गरुडमारूढः स भगवान् विष्णुः, जलदमिव सूर्यः, सुवर्णकङ्कणैः दीप्तिमद्भिरलङ्कृतः, देवानां श्रेष्ठैः स्तूयमानः तत्र विराजमानः आसीत्। तत्रैव स्वयम् ब्रह्मा समाधिना स्थित्वा, सर्वे देवाः नम्राः तम् स्तुवन्तः, तं विष्णुम् इदं वचः ऊचुः— "विश्वहितकामाः वयं त्वाम् नियोजयामः। अयोध्याधिपतेः धर्मात्मनः दानशीलस्य महर्षिसमतेजसः दशरथस्य, यस्य त्रयः पत्न्यः लज्जालक्ष्मीकीर्तिसदृश्याः, त्वम् एव पुत्रत्वम् उपगच्छ।" "चतुर्धा आत्मानं विभज्य, तत्र मानवेषु जात्वा, लोकानां महाप्रतिघ्नं रावणं नाशय। रावणः हि देवैः न हन्तव्यः; स देवगन्धर्वसिद्धर्षीन् पीडयति। स मूढः राक्षसः रावणः बलवृद्ध्या मुनिगन्धर्वाप्सरः च क्लिश्नाति। नन्दनवनमध्ये क्रीडतः तान् तस्य क्रूर्येण निपातितान्। तस्य विनाशार्थम् वयं मुनिभिः सह आगतान्। अतः सिद्धगन्धर्वयक्षाः त्वाम् शरणम् आगताः। त्वम् एव सर्वेषां परायणम्।" "देवशत्रुविनाशाय, नराणां च हिताय, मनः कुरु।" इति स्तूयमानः, देवानाम् ईश्वरः, विष्णुः, सर्वलोकसम्मतः, ब्रह्मणा अग्रे स्थितः, धर्मनिष्ठान् समागतान् सर्वान् देवान् इदं वचः अब्रवीत्— "मा बिभीत, श्रेयः भवतु। भवतां हितार्थम् रावणं युद्धे हनिष्यामि, पुत्रपौत्रामात्यसचिवबान्धवसहितम्। तं देवर्षिभयङ्करं घोरं हत्वा, दशसहस्रसंवत्सराणि एकसहस्रं च, नरलोके वत्स्यामि। पृथिवीं रक्षन् तावत्कालम् स्थास्यामि।" एवं वरदानेन आत्मसंयतः विष्णुः देवान् प्रति उक्त्वा, मानवेषु स्वयम् जन्मस्थानं विचिन्त्य, पद्मनाभः चतुर्धा आत्मानम् विभज्य, तस्मिन् काले दशरथं राजानम् पितरम् अवरुणोत्। तदा देवाः, मुनयः, गन्धर्वाः, रुद्राः, अप्सरसां गणाः च, दिव्यरूपैः स्तोत्रैः मधुसूदनं स्तुवन्ति स्म। "स तेजस्वी रावणः देवेशद्वेषी, तपस्विनां शत्रुः, गर्जन्, भीमवीर्यः, अस्माकं भीतिं नाशय।" इति। "तं गर्जन्तं रावणं बन्धुसैन्यसमन्वितम् हत्वा, सर्वक्लेशविनिर्मुक्तः, इन्द्ररक्षिते दिव्यलोके, पापरहितः, आगच्छ।" इति तम् स्तुवन्तः। एतस्मिन्नन्तरे, तेन यज्ञकर्तुः अग्नितः महावपुः पुरुषः उत्पन्नः, अतुलप्रभः, महाबलवीर्यः, कृष्णवर्णः, रक्ताम्बरधरः, रक्तास्यः, मृदङ्गध्वनिसन्निभः, शुक्लसुवर्णकेशवर्णः, दिव्याभरणभूषितः, पर्वतशिखरसमः, सिंहविक्रमः, सूर्यसदृशवपुः, ज्वलनार्चिसन्निभः, सुवर्णपात्रं रजतपरिष्कृतम् धारयन्, दिव्यपायसपूर्णम्, विशालभुजाभ्यां गाढमालिङ्ग्य, मायया निर्मितमिव, तं पात्रम् धारयन् दृष्टः। तदा राजा अञ्जलिं कृत्वा तम् उवाच— "भगवन्, स्वागतम्! किम् आज्ञापयामि?" स च प्रजापतिसम्भवः पुनः वचः अब्रवीत्— "राजन्, त्वया देवपूजनात् अयम् लाभः प्राप्तः। पुरुषव्याघ्र, एतत् दिव्यं पायसं गृहाण, देवैः निर्मितम्, पुत्रप्रदं, पुण्यम्, आरोग्यवर्धनम्। तव योग्यायैषु पत्निषु एतत् ददातु; ताभ्यः त्वम् पुत्रान् लप्स्यसे, येषां हेतोः त्वया एष यज्ञः कृतः।" राजा प्रहृष्टः, नम्रशिराः, तद् सुवर्णपात्रम् दिव्यपायसपूर्णम्, देवैः दत्तम्, प्रतिगृह्य, तं अद्भुतरूपं पुरुषं प्रणम्य, परमसन्तुष्टः सस्नातः प्रदक्षिणमकरोत्। एवं तदा नारायणः विष्णुः, देवश्रेष्ठैः नियुक्तः, सर्वं विदित्वा अपि, मृदुवचनानि देवान् प्रति अब्रवीत्— "किं उपायः राक्षसेन्द्रवधाय? तेन केन उपायेन मुनिविघ्नकरीं ताम् रावणं हन्यां?" इति। तदा सर्वे देवाः अव्ययम् विष्णुम् ऊचुः— "मानुषं रूपं समाश्रित्य, रावणं युद्धे हन्याः।" स हि शत्रुघ्नः दीर्घकालम् उग्रं तपः कृत्वा, ब्रह्माणं प्रपितामहम् तुष्टाव। तस्मात् प्रसन्नः ब्रह्मा तस्मै राक्षसाय वरं ददौ— "नानाविधानां भूतानां कोऽपि त्वां न हनिष्यति, मानवांश्च वर्जयित्वा।" तेन मानवाः अवज्ञाताः। तेन पितामहवरप्रभावात् अहंकारसमन्वितः अभवत्। स त्रिलोक्यं विनाशयति, स्त्रीश्च अपि हरति; तस्मात् तस्य मृत्युर्मानुषेभ्यः एव भविष्यति। एवं देववचनं श्रुत्वा, आत्मसंयतः विष्णुः, दशरथं पितरम् अवरुणोत्। स च राजा तदा पुत्रार्थी, तेजस्वी, पुत्रकामेष्टिं यज्ञं अकरोत्। निर्णयं कृत्वा, विष्णुः पितामहेन सह मन्त्रयित्वा, देवर्षिभिः पूजितः, अदृश्यः अभवत्। एवं सर्वे देवाः, मुनयः, गन्धर्वाः, यक्षाः, रुद्राः, अप्सरः च, विष्णोः स्तुतिं कृत्वा, तस्य अवतरणाय प्रार्थयन्ति स्म।