ततः सर्वे मन्त्रिणः "एवं भवतु" इति राजाज्ञां समादाय ससम्मानं तां तामाज्ञां यथोक्तं प्रावर्तयन्। ततः ते द्विजातयः धर्मज्ञं राजानम् अभ्यनन्दन्, अनुमत्य च सर्व एव यथागतं निर्जग्मुः। यदा ते ब्राह्मणाः गताः, तदा बुद्धिमान् राजा मन्त्रिणः विसर्ज्य स्वगृहं प्रविवेश। इदानीं श्रीवािल्मीकिरामायणस्य बालकाण्डे त्रयोदशोऽध्यायः कथ्यते। वसन्ते पुनरागते संवत्सरस्य पूर्णत्वे, महाबलः राजा पुत्रार्थं अश्वमेधं कर्तुम् उद्ययौ। सः वसिष्ठं सम्यगभिवाद्य पूज्य च, विनीतवाक्येन स ब्राह्मणश्रेष्ठं पुत्रकामस्य यज्ञस्य विषयं निवेदयत्—"भगवन्, मम यज्ञः शास्त्रविहितेन विधिना कार्यः, यथा किञ्चिदपि विघ्नं न भवेत्। त्वं हि मे स्नेहिततमः प्रियश्च, गुरुः परमो महान् च; अस्य महायज्ञस्य भारः त्वया एव धार्यः।" तदा वसिष्ठः ब्राह्मणश्रेष्ठः राजानं प्रत्युवाच—"एवं भवतु, यत् त्वया निश्चितम्, तत् सर्वं मया साध्यते।" ततः स वृद्धब्राह्मणान्, यज्ञकुशलान्, वृद्धश्रेष्ठान् स्थापत्यविद्यायाम् धर्मात्मान् च समाह्वयत्। तदा तान् तक्षकान्, वर्धकीन्, खनकान्, गणकान्, शिल्पिनः, नटनर्तकांश्च समाहूतवान्। तथैव शुद्धान् वेदविद्याविशारदान् पुरुषान् समाह्वयन्—"राजाज्ञया सर्वैः सह यज्ञः आरभ्यताम्" इति आज्ञापयत्। "सहस्रशः इष्टकाः शीघ्रं आनयन्तु, राज्ञः कृते सम्यक् यथाविधि सर्वं विधीयताम्।" "शतशः ब्राह्मणानां शुभगृहाणि निर्मीयन्तां, पूर्णान्नपानसम्पन्नानि च भवन्तु।" "नगरवासिनां च विशेषतः, पृथक् पृथक् देशदेशात् आगतानां राज्ञां च, विशालानि वासस्थानानि विधीयन्ताम्।" "अश्वगजशालाः, शय्यागृहाणि, सैन्यानां च अतिथीनां च महान्ति निवासस्थानानि अपि स्थाप्यन्ताम्।" "आहारः यथाविधि ससम्मानं प्रदीयताम्, न प्रमादेन; सर्ववर्णाः सम्यक् पूज्यन्ताम्।" "कर्मसु प्रवृत्तेषु, शिल्पिषु च, न किञ्चिदपमानं क्रियताम्, न कामात् न क्रोधात्।" "तेऽपि विशेषेण क्रमशः सन्मान्यन्तां, दानेन भोजनेन च।" "सर्वं सम्यक् व्यवस्थाप्यताम्, किञ्चिदपि न लुप्येत, हृष्टचित्ताः भक्त्या च कार्यं कुरुत।" ततः सर्वे समागत्य वसिष्ठं प्राहुः—"यथोक्तं सर्वं कृतम्, किञ्चिदपि न शेषम्।" "यथाज्ञप्तं सर्वं करिष्यामः, न किञ्चिदपि विलोपयिष्यामः।" तदा वसिष्ठः सुमन्त्रं आहूय वाक्यम् अचष्ट—"पृथिव्याः धर्मिष्ठान् राज्ञः, सहस्रशः ब्राह्मणक्षत्रियवैश्यशूद्रांश्च, आमन्त्रय।" "सर्वेषां जनपदेषु स्थितान्, विशेषतः सत्यवीर्यं मिथिलाधिपतिं जनकं ससन्मानं आनय।" "सः पुरातनः सखाभूतः, तस्मात् प्रथमं तं स्मरामि; साक्षात् तं त्वया आनय।" "तथैव सदा प्रियवादिनं काशिराजानं, सदाचारिणं दिव्यरूपिणं च त्वमेव आनय।" "कैकयानां वृद्धं धर्मिष्ठं राजानं, सिंहस्य राज्ञः श्वशुरं, पुत्रैः सह आनय।" "अङ्गाधिपतिं रोमपादं, धनुर्धरं, मित्रं सिंहस्य राज्ञः, पुत्रैः सहितं आनय।" "तथा सुशीलं कोसलराजानं भानुमन्तं, विदग्धं च मगधपतिं सर्वविद्याविशारदं आनय।" "पूर्वदेशस्य, सिन्धुसौवीरसौराष्ट्रदेशस्य च राज्ञः, दक्षिणस्य च राज्ञः, ये चान्ये पृथिव्यां सखायः, तान् सर्वान् आमन्त्रय।" "त्वरया तान् स्वजनबन्धुभिः सह आनय, राजाज्ञया उत्तमान् दूतान् प्रेषय।" वसिष्ठवचनं श्रुत्वा सुमन्त्रः तत्रैव स्थितान् योग्यपुरुषान् आदेशयत्—"राज्ञः आज्ञया राज्ञः आनयन्तु।" स सुमन्त्रः, धर्मात्मा शीघ्रवीर्यः, स्वयमपि तेषां संकलनाय प्रस्थितः। यज्ञव्यवस्थायाः सर्वे अधिकारीणः यथाकृत्यं सर्वं वसिष्ठाय निवेदयन्। तदा हृष्टः वसिष्ठः सर्वान् उवाच—"कस्मैचित् किञ्चिदपि प्रमादेन न दातव्यम्।" "अवमानपूर्वकं यद् दत्तं, तद् दातारं विनाशयति, नात्र संशयः।" इत्येवं कतिपयैः दिवैरहः अतीतेषु, राजानः समागताः। तैः राज्ञः दशरथाय नानाविधानि रत्नानि उपाहरन्। वसिष्ठः प्रहृष्टः राजानं उवाच—"नृसिंह, तव आज्ञया राजानः आगताः; अहं तान् सर्वान् यथार्हं पूजितवान्।" "सर्वे यज्ञसम्भाराः यथाविधि कृताः; त्वं स्वगृहात् निष्क्राम्य यज्ञस्थलं प्रति यज्ञकर्म आरभस्व।