कुरुक्षेत्रप्रदेशे दिव्यवनं वस्त्राभरणपत्रैः तथा च कुबेरस्य नित्यफलैः संयुतम् इह सन्निहितं भवतु इति महर्षिः इच्छामास। तत्र, पूज्यः सोमः उत्तमं भोजनं ददातु—विविधानि खाद्यपाकानि, चोष्यलोल्यभक्ष्याणि, समृद्ध्या यथेष्टम्। वृक्षात्पतितानि विविधमाल्यानि, दिव्यपानानि, मांसानि च तत्र सन्तु। एवं समाधिसंपन्नः, अतुलतेजाः, मन्त्रगुणान्वितः स महर्षिः तपस्याबलात् उक्तवान्। पूर्वदिशं समालोक्य, अञ्जलिं कृत्वा, ध्यानस्थः स मुनिः स्थितः; तदा सर्वे देवताः पृथक्पृथक् आगच्छन्। मलयदर्दुरयोः स्पर्शं sweat-निवारकः वायुः कृतवान्, सौम्यः, सुखदः, शुभः च सम्यक् वात्यन्ति। तदनन्तरं दिव्यमेघाः समागच्छन्, पुष्पवृष्टिः अभवत्, सर्वदिशासु दिव्यदुन्दुभीनादः श्रुतः। उत्तमवायवः वात्यन्ति, अप्सरसः नृत्यन्ति, देवगन्धर्वाः गीतं गायन्ति, वीणावादनं कुर्वन्ति, मधुरसुराणि विसृजन्ति। सः शब्दः आकाशम्, भूमिम्, सर्वजीवानां कर्णेषु प्रविष्टः, स्पष्टः, सौम्यः, समवृत्तः च। यदा स दिव्यः शब्दः श्रोत्रानन्ददः, समाप्तः अभवत्, तदा भरतः विश्वकर्मणा सम्यक् निर्मितं सेनाविन्यासं अपश्यत्। पञ्चयोजनपरिमिते भूमौ समन्ततः नीलवैदूर्यसदृशा हरिततृणानि आच्छादितानि दृश्यमानानि। बिल्व, कपित्थ, पनस, बीजयुक्तफलानि, आमलकी, आम्रवृक्षाः फलैः शोभिताः अविर्भूताः। उत्तरकुरुभ्यः दिव्यसुखवनम् आगतम्, पक्षिसमूहैः परिवृतः दिव्यनदी च प्रवहति। चतुर्दिक् उत्तमसभा, गजाश्वशालाः, राजमहलानि, सुन्दरद्वारयुक्तानि तत्र प्रकटितानि। श्वेतमेखला द्वारम् राजगृहाणां मध्ये स्थितम्, दिव्यमाल्यैः अलङ्कृतम्, सुरगन्धेन सम्यक् पूरितम्। चतुर्दिक् सभा शय्यासनयानैः पूर्णा, सर्वदिव्यरसैः, दिव्यभक्ष्यवस्त्रैः, विविधपाकैः, निर्मलपात्रैः युक्ता। सर्वासनेषु उत्तमशय्यावेष्टितानि व्यवस्थितानि; तत्र बाहुबलशाली भरतः, कैकेयीपुत्रः, महर्षेः अनुमतिः प्राप्त्वा, रत्नभृतं भवनं प्रविष्टवान्। सर्वे मन्त्रिणः, पुरोहिताः च तं अनुवर्तन्ते, तस्य भवनस्य विन्यासं दृष्ट्वा हृष्टाः अभवन्। भरतः मन्त्रिभिः सह राजासनम्, चामरम्, छत्रम् च उपसंरम्भ्य, राजवत् समीपम् अगच्छत्। आसनं पूज्य, रामाय नमस्कृत्य, व्याघ्रचर्मचामरम् आदाय, मन्त्रिणां आसने उपविष्टः। सर्वे मन्त्रिणः, पुरोहिताः च क्रमशः उपविष्टाः; सेनापति, अधिपः च पश्चात् स्थानम् आदत्ते। ततः भरद्वाजस्य आज्ञया, क्षणमात्रे, क्षीरोदकतीरयुक्ताः नद्यः भरतस्य पुरतः प्रकटिताः। तयोः तीरयोः रम्यदिव्यगृहाणि, श्याममृत्तिकायुक्तानि, ब्रह्मणः प्रसादेन जातानि। तदेकक्षणे, ब्रह्मणः प्रेषिताः दिव्याभरणधारिण्यः द्विसप्तिसहस्राः नार्यः आगच्छन्। कुबेरस्य प्रेषिताः सुवर्णरत्नमुक्तामणिसम्युक्ताः एकविंशतिसहस्राः नार्यः तत्र शोभन्ते। ताभिः सह, एकः पुरुषः उन्मत्तवत् प्रकटितः; नन्दनात् एकविंशतिसहस्राः अप्सरसः तत्र सन्निहिताः। नारदः, तुम्बुरुः, गोपः, तेजस्वी गन्धर्वराजानः भरतस्य पुरतः गीतम् गायन्ति। अलम्बुसा, मिश्रकेशी, पुण्डरीका, वामना भरद्वाजस्य आज्ञया भरतस्य पुरतः नृत्यन्ति। देवेषु च चित्ररथवने च दृश्यन्ते माल्याः, तत्र प्रयागे भरद्वाजस्य शक्त्या प्रकटिताः। बिल्व, मार्दङ्गिक, शम्याग्राह, विभीतकवृक्षाः, अश्वत्थनर्तकाः च भरद्वाजस्य आज्ञया नृत्यन्ति। सरल, ताल, तिलक, नक्तमालवृक्षाः हृष्टाः तत्र संमिलिताः, कुब्जकनिष्ठा रूपेण स्थिताः। शिंशुपा, आमलकी, जम्बू, अन्ये वनवृक्षाः, मालती, मल्लिका, जाति, अन्याः लता अपि तत्र सन्निहिताः। भरद्वाजाश्रमस्थाः सुराः, अमृतपानिनः, सुन्दरीनारीरूपधारिणः, प्रोचुः—"ये इच्छन्ति, पिबन्तु, शुद्धमांसं यथेष्टं खादन्तु।" रम्यतीरेषु सप्ताष्टनार्यः एकैकं पुरुषं स्नापयन्ति, अभ्यञ्जनं कुर्वन्ति। सुन्दरनेत्राः नार्यः परस्परं मर्दयन्ति, पिबन्ति, उत्तमान्याः स्त्रियः परस्परं पानं ददति। अश्वान्, गजान्, गर्दभान्, उष्ट्रान्, सुरभेः पुत्रान्, यानानि च यथायोग्यं भोजनं ददति। शर्कराकन्दं, मधुयुक्तधान्यं पशुषु ददन्ति, इक्ष्वाकुवीरान् उत्साहितवन्तः। न कश्चित् अश्वान् बन्धति, न कश्चित् गजान् निवारयति; मदोत्कर्षिताः, हर्षिताः, उत्साहिताः, न नमन्ति—एवं दृश्यं तत्र अभवत्। सर्वे कामैः तृप्ताः, रक्तचन्दनलेपनाः, अप्सरसमूहैः सह, सैनिकाः उच्चैः शब्दं कुर्वन्ति। "न वयम् अयोध्यां प्रतिनिवर्तिष्यामः, न दण्डकारण्यं गमिष्यामः; भरतः सुखी भवतु, रामः अपि सुखी भवतु" इति उच्चैः घोषयन्ति।