राज्ञः सुमधुराणि वचांसि श्रुत्वा, यः पुत्रविहीनः दुःखितः, मनसि सुखं नास्ति इति अभिव्यक्तवान्। 'पुत्रस्य हेतुना अश्वमेधयज्ञं कर्तुं इच्छामि, एषः मम अभिप्रायः' इति च सः प्रतिप्रयाणं कर्तुं इच्छति। 'ऋषिसुतस्य शक्त्या, अहं अपि मम इच्छितं प्राप्स्ये' इति तस्य वचांसि श्रुत्वा ब्राह्मणाः 'सुन्दरं वदति' इति प्रशंसितवन्तः। तदा वसिष्ठेन नेतृत्वं कृत्य ब्राह्मणाः, ऋष्यशृङ्गः च, राज्ञः वचांसि प्रत्युत्तरं ददुः। 'त्वं निःसंदेहं चतुर्णां पुत्राणां अमेयवीर्याणां प्राप्स्यसि, यः पुत्रस्य हेतुना धर्मिकः अभिप्रायः उद्भवति' इति ते वदन्ति। राजा तेषां वचांसि श्रुत्वा, हृष्टः, स्वमन्त्रिणः प्रति हर्षेण वदति, 'वर्याणां आज्ञया, यज्ञस्य तयारीं शीघ्रं कर्तुं प्रार्थयामि; अश्वं योग्यनियन्तृणां निगमनं सह शिक्षकं विमोचयतु।' 'सारयु नदीं उत्तरे तटं यज्ञभूमिं सज्जीकर्तुं, नियमेन शान्तिकर्माणि च सम्पादयतु' इति च सः वदति। 'एषः यज्ञः पृथिव्यां कस्यापि राज्ञः द्वारा सम्पादितुं शक्यते; अतः एषः उत्तमं अनुष्ठानं मध्ये गम्भीरं दोषं न अस्तु' इति च सः प्रकटयति। 'ब्रह्मराक्षसाः दोषाणां अन्वेषणं कुर्वन्ति; यदा यज्ञं उचितविधिना न कृतं, तदा तस्य कर्ता त्वरितं नाशं प्राप्नोति' इति च राजा वदति। 'अतः, यज्ञं सम्पूर्णविधिना मम हेतुना सम्पादयतु; कार्येषु कुशलाः सर्वे तदनुसारं व्यवस्थितुं यत्नं कुरुत' इति च सः आदेशं ददाति। तदा सर्वे मन्त्रिणः 'इति स्यात्' इति राजा आज्ञां सम्मान्य तस्य आदेशं कार्यं कुर्वन्ति। तेषां द्विजाः राजा धर्मज्ञः प्रशंसन्ति च, अनुमतिं प्राप्य सर्वे यथा आगतवन्तः तatha प्रस्थानं कुर्वन्ति। यदा तेषां ब्राह्मणानां आगमनं समाप्तं, राजा बुद्धिमान् तेषां मन्त्रिणां प्रस्थानं विमोचयित्वा स्वमहलं प्राविशत्। वसिष्ठस्य पूज्यं समागत्य, राजा यज्ञं कर्तुं यथाप्रयोजनं यत्नं कर्तुं प्रार्थयति। 'हे ब्राह्मण, यज्ञः यथाज्ञापितं मम हेतुना सम्पादितुं सन्तु, यथा किञ्चिदपि विघ्नं न आगच्छति' इति राजा वदति। 'त्वं प्रियः, सच्चिदानन्दः, सर्वश्रेष्ठः गुरु च; एषः यज्ञः तव भारः' इति च राजा वदति। वसिष्ठः राजा प्रति 'इति स्यात्; यत्कृतं तस्मिन् सर्वं सम्पादयिष्यामि' इति प्रत्युत्तरं ददाति। ततः सः वृद्धब्राह्मणानां यज्ञकर्माणां ज्ञातृणां च, निर्माणकौशलज्ञां च, आह्वानं करोति। तेन कुशलकारिणः, काष्ठकाः, खनकाः, गणकाः, शिल्पिनः, नर्तकाः च आह्वानं करोति। 'सर्वे यज्ञं कर्तुं, राज्ञः आज्ञया, आगच्छत' इति सः वदति। 'लघुता यथा नास्ति, सर्वं अनुकूलं च यथावत् कर्तुं यत्नं कुरुत' इति च राजा आदेशं ददाति। 'सहस्त्राणि bricks शीघ्रं आनयन्तु, राजा हेतुना यथा आवश्यकं सज्जीकर्तुं यत्नं कुरुत' इति च सः वदति। 'सर्वे ब्राह्मणानां हेतुना सौम्यं यथावत् भोजनं दातव्यं, यथा सर्वे जातयः सम्मानिताः सन्तु' इति राजा वदति। 'यज्ञकर्मेषु यथा अपि अपमानं न भविष्यति, तदर्थं सर्वे यथावत् सम्मानिताः सन्तु' इति च सः आदेशं ददाति। 'सर्वं यथा सम्पूर्णं, किञ्चिदपि न लभ्यते, तदर्थं हर्षेण च श्रद्धया च यत्नं कुरुत' इति राजा वदति। तदा सर्वे एकत्रिताः वसिष्ठस्य प्रति वदन्ति, 'यथा यथाप्रयोजनं सम्पूर्णं व्यवस्थितं अस्ति; किञ्चिदपि न अपूर्णं' इति। 'यथा यथाप्रयोजनं सम्पूर्णं कर्तुं, तदर्थं वसिष्ठः सुमन्त्रं आह्वानं करोति। 'धर्मज्ञाः राजानः, सहस्राणि ब्राह्मणाः, क्षत्रियाः, वैश्याः, शूद्राः च आमन्त्र्यताम्' इति सः वदति। 'सर्वे क्षेत्रेण, विशेषतः जनकं, मिथिलायाः वीरं सत्यसन्धं, सम्मानपूर्वकं आनयतु' इति च सः आदेशं ददाति। 'यस्य च पुराणं मित्रं, तं तस्मिन् स्वयम् आनयतु' इति च राजा वदति। 'काश्यराजं च, यः सदैव प्रियवचनः, उत्तमचरित्रः च, सम्मानपूर्वकं आनयतु' इति च सः वदति। 'कैकयराजं च, यः वृद्धः धर्मज्ञः च, सिंहराजस्य ससुतः च, तं सह पुत्रैः आनयतु' इति च राजा वदति। 'रोमपादं च, अङ्गराजं, धनुष्मन्तं च, सिंहराजस्य मित्रं, तं सह पुत्रैः आनयतु' इति च राजा वदति। 'भानुमन्तं च, कोसलराजं, वीरं च ज्ञानीं मगधराजं, सर्वविज्ञानमयम्' इति च राजा वदति। इत्येवम्, यज्ञस्य सम्पूर्णं आयोजनं राजा धर्मज्ञः कुर्वन्, सर्वे यथावत् कार्यं सम्पादयन्ति।