भरद्वाजमहर्षिः, अतुल्यतेजाः, समाधिना स्थितः, तत्र दिव्यं सत्कारकर्म कर्तुम् उद्युक्तः, सर्वप्रथमं विश्वकर्माणं त्वष्टारं च आह्वयामास—"मम सत्कारार्थं युष्माभिः सर्वं तत्र सम्यग्व्यवस्थितं क्रियताम्" इति। ततः सः त्रीन् लोकपालान्, देवान् शक्रमुख्यान् च, आह्वयन्—"मम सत्कारकर्मणि युष्माभिः सर्वं सम्यग् विधेयम्" इति। पृथिव्याम् अन्तरिक्षे च ये सर्वे अपि नद्यः, पूर्ववाहिन्यः पश्चिमवाहिन्यश्च, ताः अपि अद्य सर्वथा अत्र आगच्छन्तु इति सः प्रार्थयामास। तासां किञ्चिद् मधुना प्रवहन्तु, किञ्चिद् सुरया सम्यग् सिद्धया, किञ्चिद् शीतलेन इक्षुरससदृशेन जलप्रवाहेन प्रवहन्तु इति च सः चिन्तयामास। ततः दिव्यान् गन्धर्वान्—विश्वावसुः, हहः, हूहूः—तथा सर्वाः अप्सरः गन्धर्व्यः च आहूताः। घृताची, विश्वाची, मिश्रकेशी, अलम्बुसा, नागदन्ता, हेमा, हिमेति गिरिशिखरसम्भूताः अप्सरः अपि आहूताः। ये च शक्रम् उपतिष्ठन्ति, ये च ब्रह्माणम् उपचरन्ति, ताः सर्वाः तेषां परिचारिकाः च, तुम्बुरुं च सह, सः आहूतवान्। कुरुजनपदे दिव्यं वनं, वस्त्राभरणपत्रयुतं, कुबेरस्य नित्यं दिव्यं फलम् अपि तत्र आगच्छतु इति सः प्रार्थयामास। सोमदेवः अपि अत्र उत्तमं भोजनं ददातु—भक्ष्यं भोज्यं लेह्यं चोष्यं च बहुविधं, पर्याप्तम्। तत्र विविधमाल्यं, वृक्षपुष्पपतनं, दिव्यपानीयानि, विभिन्नानि मांसानि च सन्तु इति सः चिन्तयामास। एवं समाधिसम्पन्नः, अद्वितीयतेजाः, पाठवशपरिपूर्णः सः महर्षिः तपोबलात् वाक्यम् उवाच। सः प्राचीं दिशं प्रेक्ष्य कृताञ्जलिः ध्यायन् स्थितः, सर्वे देवाः पृथक् पृथक् तत्र आगच्छन्। ततः स्वेदापहः पवनः मलयं दर्दुरं च स्पृशन्, सुखः प्रीतिकरः, मंगलकरः च वातः ववौ। तदा दिव्याः मेघाः संहृत्य पुष्पवृष्टिं चक्रुः, सर्वतो दिव्यदुन्दुभीनां शब्दः श्रुतः। उत्तमा वाताः ववुः, अप्सरसां गणाः नृत्यम् अकरोत्, देवाः गन्धर्वाश्च गीतानि गायन्तः वीणाः च वादयन्तः मधुरस्वरम् अपिनिष्पादयन्। सः शब्दः आकाशं, पृथिवीं, सर्वभूतानां च कर्णौ प्रविश्य, स्पष्टः, मृदुः, समतालयुक्तः चाभवत्। यदा सः दिव्यः शब्दः श्रोतॄणां हृदयं हर्षयन् उपशान्तः, तदा भरतः विश्वकर्मणा निर्मितस्य सैन्यव्यूहस्य सौन्दर्यम् अपश्यत्। सर्वत्र भूमिः पञ्चयोजनविस्तीर्णा, नीलवैडूर्यसदृशैः हरितैः तृणैः आच्छादिता अभवत्। बिल्व, कपित्थ, पनस, बीजपूर, आमलकी, आम्रवृक्षाः फलैः शोभिताः तत्र संपेदिरे। उत्तरकुरुभ्यः दिव्यं रम्यवनम् आगतम्, दिव्या नदी पक्षिसंकुला च प्रवहन्ती दृष्टा। चत्वारः शोभनाः सभाः, गजाश्वशालाः, राजप्रासादमण्डपाः, सुशोभनद्वाराः च तत्र प्रादुरभवन्। श्वेतमेकं तोरणं राजभवनमध्ये दिव्यमाल्यैः गन्धैः च समाक्रान्तम् आसीत्। चतुःस्सभा शय्यासनयानैः पूर्णा, सर्वैः दिव्यरसैः, दिव्याहारवस्त्रैः, विविधभक्ष्यैः, निर्मलपात्रैः च युक्ता। सर्वासु उपवेशनासु सम्यक् व्यवस्थितासु, महाबाहुः भरतः कैकेयीपुत्रः महर्षिणा अनुमतः रत्नमण्डपं प्रविवेश। सर्वे मन्त्रिणः, पुरोहिताश्च तं अनुगम्य, तस्य मण्डपस्य व्यवस्था दृष्ट्वा प्रमोदिताः। तत्र भरतः मन्त्रिभिः सह दिव्यं राजासनं, चामरं, छत्रं च उपसृत्य, राजवत् उपविष्टः। सः आसनं पूजयित्वा रामाय नमस्कृत्य चामरं गृहीत्वा मन्त्र्यासनं उपाविशत्। सर्वे मन्त्रिणः पुरोहिताश्च क्रमशः उपविष्टाः, ततः सेनाध्यक्षः अनुयायिकः च स्वस्थानं प्राप्नुवन्। तदा क्षणमात्रेणैव भरद्वाजस्य आज्ञया पायसपङ्ककूलाः नद्यः भरतस्य पुरतः प्रादुरभवन्। तयोः कूले रम्याणि दिव्यानि च गृहाणि, पाण्डुकर्दमलेपनानि, ब्रह्मणः प्रसादात् जातानि। तस्मिन्नेव क्षणे ब्रह्मणा प्रेषिताः दिव्याभरणभूषिताः द्विसहस्रं स्त्रियः आगच्छन्। कुबेरेण प्रेषिताः सुवर्णरत्नमुक्तावैदूर्यभूषिताः एकविंशतिसहस्रं स्त्रियः तत्र विराजमानाः। ताभिः सह एकः पुरुषः मदोन्मत्त इव दृष्टः, नन्दनात् एकविंशतिसहस्रं अप्सरसः तत्र आसन्। नारदः, तुम्बुरुः, गोपः, गन्धर्वराजाः च प्रथमान् भरतस्य पुरतः गीतानि गायन्तः स्थिताः। अलम्बुसा, मिश्रकेशी, पुण्डरीका, वामना च भरद्वाजस्य आज्ञया भरतस्य पुरतः नृत्यम् अकुर्वन्। देवेषु चित्ररथवने च दृश्यन्ते यानि माल्यानि, तानि तत्र प्रयागे भरद्वाजस्य तपोबलात् प्रादुरभवन्। बिल्व, मार्दङ्गिक, शम्याग्राह, विभीतकवृक्षाः, अश्वत्थनर्तकाः च भरद्वाजस्य आज्ञया नृत्यम् अकुर्वन्। ततः सरल, ताल, तिलक, नक्तमालवृक्षाः हृष्टाः तत्र कुटिलकुब्जरूपिणः समागताः। शिंशुपा, आमलकी, जम्बू, अन्ये वनवृक्षाः, मालती, मल्लिका, जाति, अन्याश्च लतानिः अपि तत्र आसन्। भरद्वाजाश्रमे ताः सर्वाः सुन्दर्यः स्त्रीरूपेण स्थिताः, अमृतपाः देवाः च ऊचुः—"यः इच्छति, सः पिबतु, स्वच्छमांसानि यथाकामं खादतु" इति। एवं भरद्वाजमहर्षेः तपोबलप्रभावात् दिव्यं सत्कारमाहात्म्यं तत्र प्रादुर्भूतम्।