इन्द्राय हविर्दत्तं सम्यग्, निष्पापः स राजा यथाविधि दीक्षितः, ततः क्रमशः मध्याह्निकं सोमाभिषवम् आरब्धम्। तस्य महात्मनः राज्ञः तृतीयोऽपि सोमाभिषवः शास्त्रदृष्ट्या ब्राह्मणश्रेष्ठैः सम्यग् विधिना कृतः। तत्र ऋश्यशृङ्गादयः मन्त्रविदः, स्वरेण यथाविधि मन्त्रान् उच्चारयन्तः, इन्द्रादीन् देवान् श्रेष्ठान् आह्वयन्। होत्रारः मधुरैः स्निग्धैश्च स्वस्तिवाचनैः, देवतान् आहूय, स्वर्गवासिभ्यः भागान् हविषां सम्यक् न्यवेदयन्। तत्र न किञ्चित् हविर्दत्ते प्रमादोऽप्यभूत्, न च किञ्चित् त्यक्तम्; सर्वं यथाविधि, ब्रह्मणा स्वयम् इव, निरुपद्रवम् अकालुष्यम् आसीत्। तेषु दिवसेषु न कश्चित् क्लान्तः, न कश्चित् क्षुधार्तः दृष्टः; न ब्राह्मणः कश्चिद् अज्ञः, न च कश्चित् सेवकः अप्रयुक्तः। ब्राह्मणाः सदा भुञ्जते, यजमानयुक्ताः भुञ्जते, तपस्विनः भुञ्जते, भिक्षवः अपि भुञ्जते। वृद्धाः, रोगिणः, स्त्रियः, बालाः च अपि तत्र भुञ्जते; निरन्तरं भुञ्जानानाम् अपि तेषां तृप्तिर् न दृश्यते स्म। प्रतिदिनं तत्र अन्नस्य पर्वतान् इव महान्तः राशयः सुसंस्कृताः दृश्यन्ते स्म। पुरुषाः स्त्रीसमूहाश्च, ये अन्यदेशात् आगताः, तस्मिन् महायज्ञे सम्यग् अन्नपानैः सत्कृताः। द्विजश्रेष्ठाः तदन्नं प्रशशंसुः—"सुसंस्कृतं स्वादु च"—इति; राघवः तेषां वचनानि शृणोति—"अहं तृप्तः, भवतः स्वस्ति अस्तु"—इति। सुसंस्कृताः पुरुषाः ब्राह्मणान् सेवन्ते स्म; अन्ये, सुसंस्कृतमणिकुण्डलधारिणः, तान् उपतिष्ठन्ति स्म। तस्मिन्नेव काले, विधिविरामे, पण्डिताः वक्तारः ब्राह्मणाः, परस्परं जिगीषवः, तर्कविमर्शान् अनेकान् कुर्वन्ति स्म। प्रतिदिनं, प्रवृत्ते यज्ञस्थले, द्विजाः कुशलाः, विधिप्रेरिताः, सर्वाणि कर्माणि शास्त्रदृष्ट्या सम्यक् अकुर्वन्। राज्ञः ऋत्विजां मध्ये न कश्चिद् षडङ्गवेदेभ्यः अज्ञः, न च अशिष्टः, न च अश्रुतः, न च ब्राह्मणः विवादे अकुशलः। यदा यूपाः स्थापिता, षट् बिल्वमयानि, तथा षट् खदिरमयानि, तानि एव बिल्वदर्भमयानि, अन्यानि शाखिनि च स्थापिता। एकः श्लेष्मातकमयः, अपरः देवदारुमयः, तौ एव तत्र स्थापितौ, प्रसारितभुजौ गृहणाय। सर्वे ते शास्त्रकुशलैः, यज्ञविद्यायाम् अपि निपुणैः, सुवर्णेन शोभायै अलङ्कृताः। एकविंशति यूपाः, एकैकस्मिन एकविंशति रत्नानि, एकैकस्मिन एकविंशति वस्त्राणि च समर्पितानि। सर्वे तेषां स्थापकाः कुशलाः, दृढानि सम्यग् स्थापिता, अष्टकोणानि, सुश्लक्ष्णरूपाणि च। वस्त्रैः आवृताः, पुष्पधूपैः पूजिताः, दिवि सप्तर्षयः इव दीप्तिमन्तः अभवन्। ईष्टका यथामानं यथाशास्त्रं निर्मिता, चितिः च तत्र ब्राह्मणैः वेदिविद्या-विशारदैः स्थापिता। सा वेदि राजसिंहस्य पण्डितैः ब्राह्मणैः निर्मिता, गरुडरूपा, सुवर्णपक्षा, त्रिभिः स्तरैः, अष्टादश भागैः च संयुता। तत्रैव यथाशास्त्रं पशवः प्रतिदेवतां नियोजिताः, सर्पाः पक्षिणश्च शास्त्रदृष्ट्या विनिर्दिष्टाः। तत्रैव अश्वः, जलचराः च, मुनिभिः शास्त्रदृष्ट्या विनिर्दिष्टाः। त्रिशतं पशूनां तदा यूपेषु नियोजितम्, अश्वश्रेष्ठः च राज्ञः दशरथस्य। तत्र कौसल्या तम् अश्वम्, सर्वथा, प्रमुदिता, त्रिभिः कृत्यैः मोचयित्वा, पर्युपास्त। सा धृत्या, पक्षिणा सह, धर्मकामिनी, सर्वां रात्रिं तत्रावसत्। होता, अध्वर्यु, उद्गाता च, राज्ञः पत्नीं हस्तेन गृहीत्वा, अपराम् अपि तत्र परिक्रमयामासुः। ऋत्विक् संयतः, सुसंस्कृतः, पक्षिणः मेदः गृहीत्वा, यथाशास्त्रं वह्नौ प्रवाहितवान्। राजा च, यथाकालं यथाविधि, मेदोधूमगन्धं जिघ्रन्, पापं व्यपोह्य। सर्वे षोडश ऋत्विजः, अश्वस्य सर्वाणि अवयवान् यथाविधि वह्नौ न्यपातयन्। अन्येषु यज्ञेषु हविः प्लक्षदर्भेषु दीयते, अश्वमेधे तु नलदर्भमयं पात्रम् उक्तम्। अश्वमेधः त्रिरात्रः इति ब्राह्मणैः कल्पसूत्रे निर्दिष्टः; तत्र प्रथमं चतुष्टोमविधिना आयोजितम्। द्वितीयः उक्त्यः, गणितः अतिरात्रः, अन्यानि च कर्माणि बहूनि यथाशास्त्रं तत्र कृतानि। ज्योतिष्टोमः, आयुषी, अतिरात्रः, अभिजित्, विश्वजित्, आप्तोर्यामः, महायज्ञः च तत्र निष्पादिताः। राजा, कुलवृद्धिकरः, पूर्वदिशं होत्रे, पश्चिमां अध्वर्यवे, दक्षिणां ब्रह्मणे दत्तवान्। उत्तरदिशं उद्गात्रे दत्तवान्; एष यज्ञदानविधिः महाश्वमेधे, स्वयम्भुवाऽनुगतः। यथाविधि यज्ञं सम्पन्न्य, नरश्रेष्ठः राजा, कुलवृद्धिकरः, तां भूमिं ऋत्विजेभ्यः दत्तवान्। एवं दत्वा, इक्ष्वाकुवंशसमुद्भवः स राजा प्रहृष्टः अभवत्; सर्वे ऋत्विजः तम् पापमुक्तं राजानम् इदम् ऊचुः।