रामः, नगरवासिनां आगमनं दृष्ट्वा, मनः संनिक्षिप्तं कृत्वा दण्डकवनं प्रविष्टः। तत्र महावने, कमलनयनः रामः विराधं दैत्यम् अघातयत् च शरभङ्गं दृष्ट्वा। तेन सह सुतिक्ष्णं, अगस्त्यं च अगस्त्यस्य भ्रातृं च मिलित्वा, अगस्त्यवाक्येन इन्द्रधनुषं प्राप्य च सन्तोषेन एकं खड्गं च अनन्तकौष्ठं च प्राप्तवान्। तस्मिन् वनवासे, रामः वनवासिभिः सह निवसति स्म। सर्वे ऋषयः तस्मिन् आगत्य, दैत्यानां तथा आसुराणां नाशं याचितवन्तः। रामः तेषां प्रति दैत्यानां संहारं कर्तुं प्रतिज्ञां कृत्वा, दण्डकवनं अग्निसदृशानां ऋषीणां कृते युद्धं कर्तुं संकल्पितः। तत्र निवसन्, दैत्यमाता शूरपणखा, या यथाशक्ति रूपं परिवर्तयितुं समर्था, जनस्थाने विकृतं जातम्। तस्याः वाक्येन सर्वे दैत्या: खरः, त्रिशिरः, दूषणः च कृत्यं प्राप्य उत्तिष्ठन्ति। रामः तेषां सह युद्धं कृत्वा, तेषां अनुजैः सह तान् नाशयामास। तत्र च fourteen सहस्रदैत्यानां नाशं कृत्वा, रावणः क्रोधेन व्याकुलः जातः। सः मारीचं नाम दैत्यम् सह सखा याचितवान्; यद्यपि मारीचः तं निरुत्साहयति स्म, रावणः तस्य वाक्यानां न श्रुतवान्। मारीचः रावणं उवाच, "यस्य कर्तुं शक्तिः न अस्ति, तं प्रतिकर्तुं तव न शक्यते"; किन्तु रावणः भाग्येन प्रेरितः— सः मारीचं सह तस्मिन् आश्रमं गतः; चतुरः, तौ राजपुत्रौ दूरं आकर्षितः। तेन रामस्य पत्नीं अपहरति, जटायुः च दैत्यम् अघातयति; जटायुः हतं दृष्ट्वा, सीतायाः अपहरणं श्रुत्वा— रामः दुःखेन व्याकुलः, संवेदनां च विकृतः, जटायुः च दग्ध्वा तं अन्त्यसंस्कारं कृतवान्। तस्मिन् वनं सीतां अन्वेष्टुं गत्वा, रामः एकं भीषणं दैत्यम् कबन्धं दृष्ट्वा। तं हत्वा, महाबाहुः तस्य शरीरं दग्ध्वा, कबन्धः स्वर्गं गत्वा, रामस्य शबरीं धर्मज्ञां तपस्विनीं प्रति गत्वा उपदिशति। "शबरीं गच्छ, या धर्मेण समर्पिता च," इति रामः, शत्रुघ्नं दग्ध्वा, शबरीं प्रति गतः। शबरीं सम्यक् पूज्य, रामः दशरथस्य पुत्रः पम्पा सरसः तटे हनुमानं दृष्ट्वा। हनुमानस्य वाक्येन सुग्रीवं दृष्ट्वा, रामः बलशाली च सर्वं तं वार्ता कथयति। आरम्भात्, सर्वं यद् अभूत्, विशेषतः सीतायाः विषये, सुग्रीवः सर्वं श्रुत्वा। सुखेन मित्रतां कृत्वा, अग्निना साक्षिणा, सुग्रीवः रामं प्रति मित्रत्वं प्रकटयति। ततः, सुग्रीवः तस्य शत्रुतां रामाय निवेदयति। सर्वं रामाय दुःखेन सहानुभूतेन सुग्रीवः प्रकटयति; रामः तं वचनं प्रकट्य वलीं नाशयितुं प्रतिज्ञां कृतवान्। तत्र सुग्रीवः वलीं बलं वर्णयति, सः रामस्य शक्तिं प्रति सदा संशयं धारयति। रामं आश्वासयितुं सुग्रीवः दण्डुभिः पर्वतसदृशं शरीरं प्रदर्शयति। रामः, हसन्, तं दृष्ट्वा, चर्णेण तं दश योजनेन प्रक्षिपति। पुनः, एकेन महाशरः सप्त शालवृक्षान्, पर्वतं च, अधःलोकं च चीरयति, आत्मविश्वासं प्रकटयन्। ततः, प्रसन्नः च विश्वासी च, महान् वानरः रामं सह किष्किन्धानगरं गच्छति। ततः, सर्वश्रेष्ठः वानरः, सुग्रीवः, स्वर्णवर्णः गर्जति; तस्य महाघोषेण वानरराजः प्रकटितः। तत्र तारा सह परामर्शं कृत्वा, वालीं सुग्रीवः प्रतिपन्नः; रामः तं एकेन बाणेन नाशयति। सुग्रीवस्य याचना अनुसारं, वलीं युद्धे नाशयित्वा, रामः सुग्रीवं तस्मिन् राज्ये पुनः स्थापितवान्। ततः, वानराणां प्रमुखः सर्वान् वानरान् उपसङ्गृह्य, सर्वदिशां जनकपुत्रीम् अन्वेष्टुं प्रेषयति। ततः, गृध्रस्य सम्पातिः वाक्येन, बलवान् हनुमानः लवणसागरं शतयोजनं उड्डीय गच्छति। तत्र, लङ्कां दृष्ट्वा, रावणेन शासितां, सीतां चिन्तामग्नां अशोकवनं गत्वा दृष्ट्वा। सन्देशं प्रेषयित्वा, सः सिता, वैदेहीं संमन्त्रयति च द्वारं च चूर्णयति। पञ्च कमाण्डराणां च सप्त मन्त्रिणां पुत्राणां च नाशं कृत्वा, वीरं अक्षं च चूर्णयित्वा, सः अन्ततः बन्धितः जातः। स्वगुरोः वरस्य कृते मुक्तः ज्ञात्वा, वीरः राक्षसैः बन्धितः सहास्यते, यथाभाग्यं। ततः, लङ्कां दग्ध्वा, केवलं मैथिलीं सीतां न दग्ध्वा, महान् वानरः रामाय शुभसमाचारं प्रेषयति। सः महात्मनं रामं समीपं गत्वा, तं प्रणम्य, विश्वासपूर्वकं वदति, "सीता दृष्टा अस्ति।" ततः, सुग्रीवेन सह, सः महासागरस्य तटं गत्वा, सूर्यसदृशानां बाणैः समुद्रं व्याकुलयति।