भरतः महर्षेः भरद्वाजस्य समीपे एकाकी आगत्य, तत्र स्थितान् ऋष्याश्रमान्, वृक्षान्, जलानि, भूमिं, कुटीन्, अन्यानि च किञ्चन न हिंस्युः इति निश्चयेन स्थितवान्। ततः स महर्षिणा आज्ञप्तः—"सेनां आनय," इति श्रुत्वा भरतः सेनायाः आगमनम् व्यवस्थितवान्। अनन्तरं सः अग्निशालाम् प्रविश्य, जलं पीत्वा, स्वं शुद्धीकृत्य, अतिथिसत्काराय विश्वकर्माणम् आह्वयत्। "विश्वकर्माणं च त्वष्टारं च अहम् आह्वयामि; मम अतिथिसत्कारः क्रियेत," इति सः प्रार्थितवान्। "लोकपालान् त्रीन्, शक्रमुख्यान् देवान् च आह्वयामि; मम सत्कारः अत्र क्रियेत," इत्यपि उक्तवान्। "सर्वाः नद्यः, या पूर्वं या पश्चिमं प्रवहन्ति, या भूमौ या दिवि, अद्य सर्वथा अत्र आगच्छन्तु।" "केचन मधुपूर्णाः, केचन सुरासंभृताः, केचन शीतलशर्करारससदृशजलपूर्णाः नद्यः प्रवहन्तु।" "दिव्यान् गन्धर्वान्—विश्वावसुम्, हहं, हूहूं च—अप्सरः, गन्धर्व्यः च आह्वयामि।" "घृताची, विश्वाची, मिश्रकेशी, अलम्बुषा, नागदन्ता, हेमा, हिमेति पर्वतानां शिखरेषु जाता अप्सरः आगच्छन्तु।" "याः स्त्रियः इन्द्रं सेवन्ते, याः ब्रह्माणं सेवन्ते, ताः सर्वाः, तुम्बुरुं च, तेषां परिचारिकाः च आह्वयामि।" "कुरुप्रदेशे दिव्यं वनम्, वस्त्राभरणपत्रयुक्तम्, कुबेरस्य नित्यफलानि च अत्र सन्निधिं गच्छन्तु।" "सौम्यः सोमः मम उत्तमं भोजनं ददातु—भक्ष्यं, भोज्यं, चोष्यं, लेह्यं च, प्रचुरं स्यात्।" "नानाविधानि पुष्पमालाः, वृक्षात् पतिताः, दिव्यपानानि, नानाविधानि मांसानि च सन्तु।" एवं समाधिना, अप्रतिमतेजसा, स्वाध्यायविशारदः स महर्षिः तपसा उक्तवान्। स पूर्वाभिमुखः, कृताञ्जलिः, ध्यायन् स्थितः, तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे देवा पृथक् पृथक् आगच्छन्। ततः स्वेदापहः सुगन्धितः, सुखस्पर्शः, मङ्गलः, मलयदर्दुरयोः मारुतः प्रववौ। दिव्याः मेघाः संजग्मुः, पुष्पवृष्टिः अपतत्, दिव्यदुन्दुभीनां शब्दः सर्वतः श्रुतः। सर्वे पुण्यपवनाः प्रववुः, अप्सरसां गणाः नृत्यन्ति स्म, देवाः गन्धर्वाश्च गायन्ति स्म, वीणाः मधुरनादान् मुमुचुः। सः शब्दः आकाशे, पृथिव्याम्, सर्वभूतानां कर्णेषु, स्वच्छः, मृदुः, तालयुक्तः प्रतिश्रुत्य अभवत्। यदा सः दिव्यः शब्दः श्रोतृणां प्रियः उपशमं ययौ, तदा भरतः तं विश्वकर्मणा निर्मितं सेनायाः व्यवस्थां ददर्श। पञ्च योजनपर्यन्तं भूमिः सर्वत्र समा, हरितमणिसदृशदर्भैः आच्छादिता अभवत्। बिल्व, कपित्थ, पनस, बीजपूरक, आमलकी, आम्रवृक्षाः फलैः सुसज्जिताः प्रादुरभवन्। उत्तरकुरुभ्यः दिव्यं रमणीयवनम् आगतम्, दिव्या नदी पक्षिसंवृताभिः प्रवहन्ती च दृष्टा। चत्वारि दिव्यशालाः, हस्त्यश्वरथाश्वालयाः, राजमहालयः, सुन्दरद्वारयुक्ताः प्रादुरभवन्। मेघसदृशश्वेतः द्वारः राजगृहाणां मध्ये दिव्यपुष्पमालाभिः अलङ्कृतः, दिव्यगन्धयुक्तः च स्थितः। चतुर्दिशं शाला, शय्यासनयानैः, सर्वैः दिव्यरसैः, दिव्यभक्ष्यवस्त्रैः, नानाविधान्नैः, निर्मलपात्रैः च पूरिता। सर्वासु आसनेषु उत्तमशय्योपविष्टेषु, महाबाहुः कैकेयीसुतः भरतः महर्षिणा अनुमतः रत्नमयमन्दिरं प्रविष्टवान्। तत्र मन्त्रिणः, पुरोहिताः च तं अनुगम्य, तस्य मन्दिरस्य व्यवस्थां दृष्ट्वा हृष्टाः आसन्। भरतः मन्त्रिभिः सह दिव्यं सिंहासनं, चामरं, छत्रं च उपगम्य, राजवत् स्थितवान्। स रामाय नमस्कृत्य, आसनं पूजयित्वा, चामरं गृहीत्वा, मन्त्र्यासनं उपाविशत्। मन्त्रिणः, पुरोहिताः च क्रमशः उपविष्टाः, सेनापतिः, दण्डिकः च पृष्ठे आसने उपाविशताम्। ततः किञ्चित्क्षणेन, भरद्वाजस्य आज्ञया, पयोधिपांसुपर्यन्ते नदीः भरतस्य पुरतः प्रादुरभवन्। तयोः तटयोः रम्याणि दिव्यानि च गृहाणि, शुक्लमृत्तिकालेपितानि, ब्रह्मणः प्रसादेन जातानि दृष्टानि। तस्मिन्नेव क्षणे, ब्रह्मणा प्रेषिताः, दिव्याभरणभूषिताः, द्विसहस्रयोः दशसप्ततिसंख्यकाः स्त्रियः आगच्छन्। कुबेरस्य प्रेषिताः सुवर्णरत्नमुक्ताप्रवालभूषिताः, एकविंशतिसहस्रसंख्यकाः स्त्रियः अपि शोभमानाः आसन्। ताभिः सह, एकः पुरुषः, उन्मत्तवत् आचरन्, नन्दनात् आगतानाम् एकविंशतिसहस्राणि अप्सरसां तत्रासन्। नारदः, तुम्बुरुः, गोपः, गन्धर्वराजाः च तेजस्विनः भरतस्य पुरतः गायन्ति स्म। अलम्बुषा, मिश्रकेशी, पुण्डरीका, वामना च भरद्वाजस्य आज्ञया भरतस्य पुरतः नृत्यन्ति स्म। ये दिव्यगन्धाः मालाः देवेषु च चित्ररथवने च दृश्यन्ते, ताः अपि प्रयागे भरद्वाजस्य तपसा प्रादुरभवन्। बिल्व, मार्दङ्गिक, शम्याग्राह, विभीतकवृक्षाः, अश्वत्थनर्तकाः च भरद्वाजस्य आज्ञया तत्र नृत्यन्ति स्म। एवं सः भरतः, महर्षेः कृपया, दिव्यैः सम्पद्भिः, अतुल्यैः सौख्यैः, समन्तात् परिवृतः, सर्वैः मन्त्रिपुरोहितैः सह, तत्र दिव्ये मन्दिरे स्थितः, अद्भुतं सत्कारं अनुभूतवान्।