राजन् दशरथः, नगरवासिनां मध्ये तीव्रदूतान् प्रेष्य, आज्ञापयामास, "सर्वं नगरं शीघ्रं च भव्यं च अलंकृतं भूयात्।" तदनन्तरं नगरवासिनः, राजा आगतः इति श्रुत्वा, हर्षिताः अभवन्। ते सर्वं यथा राजा आज्ञापयति, तदनुसारं कृतवन्तः। ततः राजा, अलंकृतं नगरं प्रविष्टवान्। शङ्खनादैः च ढोलानां नादैः च, प्रमुखं ब्रह्मणं अग्रे नेतुं, नगरवासिनः तं दृष्ट्वा अत्यन्तं हृष्टाः अभवन्। राजा इन्द्रस्य बलं धारयन्, तं ब्रह्मणं तद्वद् कश्यपं इन्द्रस्य सहस्राक्षं स्वर्गे यथा आगतम्, सम्मानितवान्। तस्मिन् आंतरिके चेम्बरे, शास्त्रानुसारं पूजनं कृतं, राजा तं तत्र आगतम् अतीव संतुष्टः अनुभवति। तदा दृष्ट्वा च शान्तं आंतरिकं अपार्टमेंटं, चकितदृष्टिः रानी, पतिना सह, हर्षं अनुभवति। तदनन्तरं, ताः स्त्रियः च राजा द्वारा सम्मानिताः, तत्र सुखेन काले किञ्चित् स्थिताः। अथ वासुकि, वल्मीकी रामायणस्य बालकाण्डे, द्वादशं अध्यायं श्रूयताम्। ततः, बहु समये व्यतीते, हेमन्त ऋतु आगते, राजा यज्ञं कर्तुं इच्छति। तस्मिन् दिव्यतेजसा ब्रह्मणं प्रणम्य, स पुत्रस्य सृष्टये यज्ञं कर्तुं प्रार्थयामास। ब्रह्मणः "इति" इति प्रत्युत्तरं ददाति, "यज्ञस्य तयारीं कुरुत, अश्वं च विमोचयताम्।" राजा तदा वेदज्ञैः ब्रह्मणैः यज्ञभूमिं सरयू नदीस्य उत्तरे तटि सज्जयितुं आज्ञापयति। "शीघ्रं, सुमन्त्र, वेदज्ञाः याजकाः, सुःयज्ञः, वामदेवः, जाबालिः, कश्यपः, च आह्वयताम्।" "तथा, कुलपुत्रः वसिष्ठः च, अन्ये च उत्तमे ब्रह्मणाः।" ततः सुमन्त्रः शीघ्रं गतवान्। सः सर्वान् ब्रह्मणान्, यैः वेदेषु कुशलः, आगतम्। ततः धर्मपतिः दशरथः तान् सम्मानितवान्। "सुखदुःखेन विना पुत्रस्य, अहं दुःखितः।" इत्युक्त्वा, "पुत्रस्य कृते अश्वमेध यज्ञं कर्तुं इच्छामि।" इति राजा अभिव्यक्तवान्। "ऋषिसुतस्य शक्त्या, अहं अपि इच्छितं प्राप्स्यामि।" इत्युक्त्वा, ब्रह्मणः तस्य वाक्यं प्रशंसन्ति, "सुन्दरं वदति!" वसिष्ठेन नेतृत्वेन सह सर्वे ब्रह्मणाः, राजा वाक्यं प्रत्युत्तरं ददति, "तव पुत्रस्य कृते चारु पुत्राः प्राप्स्यसि।" ततः राजा, ब्रह्मणानां वाक्यं श्रुत्वा, हर्षितः, मंत्रिणः प्रति हर्षितं वदति, "वरदातः यज्ञस्य तयारीं शीघ्रं कुरुत, अश्वं च योग्येन निरीक्षकः सह विमोचयताम्।" "यज्ञभूमिं सरयू नदीस्य उत्तरे सज्जयितुं, शान्तिपूजनं च नियमेन कर्तुं।" "यः यज्ञः पृथिव्यां कर्तुं शक्यते, तस्मिन् यज्ञे महद् दोषः न अस्ति।" "वेदज्ञा ब्रह्मराक्षसाः दोषं अन्वेष्टुं यत्नन्ति; यः यज्ञः नियमेन विना कृतः, तस्य कर्ता त्वरितं नाशं प्राप्नोति।" "अतः, यज्ञं पूर्णं नियमेन कर्तुं, कुशलैः कर्मकृतिभिः सर्वं सज्जयितुं।" ततः सर्वे मंत्रीः, "इति" इति वदन्तः, राजा आदेशं मानितवन्तः। ततः तैः द्विजैः राजा, धर्मज्ञः, प्रशंसितः, तेन अनुमतिम् प्राप्य, यथा आगताः, तatha प्रस्थानं कृतम्। ब्रह्मणः गत्वा, बुद्धिमान् राजा, मंत्रिणः विमोचयित्वा, स्वगृहम् प्रविष्टवान्। अथ तृतीयं अध्यायं श्रूयताम्। वसन्त ऋतु पुनः आगते, पूर्णं वर्षं व्यतीते, बलशाली राजा, पुत्रस्य कृते अश्वमेध यज्ञं कर्तुं प्रस्थानं कृतवान्। वसिष्ठं सम्मान्य, सः ब्रह्मणं, पुत्रस्य अभिलाषां प्रकटयामास। "हे ब्रह्मण, यज्ञं यथा शास्त्रं कृतं भूयात्, यज्ञस्य किञ्चित् विघ्नं न आगच्छतु।" "त्वं प्रियः, सच्च मित्रः, च सर्वोत्तमः गुरु; यज्ञस्य भारं, वयं स्वीकृत्य, त्वं वहतु।" सर्वश्रेष्ठः ब्रह्मणः, "इति" इति प्रत्युत्तरं ददाति, "यस्य तव संकल्पं अस्ति, तं सम्पूर्णं कर्तुं अहं यत्नं करिष्यामि।" ततः सः वृद्धानां ब्रह्मणानां, यैः यज्ञकर्माणि ज्ञातानि, च वृद्धेषु धर्मज्ञेषु, समवेतः, कुशलकारिणः, काष्ठकर्माणः, मापनकर्माणः, शिल्पकाराणः, नर्तकाः च आह्वयति। "यज्ञं युष्माभिः, राजा आदेशेन, कर्तुं प्रस्थानं कृतम्।" "सहस्त्राणि bricks शीघ्रं आवाहयताम्, राजा कृते आवश्यकं सज्जयितुं, महती च सावधानीं च।" एवं तस्य यज्ञस्य तयारीं सम्पूर्णं कृतम्।