ततः भरद्वाजः धर्मनिष्ठः तां हविः सम्यक् गृह्य, राघवं सम्यक् उपवेश्य, धर्मयुक्तानि वाक्यानि उवाच। सः महर्षिः काकुत्स्थान्वयजं रामं प्रीत्या प्राह—"भोः काकुत्स्थकुलोद्भव! चिरकालानन्तरं त्वां अत्र आगतम् पश्यामि। तव कारणरहितं वनवासं श्रुतवानस्मि। एष वः पुण्यः रम्यश्च देशः, महतीनां नदीनां संगमे एकान्तः; अत्र भगवन्तः सुखेन वसन्तु।" एवं भरद्वाजेन उक्तः राघवः सर्वभूतहिते रतः, शुभानि वाक्यानि प्रत्युवाच। "भगवन्, नगरजनपदवासिनः अत्र समीपस्थाः; मां अत्र स्थितं दृष्ट्वा तेऽपि अत्राश्रमं आगमिष्यन्ति इति मे मन्ये। जनाः वैदेहीं मां च द्रष्टुं आगमिष्यन्ति; अतः हेतोः अत्र वासं न इच्छामि। भगवन्, पश्य तं उत्तममाश्रमस्थानं पार्श्वे; तत्र जानक्याः सुकुमार्याः सुखमवाप्स्यति।" एवं शुभवचः श्रुत्वा महर्षिः भरद्वाजः तदा तेषां यथार्थार्थं वाक्यम् रामाय प्राह। "दश क्रोशान् इतः, तात, पर्वतः अस्ति यत्र त्वं वत्स्यसि; सः पुण्यः, महर्षिभिः सेवितः, सर्वतः रमणीयः। सः चित्रकूटः नाम, गावः, वानराः, कपयः, ऋक्षाश्च तत्र वसन्ति; सः गन्धमादनसदृशः। चित्रकूटस्य शिखराणि यावत् पुरुषदृष्टिः पश्यति, तावत् शुभमवाप्नोति, तस्य मनः पापे न प्रवर्तते। तत्र अनेके महर्षयः शतशरदः वासं कृत्वा, तपसा, कपालमुण्डाः, दिवम् गताः। अयं एकान्तवासः तव सुखकरः इति मे मन्ये; अत्र वा, वने वा, वस, हे राम, मया सह।" एवमुक्त्वा धर्मज्ञः भरद्वाजः स्वागतम् अकरोत् रामस्य, प्रियस्य अतिथेः, तस्य भार्यायाः भ्रातुः च, सर्वं कामसम्पन्नं प्रदाय। यदा रामः प्रयागं महर्षिं द्रष्टुम् आगतः, तदा तेषां रात्रिः कथासु अद्भुतासु व्यतीता। काकुत्स्थः, श्रान्तः, सुखोपभोगशीलः, तां रात्रिं सीतया तृतीया सह, भरद्वाजस्य रम्ये आश्रमे सुखेन न्यवसत्। रात्र्याः समाप्तौ, नरव्याघ्रः भरद्वाजमुपसृत्य, तेजस्विनं तपसा, वाक्यमुवाच। "भगवन्, तव आश्रमे रात्रिं याप्य, वयं सत्यव्रत, इदानीं गन्तुम् इच्छामः; अनुमतिं देहि।" तदा रात्र्याः समाप्तौ भरद्वाजः प्राह—"गच्छ चित्रकूटं, मधु-मूल-फलसमृद्धम्। तत् वासाय योग्यं मन्ये, महाबाहो राम; तत्र नानाविहगगणैः शोभितं, किन्नर-भुजगसङ्कुलम्। मयूरनादितं, नागेन्द्रैः सेवितं, सः विश्रुतः पर्वतः चित्रकूटः तव गन्तव्यः। सः पुण्यः, रम्यः, फलमूलबहुलः; तत्र गजानां संघाः, मृगगणाश्च सर्वतः विचरन्ति। तत्र, हे राघव, तान् गजान् मृगांश्च वनान्ते विचरन्तः पश्यसि; तटाकानि, शैलशिखराणि, निर्झराश्च तत्र। सीतया सह गच्छन् तव हृदयं हर्षयिष्यति; तस्मिन् पुण्ये स्थले, क्रौञ्च-कोकिलस्वनयुक्ते, मदोत्कटैर्मृगैर्गजैश्च पूर्णे, रमणीयतमम् आश्रमं प्राप्स्यसि।" एवं श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आर्षे, अयोध्याकाण्डे, पञ्चपञ्चाशत्तमः सर्गः। तत्र रजनीं याप्य, तौ भ्रातरौ रिपुघ्नौ महर्षिं प्रणम्य, पर्वतं प्रति प्रस्थितौ। महर्षिः तयोः मार्गसिद्धये अभ्यनुज्ञां कृत्वा, तौ गच्छन्तौ पश्यन्, पितेव पुत्रान् अन्वगच्छत्। ततः तेजस्वी भरद्वाजः रामं सत्यधृतिं वीर्यवन्तं वाक्यमुवाच। "गङ्गायमुनीयः सङ्गमं प्राप्त्वा, नरश्रेष्ठ, पश्चिमवाहिनीं कालिन्दीं अनुगन्तव्यं। ततः शीघ्रवाहिनीं कालिन्दीं प्राप्त्वा, तस्याः पुरातनं पुण्यतीर्थं दृष्ट्वा, तौ रघुनन्दनौ तद् अपश्यताम्। तत्र नौकां कृत्वा, तां शुभां नदीं तरिष्यथः; ततः, महद् वटवृक्षं हरितपत्रं प्राप्य— वृद्धं, बहुवृक्षसंयुक्तं, श्यामं, सिद्धसंसेवितम्—तत्र सीता अञ्जलिं कृत्वा, शुभाशिषः उच्चारयेत्। तं वृक्षं प्राप्त्वा, स्थातुं वा गन्तुं वा शक्यं; ततः क्रोशमात्रं गत्वा, नीलवनं द्रक्ष्यसि। तत् वनं शोभनं, पलाश-कोटरेण, बदरैः च, यमुनायाः वेतसैः च संयुक्तम्; अहम् अपि तं चित्रकूटमार्गं बहुशः गतवान्। सः पन्थाः सुखः, स्निग्धः, अग्निदाहवर्जितः; इति मार्गं निर्दिश्य, महर्षिः प्रत्यावृत्तः। रामेण 'एवं भवतु' इति प्रतिश्रुत्य, महर्षिणा विसृष्टः, सः मुनिः न्यवर्तत; तस्मिन् निर्गच्छति, रामः लक्ष्मणं उवाच। "धन्यावयं, सौमित्रे, यः महर्षिः अस्मासु कृपां दर्शयति।" इति तौ वीरौ बुद्धिमन्तौ समागत्य उक्तवन्तौ। सीतां पुरतः स्थाप्य, कालिन्दीं प्रति जग्मतुः; ततः शीघ्रवाहिनीं कालिन्दीं प्राप्त्वा— तौ दारुणैः महानौकां चक्रतुः। शुष्कवेतसैः आच्छाद्य, मूलैः च संवेष्ट्य, बलवान् शाखां वेतानां जम्बूनां च संग्रह्य— एवं तत्रैव राघवः लक्ष्मणः च, सीतया सह, भरद्वाजमहर्षिणा निर्दिष्टं मार्गं अनुगम्य, चित्रकूटं प्रति प्रस्थितौ।