घृताची, विश्वाची, मिश्रकेशी, अलम्बुसा, नागदन्ता, हेमा, हिमा च पर्वतानां शिखरेषु जाता इति, ताः दिव्याः कन्यकाः स्मर्यन्ते। या अपि स्त्रियः शक्रस्य परिचारिकाः, या अपि ब्रह्मणः सेविकाः, ताः सर्वाः तु तुम्बुरुणा सह तेषां परिचारकैः समेता अहम् आह्वयामि इति महर्षिः ब्रवीति स्म। कुरुप्रदेशस्य दिव्यं वनं, वस्त्राभरणपत्रैः शोभितं, चिरस्थायी दिव्यानि च कुबेरस्य फलानि, इह सन्निधातुं कामयते। अत्र सोमदेवः मम उत्तमं भोजनं दद्यात्—खाद्यं, भोज्यं, चोष्यं, लेह्यं च विविधं, पर्याप्तमिति। तत्र विविधाः मालाः, वृक्षात् पतिताः, दिव्यानि च मद्यपानानि, नानाविधानि च मांसानि सन्तु। एवं समाधिना युक्तः, अतुल्यतेजाः, मन्त्रविदां श्रेष्ठः, सः मुनिः तपसा वाक्यं प्रोवाच। सः पूर्वदिशं प्रति उपविष्टः, कृताञ्जलिः, ध्यानं कृत्वा, सर्वे ते देवाः पृथक् पृथक् आगच्छन्। तदा स्वेदापहः वातः मलयदर्दुरयोः स्पृशन्, सुखस्पर्शः, प्रीत्यात्मा, शिवः च वातः ववौ। ततो दिव्याः मेघाः समागच्छन्, पुष्पवृष्टिः अपतत्, दिव्यदुन्दुभीनां शब्दः सर्वतः श्रूयते स्म। उत्तमानि च वातानि ववुः, अप्सरसां समूहः नृत्यति स्म, देवाः गन्धर्वाश्च गायन्ति, वीणाः वादयन्ति, मधुरस्वरान् मोचयन्ति स्म। सः शब्दः आकाशं भूमिं च सर्वप्राणिनां कर्णेषु प्रविष्टः, सुस्पष्टः, मृदुः, समयुक्तः च श्रूयते स्म। यदा सः दिव्यः शब्दः श्रोतृणां हृदयहरः उपशान्तः, तदा भरतः तस्य सेनायाः व्यूहं विश्वकर्मणा निर्मितं दृष्टवान्। पृथिवी सर्वत्र पञ्च योजनपर्यन्तं समता अभवत्, नीलवैडूर्यसदृशैः हरिततृणैः आवृता। बिल्व, कपित्थ, पनस, बीजबहुलानि फलानि, आमलकी, आम्रवृक्षाः फलेन शोभिताः तत्र प्रादुरभवन्। उत्तरकुरुभ्यः दिव्यं रमणीयं वनं आगतम्, दिव्या च नदी नानापक्षिसंकीर्णा प्रवहति स्म। चत्वारि रम्याणि सभागृहाणि, हस्त्यश्वरथशालाः, प्रासादमण्डपाः, रम्यद्वाराणि च तत्र सञ्जज्ञिरे। मेघसदृशं श्वेतं द्वारं राजप्रासादमध्ये आसीत्, दिव्यमालाभिः अलङ्कृतं, सुरगन्धेन च सुगन्धितम्। चतुष्कोणं सभागृहं, शय्यानां, आसनानां, वाहनानां च पूर्त्या युक्तम्, सर्वैः दिव्यरसैः, दिव्यभोज्यवस्त्रैः, नानाविधान्नैः, निर्मलपात्रैः च परिपूर्णम्। सम्यक् उपविष्टानि आसनानि, उत्तमानि च शय्यापरिच्छदेन आच्छादितानि, तदा महाबाहुः कैकेयीपुत्रः भरतः मुनिना अनुमतः रत्नसम्पूर्णं प्रासादं प्रविवेश। तं मन्त्रीगणः पुरोहिताः च सर्वे अनुययुः, तस्य प्रासादव्यवस्थां दृष्ट्वा हृष्टाः सञ्जज्ञिरे। तत्र भरतः मन्त्रिभिः सह, राजासनं, चामरं, छत्रं च दिव्यम् उपसृत्य, नृपवत् उपविवेश। सः रामाय नमस्कृत्य, आसनं पूजयित्वा, व्याघ्राजिनं चामरं गृहीत्वा, मन्त्र्यासनं उपाविशत्। सर्वे मन्त्रिपुरोहिताः यथाक्रमं उपाविशन्, सेनापतिः चाधिकार्यः च पृष्ठतः स्थानम् अलभन्त। ततः क्षणेनैव, भरद्वाजस्य आज्ञया, पयोधिपङ्किलयोः तटयोः नद्यः भरतस्य पुरतः प्रादुरभवन्। तयोः तटयोः रम्याणि दिव्यानि च गृहाणि, पाण्डुकर्दमलेपनानि, ब्रह्मणः प्रसादेन जातानि, उत्पन्नानि। तस्मिन्नेव क्षणे, ब्रह्मणः प्रेषिताः दिव्याभरणभूषिताः द्विसहस्रं स्त्रियः आगच्छन्। तत्र कुबेरप्रेषिताः सुवर्णरत्नमुक्ताप्रवालभूषिताः एकविंशतिसहस्रं स्त्रियः प्रकाशन्ते स्म। ताभिः सह, एकः पुरुषः प्रमत्तवत् गृहीतः, नन्दनवनात् एकविंशतिसहस्रं अप्सरः तत्र स्थिताः। नारदः, तुम्बुरुः, गोपः, गन्धर्वराजश्रेष्ठाः च भरतस्य पुरतः गायन्ति स्म। अलम्बुसा, मिश्रकेशी, पुण्डरीका, वामना च भरद्वाजस्य आज्ञया भरतस्य पुरतः नृत्यन्ति स्म। देवानां च चित्ररथवनस्य च दृष्टाः मालाः, भरद्वाजस्य तपोबलात् प्रयागे प्रादुरभवन्। बिल्व, मार्दङ्गिक, शम्याग्राह, विभीतकवृक्षाः, अश्वत्थनर्तकाः च भरद्वाजस्य आज्ञया तत्र नृत्यन्ति स्म। सरल, ताल, तिलक, नक्तमालवृक्षाः हृष्टाः, कुब्जवामनरूपं गृहीत्वा, तत्र समागताः। शिंशुपा, आमलकी, जम्बू, अन्ये च वनवृक्षाः, मालती, मल्लिका, जात्यादिलता अपि तत्रासन्। भरद्वाजाश्रमे सुन्दर्यः स्त्रियः रूपं धारयन्त्यः, अमृतपाः देवाः, एवं वदन्ति स्म—"ये इच्छन्ति, पिबन्तु, शुद्धमांसानि यथेष्टं खादन्तु।" रम्येषु तटेषु सप्ताष्ट स्त्रियः एकैकं पुरुषं स्नापयन्ति, अभ्यञ्जयन्ति च। चारुदृष्टयः स्त्रियः अन्योन्यं मर्दयन्ति, पिश्यन्ति च, कुलवध्वः परस्परं पानानि ददति। ताः अश्वान्, गजान्, गर्दभान्, उष्ट्रान्, सुरभेः अपत्यं च भोजयन्ति, वाहनानां यथायोग्यं भोजनं ददति। इक्षुं मधुसिक्तधान्यं च पशून् ददति, इक्ष्वाकुवंशस्य वीरान् प्रेरयन्ति च। न तत्र कश्चित् अश्वान् बध्नाति, न गजान् निगृह्णाति, प्रमत्ताः हृष्टाः प्रमोदिताः च, न नम्राः—एवं दृश्यते स्म तत्र।