रावणः मारीचं नाम राक्षसं मित्रं चित्त्वा, सः तं सहायकं प्राप्नुयामास। यद्यपि मारीचः तं पुनः पुनः निरुत्साहयामास, रावणः तस्य वचांसि न शृणोति। मारीचः तस्मै उक्तवान्, "यस्य शक्तिम् अत्युत्तरेण तव प्रतिकारं कर्तुं न शक्यते," किन्तु रावणः, भाग्येन प्रेरितः, मारीचं सह तस्य आश्रमं गतवान्। तत्र मारीचः तौ राजपुत्रौ दूरं लुभ्य चकार। तस्मिन् समये रावणः रामस्य पत्नीं अपहरत्, जटायुः च पक्षिणं हत्वा। जटायुः हतः दृष्ट्वा, सीतेः अपहरणं श्रुत्वा राघवः दुःखेन व्याकुलः, तस्य मनः व्याकुलं जातम्; तस्मिन् दुःखेन आक्रान्तः जटायुम् अग्नौ सम्यग् दह्य च। वनं मध्ये सीतां अन्वेष्टुं गत्वा, राघवः एकं भीषणं राक्षसं, कबन्धं, दृष्टवान्। तं हत्वा, बलशाली राघवः तस्य शरीरं दह्य च; कबन्धः स्वर्गं गत्वा, तस्मै शबरीं धर्मज्ञां तपस्विनीं प्रतिवृत्तवान्। "धर्मे स्थिता शबरीं गत्वा," इति राघवे उक्तवान्; तस्मिन् समये, राघवः शबरीं प्रति गतवान्। शबरीणां सम्मानपूर्वक पूजितः रामः, दशरथस्य पुत्रः, पम्पा सरसः किनारे हनुमानं वानरं दृष्टवान्। हनुमानस्य वचांसि श्रुत्वा, सः सुग्रीवं अपि दृष्टवान्; रामः, बलशाली, सुग्रीवाय सर्वं कथयामास। प्रारंभे सर्वं यद् अभूत्, विशेषतः सीतायाः विषये, सुग्रीवः वानरः सर्वं रामस्य कथा श्रुत्वा। तेन रामस्य सह मित्रता अभवत्, अग्निं साक्ष्यं कृत्वा; ततः सुग्रीवस्य प्रार्थनायाम्, तस्य शत्रुत्वं कथितं। दुःखितः च स्नेहपूर्णः सुग्रीवः रामाय सर्वं प्रकटितवान्; ततः रामः वालीं हन्तुं प्रतिज्ञां कृतवान्। तत्र सुग्रीवः वल्लीं बलं वर्णयामास, सः रामस्य सामर्थ्ये सदा संशयं अनुभवति। रामस्य विश्वासं प्रकटयितुं, सुग्रीवः दण्डुभिं, यः महापर्वतसमानः, तस्य महाकायं दर्शयामास। बलशाली नायकः, स्मितं कृत्वा, तं दृष्ट्वा, तस्य पादेन एकं योजनेन फणं प्रक्षिप्तवान्। पुनः एकेन महाशरं च साति शाला वृक्षान्, पर्वतं च, अधःलोकं च चीर्य च; एषः विश्वासं प्रेरितवान्। ततः, संतुष्टः च विश्वासः प्राप्य, महावानरः रामं सह किष्किन्धायाः गुहां गतवान्। ततः सर्वश्रेष्ठः वानरः, सुग्रीवः, स्वर्णवर्णः गर्जितवान्; तस्य महागर्जनात् वानरराजः प्रकटितः। तारा सह परामर्शं कृत्वा, वलिः सुग्रीवं प्रति आगतः; तत्र रामः एकेन तीर्येण तं हत्वा। ततः, सुग्रीवस्य प्रार्थनायाम्, वलिं युद्धे हत्वा, रामः सुग्रीवं तस्य राज्यं पुनः दत्तवान्। ततः वानराणां प्रमुखः सर्वान् वानरान् समागच्छन्तु, जनकस्य पुत्रीं अन्वेष्टुं सर्वदिशां प्रेषितवान्। तदनन्तरं, साम्पातिः पक्षिणः वचांसि श्रुत्वा, महाबीरः हनुमानः लवणसमुद्रं एकसहस्त्रयोजनं पारं गत्वा। लङ्कायां रावणेन शास्यमानां सीतां दृष्ट्वा, यः चिन्तामग्ना अस्ति, अशोकवनं गच्छन्तीम्। तत्र तस्य परिचयं प्रकट्य च समाचारं ज्ञाप्य, सः वैदेहीं सान्त्वयामास, च द्वारं च चूर्णयामास। पञ्च सेनापतिं सप्त मन्त्रीपुत्रान् च हत्वा, वीरं अक्षं च चूर्णयित्वा, सः अन्ततः पकृतः। स्वपितृकृते बन्धनं ज्ञात्वा, नायकः राक्षसैः बन्धितः सः, यथा भाग्यं तदनुसारं सहनं कृतवान्। ततः, लङ्कां दह्य च, केवलं मैथिलीं सीतां विना, महावानरः रामाय शुभवृत्तान्तं ज्ञापयितुं प्रत्यागच्छत्। महात्मा रामं समीपं गत्वा, तं प्रदक्षिणं कृत्वा, विश्वासपूर्वकं ज्ञापयामास, "सीता दृष्टा अस्ति।" ततः सुग्रीवेन सह, सः महासागरस्य तटं गत्वा, सूर्यवत् प्रभासमानैः बाणैः समुद्रं चालयामास। नदीनाथः, समुद्रः, स्वयमेव प्रकटितः, तस्य वचने नलः पुलं निर्मितवान्। एषः पुलः, तेन लङ्कां गत्वा, रावणं युद्धे हत्वा, रामः सीतां पुनः प्राप्य, गहनदुःखेन आक्रान्तः अभवत्। ततः रामः जनसंसद् मध्ये तां कठोरं वचः उक्तवान्, सीता, तस्य दुःखं सहन न कृत्वा, अग्निं प्रवेशिता, सत्यं धारयन्ती। ततः, अग्निम् साक्ष्यं कृत्वा, सीता पापरहितः ज्ञात्वा, तेन महाकर्मणा, त्रैलोक्यं च सर्वप्राणिनः संतुष्टाः अभवन्। देवगणाः च ऋषयः च महात्मा राघवेन संतुष्टाः। रावणं लङ्कायां विभीषणं राक्षसराजं अभिषिक्त्वा, रामः कार्यं सम्पाद्य दुःखमुक्तः आनन्दितः अभवत्। देवगणानां वरं प्राप्य, वानराणां पुनरुत्थानं कृत्वा, रामः मित्रैः सह पुष्पकचक्रेण अयोध्यां प्रस्थितः। भारद्वाजस्य आश्रमं गत्वा, सत्ये स्थिरः रामः हनुमानं भरतस्य समीपं प्रेषितवान्। ततः, सुग्रीवेन सह पुनः पुष्पके च चढित्वा नन्दिग्रामं गतवान्। नन्दिग्रामे, जटां त्यक्त्वा, रामः, पवित्रः, स्वभ्रातृभिः सह, सीतां पुनः प्राप्य, राज्यं च पुनः प्राप्य अभवत्।