुखी भवतु, रामः अपि सुखी भवतु" इति। एवं पदातयः, सारथयः, गजवाहनाः, अश्ववाहनाश्च, अनुचराः च तं सौभाग्यं प्राप्य उच्चैः घोषम् अकुर्वन्। सहस्रशः जनाः, हृष्टचित्ताः, "एतत् स्वर्गः" इति उच्चैः भरतम् अन्वयुः। सैनिकाः नृत्यन्तः, हसन्तः, गायन्तः, माल्यभूषिताः, सर्वतो दिशः धावन्तः सहस्रशः। तदा तेन अमृतसदृशं भोजनं भुक्त्वा, ताः दिव्याः पाकविद्याः दृष्ट्वा, पुनः पुनः भोजनाय मनः अपि अपि चक्रुः। अनुचर्यः, महिलाः, सहस्रशः सेनायां स्थिताः, सर्वे उत्तमवस्त्रधारिणः, अतीव गर्विताः। तत्र गजाः, उष्ट्राः, गवः, अश्वाः, मृगपक्षिणः च सर्वे सम्यक् पूजिताः; कश्चित् अपि तत्र किंचित् न अलभत। न तत्र कश्चित् मलिनश्वेतवस्त्रधारी, न कश्चित् क्षुधितः, मलिनः, वा धूलिना विकीर्णकेशी दृष्टः। तत्र अजमांसं, वराहमांसं च उत्तमानि आमिषानि, फलेन रसमिश्रितः सूपः, सुरभिः स्वादुः च आसन्। तत्र सहस्रशः लौहमयानि पात्राणि, पुष्पध्वजैः शोभितानि, शुक्लशालिधान्यपर्वतानि च, पुरुषैः विस्मयेन दृष्टानि।