एकस्मिन् समये, राजा दशरथस्य महायज्ञे, हौतृ पुरोहिताः मधुरैः चित्ताकर्षकैः गीतैः देवतानां आह्वानं कृत्वा स्वर्गवासिनां भागानां अर्पणं कुर्वन्ति स्म। तत्र यज्ञे न कदाचित् अर्पणं चुकुशुके, न च कस्यचित् गलितं वा अपत्यं दृष्टं, सर्वं ब्रह्मणा सम्यक् आयोजितं इव दृष्टं, सम्पूर्णं सुरक्षया सह। तस्मिन् कालः, न कश्चित् जनः थकितः वा भूखितः आसीत्; न च कश्चित् ब्राह्मणः अज्ञः, न च कश्चित् उचितं सेवकं विहीनः। सर्वे ब्राह्मणाः, यः पितृभ्यः प्राप्यते, तेषां चित्तं तृप्तं जातं, तपस्विनः च भिक्षुकाः च खादन्ति स्म। वृद्धाः, रोगिणः, स्त्रियः, च बालाः अपि खादन्ति स्म; तथापि, यद्यपि तेषां खादनं निरन्तरं जातं, तत्र कदापि तृप्तिः न दृष्टा। प्रत्येकदिनं, पर्वतवत् खाद्यपदार्थाः तत्र दृष्टाः, यथा उचितं सम्पूर्णतया सज्जीकृताः। विविधेषु क्षेत्रेषु आगतः जनाः, यज्ञे उत्तमं खाद्यं च पानं प्राप्नुवन्ति स्म। द्विजातयः खाद्यं प्रशंसन्ति, यथा ततः तेषां वचः श्रूयते, "आह, वयं तृप्ताः, भवतः पुण्यं वर्धताम्!" सज्जिताः पुरुषाः ब्राह्मणानां सेवां कुर्वन्ति, अन्ये च सुशोभितं कान्तारत्नकर्णपात्राणि धारयन्ति। तदा, यज्ञकर्माणां मध्ये, बुद्धिमानाः च वाक्पटु ब्राह्मणाः अनेकानि तर्काः कुर्वन्ति, यः अन्यान् अतिक्रमितुं इच्छन्ति। प्रतिदिनं, द्विजाः, विधिना प्रेरिताः, यज्ञभूमौ सर्वाणि कर्माणि शास्त्रानुसारं सम्पादयन्ति। राज्ञः पुरोहितेषु, न कश्चित् वेदाङ्गेषु अज्ञः, न च अनुशासितः, न च अनपृष्ठः, न च कश्चित् ब्राह्मणः तर्के अशक्तः आसीत्। यज्ञपृष्ठानि यदा स्थापिता, तत्र षट् बिल्ववृक्षस्य, तथा खदिरवृक्षस्य, इत्यादिकानि च यथानिर्देशं निर्मितानि। एकं श्लेष्मातकवृक्षस्य, च एकं देवदारुवृक्षस्य च यथाप्रस्तावं स्थापितं; एतेषां च सर्वाणि वेदशास्त्राणां च कुशलैः सज्जितानि, यज्ञस्य वैभवाय स्वर्णेन अलंकृतानि। एकविंशतिः यज्ञपृष्ठानि, प्रत्येकं विंशतिः रत्नैः सुसज्जितानि, च प्रत्येकं विंशतिः वस्त्रैः अलंकृतानि। सर्वाणि कुशलैः शिल्पिनः निर्मितानि, नियमेन स्थापनानि, अष्टकोणानि च सुगुणितरूपाणि। तानि वस्त्रैः आवृतानि, पुष्पैः च गन्धैः पूजितानि, च स्वर्गीय सप्तर्षिभिः यथा प्रकाशमानानि। तत्र, मापेन च नियमेन निर्मितानि bricks; यज्ञाग्निः तत्र ब्राह्मणैः यज्ञपृष्ठनिर्माणकौशलैः स्थापितः। तत्र सिंहराज्ञः यज्ञपृष्ठं ब्रह्मविद्या द्वारा निर्मितं, गरुडस्य रूपेण, स्वर्णपंखैः, त्रिसंस्तरं च अष्टादश भागैः युक्तं। तत्र, प्रत्येकं देवतायाः कृते पशवः निर्दिष्टाः; सर्पाः च पक्षिणः च शास्त्रानुसारं निर्दिष्टाः। तत्र, अश्वः च जलचराणां च पशवः च ऋषिभिः निर्दिष्टाः, सर्वाणि शास्त्रानुसारं। तत्र, त्रिसहस्रं पशूनां यज्ञपृष्ठेषु स्थातुं निश्चितानि, च राजा दशरथस्य कृते उत्तमं अश्वं। तत्र कौशल्या तं अश्वं सर्वथा सेवितुं, च महानन्देन, त्रिभिः च छुरिभिः विमोचयामास। संतोषितमना कौशल्या, धर्मस्य अभिलाषया, रात्रिं तत्र व्यतीतवती। हौतृ, अध्वर्युः, च उड्गातृ च रानीः हस्तेन युज्यते, च अन्यां अपि च यथाक्रमं नेतुं। तत्र, यज्ञोपवीतधारी, आत्मनियन्ता च अत्युत्तमः, पक्षिणः तैलं दत्त्वा, शास्त्रानुसारं अग्नौ प्रक्षिपति। राजा तैलस्य धूयते, उचितकाले च उचितपद्धतौ, पापं निवारयति। सर्वे पुरोहिताः, षोडश जनाः, यथानियमं अश्वस्य सर्वाणि अङ्गानि अग्नौ प्रक्षिपन्ति। अन्येषु यज्ञेषु, प्लक्षवृक्षस्य शाखासु अर्पणं कृतं, किन्तु अश्वमेधाय तृणपात्रं निर्दिष्टं। अश्वमेधः त्रिदिवसकालं यज्ञशास्त्रानुसारं ब्राह्मणैः प्रकटितः; प्रथमं चतुर्ष्टोमयज्ञं आयोजितं। द्वितीयं उक्थ्यं, गणितं अतिरात्रं, च अनन्तराणि कर्माणि तत्र शास्त्रानुसारं सम्पादितानि। ज्योतिṣṭोमा, आयुषी, च अतिरात्रं च सम्पादितानि; तथा अभिजित, विश्वजित, अप्तोर्यामा, च महायज्ञः। राजा, स्वजन्मनं वर्धयन्, पूर्वदिशां हौतृं ददाति, पश्चिमं अध्वर्युः, दक्षिणं ब्रह्मणं च। उड्गातृं च उत्तरे ददाति; एषः यज्ञे प्रदत्तं दानं, यथा प्राचीनं स्वयम्भू द्वारा स्थापितं। यज्ञं सम्यक् सम्पूर्णं कृत्वा, पुरुषाणां अग्रगण्यः राजा, स्वजन्मनं वर्धयन्, तं यज्ञे पुरोहितेषु ददाति। एषः दानं दत्त्वा, इक्ष्वाकुवंशस्य तेजसा हर्षितः जातः; च सर्वे पुरोहिताः राजा, पापात् विमुक्तः, इत्युक्त्वा। "त्वं एव सम्पूर्णं पृथिवीं रक्षitum अर्हसि; न हि अस्माभिः भूमिः आवश्यकं, न च अस्माकं शासनस्य सामर्थ्यम्।" "वयं सदा आत्मन्युत्सुकाः, हे पृथिवीपतिः; तव महाशयेन एषां अन्यं प्रतिफलम् अर्पयतु।" "ददातु मणिं, मूल्यवान् रत्नं, स्वर्णं, वा गवां—यत् अपि उपलब्धं, हे श्रेष्ठ पुरुष; अस्माकं भूमिः न आवश्यकम्।" इति।