सिद्धार्थः तदा कैकेयीं प्राह—"देवि, यदि त्वं राघवस्य किञ्चित् दोषं पश्यसि, तदा तन्मम साक्षात् ब्रूहि; ततः एव रामस्य वनवासो भविष्यति। निर्दोषं धर्मनिष्ठं च त्यक्तुम् इच्छन् यः, सः स्वयम् धर्मविरोधेन इन्द्रतेजोऽपि नश्येत्। अतः, देवी, पर्याप्तं भवतु रामस्य सौभग्यनाशनं यत् त्वया क्रियते; त्वम् अपि स्वं नामकर्म रक्षस्व, जनस्य निन्दां च पालय।" एवं सिद्धार्थस्य वचनं श्रुत्वा, दुःखेन क्लान्तस्वरः राजा दशरथः कैकेयीं प्रति इदं वचनं उवाच—"यत् त्वया उक्तं, तत् तव हिताय एव, न तु मम प्रियं; त्वं न स्वहितं न च मम हितं जानासि। क्रूरमार्गे स्थित्वा, साधुजनपथात् च्युतासि। अद्याहं रामं अनुगमिष्यामि, राज्यं सुखं धनं च परित्यज्य; त्वं च भरतेन सह सर्वजनैः यथेष्टं दीर्घकालं राज्यं भुङ्क्ष्व।" एवमुक्त्वा, श्रीमद्रामायणे अयोध्याकाण्डे सप्तत्रिंशः सर्गः प्रवर्तते। ततः मुख्यामात्यस्य वचनं श्रुत्वा, रामः दशरथं प्रति प्रणयवशात् विनययुक्तं वचनमब्रवीत्—"राजन्, यतः अहं सुखानि परित्यज्य, वनं गमिष्यामि, तत्र वने वन्येन एव जीविष्यामि, तर्हि किं मम अनुग्रहेण? सर्वेषां संन्यासेन कः प्रयोजनम्? यः उत्तमं गजं दत्त्वा, तस्य बन्धनस्य किम् अर्थः? तस्मात्, धर्मज्ञ, किं मे सैन्येन? सर्वे प्रतिनिवर्तन्ताम्; केवलं चीरद्वयं मम आनयन्तु। कुदालं कपालं च अपि आनयन्तु, यतः अहं चतुर्दश वर्षाणि वने वत्स्यामि।" तदा कैकेयी, लोकस्य मध्ये लज्जाहीनया, रामाय चीरद्वयं दत्त्वा अवदत्—"इदं परिधानं धारय।" सः पुरुषर्षभः रामः कैकेय्याः हस्तात् चीरं गृहित्वा, स्वं सुवस्त्रं त्यक्त्वा, तपस्विवेषं धारयामास। लक्ष्मणः अपि तत्रैव, पितरं पुरतः स्वं सुवस्त्रं परित्यज्य, चीरं परिधाय स्थितवान्। सीता तु, शुभलक्षणा जनकतनया, पाटवासना सती, चीरदर्शनात् भयभीता, यथा मृगी पाशदर्शनात् कम्पमाना, अवलोकयत्। सा लज्जया अवाङ्मुखी, कैकेय्याः हस्तात् कुशाचीरं गृहित्वा, दुःखिता च आसीत्। अश्रुपूर्णलोचना सा धर्मनिष्ठा, पतिं प्रति इदं वचनमुवाच—"कथं मुनयः वने चीरवसानाः वसन्ति?" इति पुनः पुनः मूर्च्छिता। एकं चीरं हस्ते गृहित्वा, ग्रीवायाम् आरोप्य, लज्जिता सा जनकात्मजा तत्र स्थित्वा। ततः धर्मात्मा रामः शीघ्रं तस्याः समीपमागत्य, स्वयम् एव सीतायाः पाटवासने चीरं बध्नाति स्म। रामेण सीतायाः उत्तमं चीरं बध्यमानं दृष्ट्वा, अन्तःपुरनार्यः अश्रुपूर्णलोचनाः अभवन्। ताः रामं तेजस्विनं प्रति अवदन्—"वत्स, एषा कुलवधूः वने वासाय योग्याऽन्यथा नास्ति। पितुः आदेशेन त्वं वने गमिष्यसि; अस्याः दर्शनं नः सिध्यतु। लक्ष्मणेन सह वनं गच्छ; एषा पुण्या वने तपस्विवासं न अर्हति। एकं वयं याचामहे—सीता इह एव स्थातुं अर्हति; त्वं धर्मनिष्ठः सन्, स्वयम् इह स्थातुं न इच्छसि।" एवमुक्त्वा, रामः सीतायाः चीरं बध्नन् स्थितवान्। तदा राजर्षेः पूज्यः पुरोहितः, अश्रुपूर्णलोचनः, सीतां निरोध्य कैकेयीं प्रति रोषेण अवदत्—"दुष्टे कैकेयि, कुलपांसनि, त्वया राजानं छित्वा अधर्मः कृतः। सीता अयुक्तया वर्तते; सा वने न गन्तव्या, अत्रैव रामस्य धर्मं पालयिष्यति। सर्वेषां दाराः आत्मनः एव; अतः रामः आत्मवत् सीतां रक्षन् पृथिवीं पालयिष्यति।" "यदि वैदेही रामेन सह वनं यास्यति, वयं अपि तत्र गमिष्यामः; यदि नगरी त्यज्यते। यत्र यत्र राघवः सीतया सह गमिष्यति, तत्र तत्र रक्षिणः, जनाः, राज्यं, पुरी, परिचारकाः अपि गमिष्यन्ति। भरतः शत्रुघ्नसहितः चीरधारी भ्रातरं काकुत्स्थं अनुगमिष्यति।" "तदा पृथिवी जनशून्या, केवलं वृक्षैः युता, त्वं एकाकिनी राज्यं करिष्यसि, जनहितविरुद्धे। यत्र रामः न भवति, तत्र राज्यं न भवति; यत्र सः वसति, तत् एव राज्यं भविष्यति। भरतः न राज्यं इच्छति, पित्रा अननुज्ञातः; सः न तव पुत्रवत् वत्स्यति, यदि सः नृपस्य सुतः। त्वं भूमेरुत्थाय गगनं गच्छसि चेत् अपि, भरतः पूर्वजानुशासनं न अतिवर्तिष्यते।" "एवं त्वया पुत्रलोभेन अपराधः कृतः; अस्मिन्लोके रामभक्तः न अस्ति कश्चन। अद्यैव त्वं कैकेयि, पशून्, मृगान्, पक्षिणः, वृक्षांश्च, रामं अनुगच्छतः द्रक्ष्यसि।