ततः ध्यानसमाधियुक्तः, अप्रतिमतेजाः, स्वाध्यायपरायणः स महर्षिः तपोबलसमन्वितः मधुरं वचनम् अब्रवीत्। स पूर्वदिशं प्रति प्राञ्जलिः ध्यानमास्थाय स्थितः, तदा सर्वे देवताः पृथक् पृथक् आगम्य तत्र उपस्थिताः। तस्मिन्नेव काले स्वेदापनो मारुतः मलयदर्दुरयोः समन्तात् सुखस्पर्शः, प्रीतिमान्, सुखदः, शुभः च प्रववौ। तदा दिव्याः मेघाः संजज्ञिरे, पुष्पवृष्टिः अपतत्, सर्वतो दिव्यदुन्दुभीनां निनादः श्रुतः। श्रेणयः उत्तमानिलाः प्रववुः, अप्सरसां गणाः नृत्यम् अकुर्वन्, देवगन्धर्वाः गीतानि गायन्तः वीणाः वादयन्तश्च मधुरध्वनिं विसृज्य सन्तुष्टाः। सः शब्दः आकाशे, पृथिव्याम्, सर्वभूतश्रवणेषु स्पष्टः, मृदुः, सम्यक् तालयुक्तः प्रविष्टः। यदा सः दिव्यः शब्दः श्रोतृसुखदः उपशमम् अगच्छत्, तदा भरतः तदानीं तद् सैन्यव्यूहम् अपश्यत्, यत् विश्वकर्मणा विनिर्मितम्। पञ्च योजनपर्यन्तम् भूमिः सर्वत्र समा, नीलवैदूर्यसदृशैः हरितैः तृणैः आवृता बभूव। तत्र बिल्वाः, कपित्थाः, फणितकाः, बीजपूराः, आमलकी आम्रवृक्षाः च फलेन शोभमानाः प्रादुरभवन्। उत्तरकुरुभ्यः दिव्यः रम्यवनः समुपागतः, दिव्यनदी च पक्षिसङ्घैः परिवृता प्रवहन्ती दृश्यते स्म। चत्वारः उत्तमाः सभाभवनाः, हस्त्यश्वरथशालाः, प्रासादाः, निवेशनानि, रम्यद्वाराणि च समुत्पन्नानि। राजगृहाणां मध्ये शुक्लमेखलोपमं द्वारम् आसीत्, यत् दिव्यामालाभिः अलङ्कृतम्, सुरगन्धयुक्तम्। चतुर्भिः दिशाभिः सम्पूर्णा सभा, शय्यासनयानैः, सर्वैः दिव्यरसैः, दिव्याहारवस्त्रैः, विविधभोज्यैः, निर्मलपात्रैः च समुपेताः। सर्वासु आसनेषु सम्यक् संस्थापितासु, शोभनशय्यापरिच्छन्नासु, महाबाहुः कैकेयीपुत्रः भरतः महर्षिणा अनुमतः रत्नमण्डितं तद् भवनम् प्रविवेश। तं भवनव्यूहम् दृष्ट्वा सर्वे मन्त्रिपुरोहिताः हृष्टाः अनुजग्मुः। तत्र भरतः मन्त्रिभिः सहितः दिव्यं राजासनम्, चामरं, छत्रं च उपसृत्य, राजवत् उपविवेश। सः आसनम् पूजयित्वा, रामाय नमस्कृत्य, चामरम् आदाय मन्त्र्यासनम् उपाविशत्। सर्वे मन्त्रिपुरोहिताः यथाक्रमम् उपाविशन्, ततः सेनापतिः, अनुशासकः च पृष्ठतः आसने उपविविशतुः। तस्मिन्नेव क्षणे, भरद्वाजाज्ञया, क्षीरपयःकर्दमकूलाः नद्यः भरतस्य पुरतः प्रादुरभवन्। तयोः कूलयोः रम्याणि दिव्यानि च गृहाणि, पाण्डुकर्दमलेपनानि, ब्रह्मप्रसादसम्भूतानि, समुत्पन्नानि। तस्मिन्नेव क्षणे, ब्रह्मणा प्रेषिताः, दिव्याभरणभूषिताः, द्विसहस्राणि स्त्रियः समुपाजग्मुः। सुवर्णरत्नमुक्ताप्रवालाभरणभूषिताः, कुबेरप्रेषिताः, एकविंशतिसहस्राणि स्त्रियः तत्र शोभन्ते स्म। ताभिः सह एकः पुरुषः, मदोन्मत्तवत्, दीप्तिमान्, एकविंशतिसहस्राणि नन्दनात् आगतानाम् अप्सरसां मध्ये दृश्यते स्म। नारद tumburu गोप तथा च गन्धर्वराजाः परमप्रभाः भरतस्य पुरतः गीतानि गायन्तः। अलम्बुसा मिश्रकेशी पुण्डरीका वामना च भरद्वाजाज्ञया भरतस्य पुरतः नृत्यम् अकुर्वन्। देवेषु च चित्ररथवनमध्ये दृष्टाः माल्यगणाः तत्र प्रयागे भरद्वाजबलात् प्रादुरभवन्। बिल्वा, मार्दङ्गिका, शम्याग्राहाः, विभीतकाः, अश्वत्थनर्तकाः च भरद्वाजाज्ञया नृत्यन्तः उपस्थिताः। ततः सरला, तालाः, तिलकाः, नक्तमालाः च हृष्टाः, कुटिलकुब्जरूपिणः तत्र समागताः। शिंशुपा, आमलकी, जम्बु, अन्ये वनस्पतयः, मालती, मल्लिका, जाति, अन्याश्च लतानि तत्र सन्निहिताः। ताः सर्वाः वन्यस्त्रियः रूपं धारयित्वा, अमृतपाः देवगणाः भरद्वाजाश्रमे 'पिबत इच्छन्तः, खादत च शुद्धमांसम्' इति उक्तवन्तः। रम्यकूलस्थलेषु सप्ताष्ट स्त्रियः एकैकं नरम् स्नापयन्त्यः, अभ्यञ्जनं कुर्वन्त्यः च। चारुदृष्टयः स्त्रियः परस्परं मर्दयन्त्यः, मार्जयन्त्यः, कुलाङ्गनाः परस्परं पानं प्रयच्छन्त्यः। ताः अश्वान्, गजान्, गर्दभान्, उष्ट्रान्, सुरभेः अपत्यं च भोज्यं दत्त्वा यथायोग्यं वाहनानि अप्युपतर्पयन्। इक्ष्वाकुवीरान् प्रेरयन्त्यः, ताः पशुषु इक्षुक्षीरयुतान् अन्नगुञ्जिकान् च ददुः। न कश्चित् अश्वान् बध्नाति, न कश्चित् गजान् निगृह्णाति, मदोन्मत्ताः प्रमुदिताः च प्रहृष्टाः न कश्चित् नमन्ति—एवं दृश्यते स्म। सर्वे कामैः तृप्ताः, रक्तचन्दनलेपिताः, अप्सरसां गणैः सहिताः सैनिकाः उच्चैः स्वरं विवृद्धाः। 'न वयम् अयोध्यां प्रतियास्यामः, न च दण्डकारण्यम् गमिष्यामः; भरतः सुखी भूयात्, रामश्च अपि सुखी भवतु' इति। एवं पदातयः, सारथयः, गजाश्वारोहकाः, परिचारकाः च, लब्धलाभाः, उच्चैः शब्दम् अकुर्वन्। तत्र सहस्रशः जनाः हृष्टमनसः 'एष स्वर्गः' इति भरतं अनुगम्य उच्चैः शब्दम् अकुर्वन्। सैनिकाः नृत्यन्तः, हासन्तः, गायन्तः, माल्यभूषिताः, सर्वतो दिशः सहस्रशः परिपेतुः।