एकदा, दाशरथस्य अद्भुतं यज्ञं आयोजयितुं, द्विजातयः प्रतिदिनं शास्त्रानुसारं सर्वाणि यज्ञकर्माणि कुर्वन्ति स्म। यत्र राज्ञः याजकाः सर्वे वेदाङ्गेषु ज्ञाता, अनुशासिताः, शिक्षिताः च आसन्। यज्ञपृष्ठे षट् बिल्ववृक्षस्य, तत्र खदिरस्य च स्तम्भाः स्थापिताः, यथा शास्त्रं प्रवृत्तम्। तत्र एकः श्लेष्मातकवृक्षस्य, अन्यः च देवदारुवृक्षस्य निर्मितः। एतेषां स्तम्भानां सर्वेषां स्वर्णेन शोभायुक्तं सज्जितं यज्ञस्य वैभवाय सज्जितं च आसीत्। एकविंशति यज्ञपृष्ठानि, प्रत्येकं एकविंशति रत्नैः संयुतानि, च वस्त्रैः च अलंकृतानि आसन्। सर्वाणि कुशलकारैः निर्मितानि, यथायोग्यं स्थापितानि, अष्टकोणानि च मृदु रूपाणि आसन्। तानि वस्त्रैः आवृतानि, पुष्पैः च गन्धैः पूजितानि, च चन्द्रमा इव प्रकाशमानानि आसन्। तत्र यज्ञवेदीं यथाप्रमाणं च नियमेन च निर्मितानि। अग्निः तत्र ब्राह्मणैः यज्ञवेदीं स्थापयितुं कुशलैः निर्मितः। तत्र सिंहराज्ञः यज्ञवेदीं गरुडरूपेण, स्वर्णपंखैः, त्रिभुजाकारं च अष्टदश भागैः सज्जितं च आसीत्। तत्र सर्वेषां देवतानां कृते वृषाणां, सर्पाणां च पक्षिणां च यथाशास्त्रं नियोजितानि आसन्। तत्र त्रीणि शतं पशूनां यज्ञपृष्ठेषु स्थापितानि, दाशरथस्य कृते उत्तमं रत्नं वृषं च। कौशल्याऽपि तं वृषं सर्वथा पूजितुं यत्नं कृतवती, तेन सह त्रिभिः खड्गैः विमोचयामास। मनसा स्थिरं, पक्षिणा सह, धर्मस्य प्राप्तिं इच्छन्ती, कौशल्याऽस्मिन् रात्रौ यत्र व्यतीतं। तत्र हुतृ, अध्वर्युः, च उdgातृ च रानीनां हस्तेन सह यज्ञे समागत्य अन्यं च परिभ्रमति। यज्ञाध्यक्षकः, आत्मनियामकः, च अत्युत्तमः, पक्षिणः चरित्रं यज्ञाग्नौ समर्पितं कृत्वा, यथाशास्त्रं तं अग्निं पूजयामास। राजा धूमं गृहीत्वा, यथायोग्यं च यथाकालं पापं नाशयामास। सर्वे ब्राह्मणाः, षोडश संख्या, अश्वस्य सर्वाणि अंगानि यज्ञाग्नौ समर्पयामास। अन्येषां यज्ञेषु प्लक्षवृक्षस्य शाखायां आहुतिः प्रदत्तं, किन्तु अश्वमेधाय तृणपात्रं निर्दिष्टं। अश्वमेधः त्रिदिवसपर्यन्तं यज्ञः, यथा काल्पसूत्रे ब्राह्मणैः निर्दिष्टं, प्रथमं चतुष्टोमयज्ञं आयोजितं। द्वितीयं उक्थ्यं, गणितं अतिरात्रं, च अनन्तानि यज्ञानि तत्र शास्त्रानुसारं आयोजितानि। ज्योतिष्टोमः, आयुषी, च अतिरात्रं च आयोजितं, यथा अभिजित्, विश्वजित्, अप्तोर्यामा च महान्यज्ञः। राजा, स्वजनस्य वर्धनार्थं, हुतृं पूर्वदिशां, अध्वर्युः पश्चिमदिशां, ब्राह्मणं दक्षिणदिशां दत्तवान्। उdgातृं च उत्तरीं दिशां दत्त्वा, एषः यज्ञे दानं प्राचीनं स्वयम्भू द्वारा स्थापितं। यज्ञं सम्पूर्णं कृत्वा, सर्वश्रेष्ठः मनुष्यः, राजा, स्वजनस्य वर्धनार्थं याजकानां तं भूमिं दत्तवान्। एवं दत्त्वा, इक्ष्वाकुवंशस्य तेजस्वीः राजः, हर्षितः जातः; सर्वे ब्राह्मणाः तं राजा पापात् मुक्तं ज्ञात्वा उवाचुः। "त्वं एव पृथिवीं रक्षitum अर्हसि; न हि वयं भूमिं गृहीतुं शक्नुमः, न च तस्य शासनं।" "वयं सदा आत्माध्ययनस्य साधनं, हे पृथिवीपतिः; दयां दातुम् अन्यं प्रतिप्रदानं कुरु।" "ददातु मे रत्नं, मूल्यवानं रत्नं, सोना, वा गोधूलि—यत् किंचित् उपलब्धं, हे उत्तमपुरुष!" एवं ब्राह्मणैः वेदेषु ज्ञातैः राजा तान् सहस्त्रदश सहस्राणं गोधूलि दत्तवान्। दशकोटि सोना च चतुरगुणं च रजतं दत्त्वा, तदा सर्वे ब्राह्मणाः तं धनं आप्नुवन्ति। ऋष्यशृङ्गं च बुद्धिमन्तं वसिष्ठं च, प्रमुखाः ब्राह्मणाः दातव्यम् उचितं विभज्य। सर्वे हृदया सुखिताः, हर्षिताः च प्रतिवादिनः, तदा सहायानां च राजा सावधानीं स्वर्णं ददाति। राजा जाम्बूनदात् सोनेन, कोटिसंख्यायां दत्तवान्; दरिद्रं ब्राह्मणं च उत्तमानि हस्ताभरणानि दत्तवान्। यः याचितवान्, तं इक्ष्वाकुवंशः दत्तवान्; तदा ब्राह्मणाः सन्तुष्टाः, तं यः श्रद्धया आचरत्। सः तान् प्रणम्य, हर्षितः च, तदा ब्राह्मणाः तस्मै विविधाः आशिषः प्रकटयामासुः। उदारः, वीरः राजा, यः भूमिं परित्यक्तवान्, हर्षितः मनसा, परमो यज्ञं प्राप्नोति। पापनाशकः, स्वर्गं गन्तुं, कष्टं साधयितुं यज्ञं, तदा दाशरथः ऋष्यशृङ्गं उवाच। "त्वं, उदारव्रते, तं कार्यं करोति यः तव वंशं वर्धयिष्यति।" तस्मिन्स्थले, द्विजातयः राजा उवाच, "हे राजा, त्वं चतुर्षु पुत्रेषु भविष्यसि, यः तव कुलस्य कीर्तिं वर्धयिष्यन्ति।