कथां तु श्रूयताम्। तदा चतुर्दश सहस्राणि राक्षसाणां वधितानि, तदा रावणः कृतकृत्यः क्रोधेन संप्राप्तः। तस्मिन् क्रोधे, सः मारीचं राक्षसं मित्रं प्रार्थयामास; किन्तु मारीचः तं निरुत्साहितुम् अनेकवारं प्रयत्नं कृतवान्, तु रावणः तस्य वचांसि न शृणोति। मारीचः रावणाय उक्तवान्, "यः शक्तिमान्, तस्मिन् प्रतिवादं कर्तुं न शक्यते"; किन्तु रावणः, भाग्येन प्रेरितः, मारीचं सह तस्मिन् आश्रमं गतवान्। तत्र मारीचः तेषां राजपुत्र duo दूरं क्रीडितवान्। ततः रावणः रामस्य भार्यां अपहरत्, जटायुः च पक्षिणं वधितवान्। जटायुः वधितं दृष्ट्वा, सीतायाः अपहरणं श्रुत्वा राघवः दुःखितः, चित्तं विघटनं कृतवान्; तस्मिन् दुःखेन, सः जटायुः अग्निदाहं कृतवान्। वनं अन्वेषणं कुर्वन्, सः भयंकरं राक्षसं कबन्धं दृष्ट्वा। तं वधित्वा, दृढशक्तिमान् रामः तस्य शरीरं दहित्वा, कबन्धः स्वर्गं गत्वा शबरीं धर्मपत्नीं विषये कथितवान्। "धर्मे स्थिता शबरीं गत्वा," इति राघवे उक्तवान्; ततोऽस्मिन् प्रकाशे शत्रुं नाशयिष्यति इति वचनं श्रुत्वा राघवः शबरीं गतवान्। शबरीं सम्यक् सम्मान्य, रामः दशरथस्य पुत्रः पम्पा सरसः तटं गत्वा हनुमानं वानरं दृष्ट्वा। हनुमतेन सह वार्ता कृत्वा, सः सुग्रीवं दृष्टवान्; रामः, बलशाली, सुग्रीवाय सर्वं कथितवान्। प्रारम्भात्, सर्वं घटनां, विशेषतः सीतायाः विषये, रामस्य कथा श्रुत्वा सुग्रीवः सर्वं श्रुतवान्। तदा सुग्रीवः रामस्य सह मित्रतां कृतवान्, अग्निं साक्षी कृत्वा; ततः वानरराजस्य प्रार्थनाय, तस्य शत्रुता कथा उच्यते। सर्वं दुःखितः च स्नेहपूर्णः सुग्रीवः रामाय सर्वं प्रकटितवान्; रामः च वलिम् वधिष्यामि इति प्रतिज्ञां कृतवान्। तत्र सुग्रीवः वलिस्य बलं वर्णयामास; सः रामस्य सामर्थ्ये सदा संशयं कृतवान्। राघवस्य विश्वासं प्राप्य, सुग्रीवः तस्य विशालं शरीरं दण्डुभिः प्रदर्शयामास, यः महान् पर्वतं उपमेव। रामः, हंसितः, तं दृष्ट्वा, तस्य पादतलेन एकं दश योजनेन फलकं प्रक्षिप्तवान्। पुनः, एकस्मिन् महाशरं प्रक्षिप्त्वा, सप्त शालवृक्षान्, पर्वतं च, अधःलोकं च चेदितवान्, एवं विश्वासं प्राप्य। तदा, प्रसन्नः च विश्वासयुक्तः, महान् वानरः रामं सह किष्किन्धा गुफां गतवान्। तत्र सर्वश्रेष्ठः वानरः सुग्रीवः, सुवर्णवर्णः, गर्जितवान्; तस्य महाघोषेण वानरराजः प्रकटितः। तत्र तारा सह परामर्शं कृत्वा, वलिः सुग्रीवं समागच्छत्; तत्र रामः एकेन बाणेन तं वधितवान्। ततः सुग्रीवस्य प्रार्थनाय, वलिम् वधित्वा, रामः सुग्रीवं तस्मिन् राज्ये पुनः प्रतिष्ठितवान्। वानराणां प्रमुखः सर्वं वानरानां संग्रहं कृत्वा, सर्वदिशां प्रेषितवान्, जनकस्य पुत्रीम् अन्वेष्टुं उत्सुकः। ततः गृध्रस्य संप्रति, सम्पाति, वचनानुसारम्, महाबीरः हनुमानः लवणसमुद्रं एकशतयोजनं उड्डीय, लंकां गत्वा रावणं दृष्ट्वा, सीतां च चिन्तायाम् स्थितां दृष्ट्वा। तत्र चिह्नं प्रेष्य, वार्ता प्रकट्य, सः वैदेहीं संजीवयामास च द्वारं च चूर्णयामास। पञ्च कमाण्डराणां च सप्त मन्त्रिणां पुत्राणां च वधित्वा, वीरं अक्षं च चूर्णयित्वा, सः अन्ततः बन्धितः। सः आत्मं ज्ञात्वा, पितृकृत्येन मुक्तः, राक्षसैः बन्धितः सहनं कृतवान्, यथा भाग्यं। ततः, लंकां दहित्वा, मैथिली सीतां व्यतिरिक्तं, महान् वानरः रामाय शुभसमाचारं प्रेषयामास। सः महात्मा रामं गत्वा, तं प्रदक्षिणं कृत्वा, विश्वासपूर्वकं उक्तवान्, "सीता दृष्टा।" ततः सुग्रीवं सह महासमुद्रस्य तटं गत्वा, सूर्यवत् दीप्तिमतीं बाणैः समुद्रं चोद्धृत्य। नदीनाथः समुद्रः प्रकटितः, तस्य वचने, नलः पुलं निर्माति। तस्मिन् पुलेन तानि लंकां गत्वा, रावणं युद्धे वधित्वा, रामः सीतां पुनः प्राप्य, गहनं लज्जां प्राप्य। ततः रामः सभा मध्ये तां कटु वचनेन उच्यते, सीता च, न सहन्ती, अग्निं प्रविष्टा, सत्यं धारयन्ती। ततः, अग्निना प्रमाणं ज्ञात्वा, सीतां पापात् मुक्तां, तस्मिन् महाकर्मणा, त्रिलोकं सर्वजीवाः संतुष्टाः। देवगणाः च ऋषयः च महात्मनं राघवम् अनुज्ञाताः। विभीषणं राक्षसराजं लंकायाम् अभिषिक्त्वा, रामः कार्यं सम्पूर्णं कृत्वा, सुखितः अभवत्। देवगणानां वरं प्राप्य, वानराणां पुनरुत्थानं कृत्वा, रामः अयोध्यां गन्तुं मित्रैः सह पुष्पक चक्रेण गत्वा। भृद्वाजस्य आश्रमं गत्वा, रामः सत्ये स्थितः, हनुमानं भरतस्य समीपं प्रेषयामास। ततः सुग्रीवेन सह पुनः संवादं कृत्वा, रामः पुष्पकं च चढित्वा नन्दिग्रामं गतवान्।