भगवतः विष्णोः प्रार्थनां श्रुत्वा देवाः सर्वे मिलित्वा सः वदन्ति - "हे भगवान्, मनुष्यरूपं धारयित्वा रावणं युद्धे वधय।" तर्हि विष्णुः मनोहरं रूपं धारयित्वा दशरथराजं पिता स्वीकृत्य, तं च राजा पुत्रार्तं यज्ञं कर्तुं समुत्सुकः अभवत्। तस्य यज्ञे अग्नौ दिव्यं प्राणं प्रकटितं, यः अद्भुतदीप्तिमान्, बलवान् च आसीत्। तस्य श्यामलवर्णं, रक्तवस्त्रधारिणं, रक्तमुखं च दृष्ट्वा राजा दण्डवत् कृत्वा तं समागच्छति। "हे भगवान्, स्वागतम्! किमर्थं आगतः?" इति राजा प्रष्टुं समुत्सुकः। तदा सः प्रजापतिः वदति, "हे राजा, देवतानां पूजनं कृत्वा एषः प्राप्तः।" ततः तं दिव्यं पायसं, यः पुत्रोत्पत्तिं ददाति, राजा कुसलवध्वसां दातुं आदेशं प्राप्य, तं स्वर्णपात्रं स्वीकृत्य, "इदं भुञ्जताम्," इति पत्निभ्यः प्रेषयति। राजा दण्डवत् कृत्वा तं अद्भुतं दिव्यं पायसं स्वीकृत्य, अत्यन्तं सुखितः अभवत्। तदा दशरथः तं पायसं पत्न्याः कौसल्यायां समर्प्य, तस्यां च अर्धं समर्प्य, सुमित्रायां च पुनः अर्धं दत्वा, कैकेयीं च शेषं दत्वा, पुनः सुमित्रायां च चतुर्थांशं दत्वा, पायसं विभाज्य, सर्वाः पत्न्यः अत्यन्तं आनन्दिताः अभवन्। ततः ताः पत्न्यः पायसं भुञ्जन्त्याः, शीघ्रं गर्भं धारयन्ति, यः तेजस्वी च अग्निना च सूर्येण समः अभवत्। दशरथः ताः गर्भवतीं दृष्ट्वा, इन्द्रस्य सुखं पुनः प्राप्य, शान्तिम् अवाप्तवान्। विष्णुः तदा देवतानां प्रति वदति, "सत्यशीलस्य वीरस्य दशरथराजस्य साहाय्यं कर्तुं शक्तिमान् सहायः सृजताम्।" तदनन्तरं देवाः मनोहरं रूपं धारयित्वा, वानराणां रूपेण पुत्रान् प्रजायन्ताम्। यथा जाम्बवान्, यः विष्णोः यawnsनात् उत्पन्नः, तद्वत् अन्ये अपि पुत्राः उत्पन्नाः अभवन्। एवं तेषां वीराणां, ऋषीणां, सिद्धानां च, वानराणां रूपेण पुत्राः प्रकटिताः, यः वनं गच्छन्ति, यः राक्षसस्य वधाय सज्जिताः।