तदा स सुमधुरः, स्वच्छः, समशब्दः निनादः आकाशं पृथिवीं च, सर्वभूतानां च कर्णेषु प्रविश्य, स्पष्टतया प्रसारितः। तस्मिन्निव दिव्ये शब्दे, श्रोतॄणां हृदयमोहने, उपशमिते, भरतः तां सेनायाः रचनां ददर्श, या विश्वकर्मणा निर्मिता आसीत्। भूमिः सर्वत्र समतला जाता, पञ्च योजनपर्यन्तं, नीलवैदूर्यसदृशैः हरिततृणैः आवृता। तत्र बिल्वाः, कपित्थाः, फणसाः, बीजपूराः, आमलकीम्रगच्छाः, आम्रवृक्षाश्च फलैः शोभमानाः प्रादुरभुवन्। उत्तरकुरुभ्यः दिव्यः रमणीयवनः आगतः, दिव्यनदी च बहुविहगसंवृताभिः तटैः सह प्रवहति स्म। चत्वारः शोभनाः सभाभवनाः, गजाश्वशालाश्च, राजप्रासादाः, गृहाणि च सुसंकुलानि, सुरद्वारैः शोभितानि, तत्र उत्पन्नानि। श्वेतमेखलया समं एकं द्वारं राजगृहेषु स्थितम्, दिव्यैः मालाभिः अलङ्कृतं, दिव्यगन्धेन च सुवासितम्। चतुर्दिक् सभाभवनं, शय्यासनयानैः पूरितम्, सर्वैः सुररसैः, दिव्येन अन्नवस्त्रसम्भारैः, नानाविधपाकैः, निर्मलपात्रैश्च संयुक्तम्। तत्र सर्वासनेषु सम्यक् विन्यस्तेषु, शोभनानि उत्तमशय्याच्छादितानि, महाबाहुः कैकेयीपुत्रः भरतः, महर्षिणा अनुज्ञातः, रत्नमण्डितं प्रासादं प्रविवेश। तं प्रासादविन्यासं दृष्ट्वा, सर्वे मन्त्रिणः, पुरोहिताश्च, हृष्टाः अन्वयुः। तत्र भरतः मन्त्रिभिः सहितः, दिव्यं राजासनं, चामरं, छत्रं च उपसृत्य, इव राजेव, उपविवेश। स रामं प्रणम्य, आसनं पूजयित्वा, चामरं गृहीत्वा, मन्त्र्यासनं उपाविशत्। सर्वे मन्त्रिणः पुरोहिताश्च यथास्थानं उपाविशन्, ततः सेनापतिः, अनुशासकश्च पृष्ठतः आसनं प्राप्नुवन्। ततः सहसा, भरद्वाजस्य आज्ञया, पयोधिसिक्तमृद्भूताः नद्यः भरतस्य पुरतः प्रादुरभवन्। तयोः तटे, रम्याणि दिव्यानि च गृहाणि, पाण्डुरमृद्भिः लिप्तानि, ब्रह्मणः प्रसादेन जातानि, अभवन्। तस्मिन्नेव क्षणे, ब्रह्मणा प्रेषिताः, दिव्याभरणभूषिताः, द्विसहस्रयोः दशाधिकाः स्त्रियः, तत्र आगताः। कुबेरस्य प्रेषिताः सुवर्णरत्नमुक्तामणिभूषिताः, एकविंशतिसहस्रसंख्या स्त्रियः, तत्र विराजन्ति स्म। ताभिः स्त्रीभिः सह, एकः पुरुषः प्रमत्तवद् दृष्टः, एकविंशतिसहस्राणि नन्दनात् आगतानाम् अप्सरसाम् उपस्थितानि। नारदः, तुम्बुरुः, गोपः, श्रेष्ठगन्धर्वराजानः, भरतस्य पुरतः गायन्ति स्म। आलम्बुषा, मिश्रकेशी, पुण्डरीका, वामना च, भरद्वाजस्य आज्ञया, नृत्यं कुर्वन्ति स्म। देवेषु च चित्ररथवने च दृश्यन्ते या मालाः, ताः अपि भरद्वाजस्य तेजसा प्रयागे प्रादुरभवन्। बिल्व, मार्दङ्गिक, शम्याग्रह, विभीतकवृक्षाः, अश्वत्थनर्तकाः च, भरद्वाजस्य आज्ञया नृत्यं कुर्वन्ति स्म। ततः सरल, ताल, तिलक, नक्तमालवृक्षाः, हृष्टाः, कुटिलकुब्जरूपेण तत्र समागताः। शिंशुपा, आमलकी, जम्बू, अन्ये च वनस्पतयः, मालती, मल्लिका, जाति, अन्याश्च वनलताः, तत्र उपस्थिताः। भरद्वाजाश्रमे सुराः, सुरामृतपायिनः, रम्यस्त्रीरूपधारिण्यः, ऊचुः—‘ये कामयन्ते, पिबन्तु, शुद्धानि मांसानि यथेष्टं खादन्तु’ इति। रम्ये तटे, सप्ताष्ट स्त्रियः सह स्नात्वा, प्रत्येकं पुरुषं अभ्यञ्जयन्ति स्म। अप्सरसः सुमधुरलोचनाः, परस्परं मर्दयन्त्यः, परस्परं पानानि ददुः। ताः अश्वगजखरूष्ट्रसुरभिसुतान्, यानानि च, यथायोग्यं भोज्यं ददुः। इक्षुशर्करान् मधुसिक्तान् च धान्यानि, पशुषु दत्त्वा, इक्ष्वाकुवीरान् प्रोत्साहयन्ति स्म। न तत्र कश्चिद् अश्वान् बध्नाति, न गजान् निगृह्णाति; प्रमत्ताः प्रमुदिताः उत्कण्ठिताश्च, न नमतः—एवं दृश्यते स्म। सर्वे कामैः तृप्ताः, रक्तचन्दनलेपनाः, अप्सरसां गणैः सहिताः, सैनिकाः उच्चैः स्वरेण निनदन्ति स्म। ‘न वयम् अयोध्यां प्रतिनिवर्तिष्यामः, न च दण्डकवनं गमिष्यामः; भरतः सुखी भवतु, रामः अपि सुखी भवतु’ इति। पदातयः, सारथयः, गजवाहिनः, अश्ववाहिनः, परिचारकाः च, एवं सम्पदं प्राप्य, एषां घोषं कृतवन्तः। सहस्रशः जनाः, हृष्टाः, ‘एष स्वर्गः’ इति उच्चैः उक्तवन्तः, भरतं अनुगच्छन्तः। सैनिकाः नृत्यन्तः, हसन्तः, गायन्तः, मालाभिः भूषिताः, सर्वदिशं धावन्ति स्म। तेषां दिव्यं तदन्नं अमृतकल्पं भुक्त्वा, पुनः तानि दिव्यानि भोज्यानि दृष्ट्वा, पुनर्भोजनाय मनः नयन्ति स्म। परिचारकाः, स्त्रियः, सेनायाः सहस्राणि च, अत्युत्सिक्ताः, सर्वे शोभनवस्त्रधारिणः अभवन्। तत्र गजाः, उष्ट्राः, गवयाः, अश्वाः, मृगपक्षिणः च, सर्वे सम्यक् पूजिताः; न कस्यचित् किञ्चिद् अलभ्यम् आसीत्। न तत्र कश्चित् मलिनश्वेतवस्त्रधारी दृष्टः, न च कश्चित् क्षुधितः, मलिनः, धूलिधूसरितकेशः वा। तत्र अजमांसैः, वराहमांसैश्च, उत्तमांशैः, फलेन्द्रसारयुक्तैः सूपैः, सुरभिसुगन्धिभिः, स्वादुभिः च, पाका अभवन्। एवं दिव्यैः अद्भुतैः च दृश्यैः, भरद्वाजमहर्षेः तेजसा, भरतः तस्य सैन्यं च, परमं सुखं अनुभूतवन्तः।