श्रीवाल्मीकिरामायणे बालकाण्डे एकादशद्वादशसर्गयोः कथा एवम् प्रवहति— पुनः श्रूयतां, राजन्, मम हितानि वचांसि, यथा तद् धीमतां श्रेष्ठः देवः उक्तवान्। इक्ष्वाकुवंशे तु सत्यधर्मपरायणो दशरथो नाम राजा भविष्यति, यः सत्यप्रतिज्ञः कीर्तिमान् भविष्यति। स तु अंगराजेन सख्यं करिष्यति; तस्य च राज्ञः अत्यदृष्टशुभा कन्या शान्ता नाम भविष्यति। अंगराजस्य तु सुतो रोमपाद इति विख्यातः; स एव प्रकाशमानः दशरथो राजानम् उपयास्यति। तदा दशरथः धर्मात्मा रोमपादं राजानं इत्युक्त्वा— "अहं पुत्रहीनः, धर्मज्ञ! शान्तायाः पतिः मम सन्तानार्थं यज्ञं करोतु, यथा त्वया उपदिष्टम्, वंशस्य च वृद्धये" इति निवेदयामास। तस्य वाक्यं श्रुत्वा च मनसा विचिन्त्य, स धर्मात्मा रोमपादः शान्तायाः पतिं, यः स्वात्मन्यवस्थितः पुत्रवान् च, तस्मै दास्यति। तं मुनिं प्राप्त्वा दशरथः राजा चिन्ताशून्यः सन्तुष्टचित्तः हर्षेण यज्ञारम्भं कर्तुम् उद्यतवान्। दशरथः तु यशः कामयमानः, अञ्जलिं कृत्वा, धर्मवित् ब्राह्मणश्रेष्ठं ऋश्यशृङ्गं ववृते। स नरश्रेष्ठः स्वर्गसन्तानयज्ञार्थं तस्माद् ब्राह्मणश्रेष्ठात् कामान् अवाप्य सफलो भविष्यति। तस्मै चत्वारः अप्रमिततेजसः पुत्राः भविष्यन्ति, ये वंशं स्थापयिष्यन्ति, सर्वेषां प्राणिनां मध्ये कीर्तिमन्तश्च भविष्यन्ति। तस्मात्, नरशार्दूल! त्वं स्वयम् यथायोग्यं सत्कारं कृत्वा, महाबाहो, स्वबलवाहनैः सह गच्छ। सुमन्त्रस्य वचः श्रुत्वा दशरथः प्रमुदितः अभवत्; स वसिष्ठेन मन्त्रयित्वा, सारथेः वाक्यं शृत्वा, अन्तःपुरजनैः मन्त्रिभिः च सह शनैः वनानि नदीनि च अतिक्रम्य, यत्र स ब्राह्मणः आसीत्, तत्र जगाम। स तत्र गत्वा, यत्र स ऋषिपुत्रः रोमपादसमीपस्थः ब्राह्मणश्रेष्ठः आसीत्, तं समुपागमत्। दशरथो राजा तं ज्वलन्तमिव अग्निम् ऋषिपुत्रं दृष्ट्वा, तं विशेषतः सत्कृत्य पूजार्हं पूजयामास। सख्यभावात् रोमपादो राजा हृष्टमनाः स तस्मै मुनिपुत्राय सर्वमाख्यात्। स च स्नेहेन बन्धुना च सत्कृतः, स उत्तमपुरुषः तत्र सुखेन न्यवसत्। सप्ताष्टाहानि यावत् तत्र स्थित्वा, स राजा रोमपादं राजानम् उवाच—"नराधिप, शान्ता तव दुहिता स्वपत्न्या सह अत्रास्ति।" स राजा तदा प्रत्युवाच—"महान् कार्यो मम पुरे अस्ति, सा मम नगरीं यातु।" तं मुनिपुत्रं प्रेषयामास—"पत्नीया सहितः गच्छ" इति। स मुनिपुत्रः प्रतिज्ञाय राजानम् "एवमस्तु" इति उवाच। राज्ञा अनुमोदितः स पत्नीया सह निष्क्रान्तः; तौ च स्नेहात् अञ्जलिं कृत्वा परस्परं परिष्वज्य। दशरथः च महाबलः रोमपादः च प्रहृष्टौ जातौ; ततः स रघुवंशजः मित्रं समनुज्ञाय प्रययौ। स त्वरितदूतान् प्रेषयामास—"सर्वा नगरी शीघ्रं शोभया भूष्यताम्" इति। नगरे च सुरभिणा जलैः सिक्तं शुद्धं पताकाभिः शोभितं कर्तव्यम् इति। नगरवासिनः राजानं आगतम् श्रुत्वा प्रमुदिताः अभवन्। सर्वं यथादेशं कृतं; ततः राजा शोभितां नगरीं प्रविवेश। शङ्खदुन्दुभिनिनादेन अग्रे ब्राह्मणश्रेष्ठं नेतुम् आरब्धवन्तः; तं दृष्ट्वा सर्वे नगरवासिनः परमं हृष्टाः। स इन्द्रविक्रमेण राज्ञा पूजितः, यथा दिवि इन्द्रेण कश्यपः, तथा स नगरं प्रविष्टः। अन्तःपुरे तं प्रवेश्य, यथाविधि वेदविहितां पूजां कृत्वा, राजा तस्य आगमनेन आत्मानं कृतार्थं मेने। सर्वाण्यन्तःपुराणि शान्तानि दृष्ट्वा, सा विशाललोचना रानी पत्या सह सन्तोषं प्राप। सत्रियः तां विशेषतः राज्ञा च सत्कृत्य, सा ब्राह्मणेन सह किञ्चित्कालं तत्र सुखेन ववृधे। एवं एकादशसर्गः समाप्तः। शृणु द्वादशसर्गम्। काले गते, वसन्ते रम्ये ऋतौ, राजा यज्ञकर्मेच्छया सम्प्राप्तः। तदा दिव्यतेजसं ब्राह्मणं प्रणम्य, सन्तानार्थं वंशवृद्ध्यर्थं च यज्ञं कर्तुं प्रार्थयामास। स ब्राह्मणः "एवमस्तु" इति प्रत्युवाच—"राजेन्द्र, सर्वं समाचर्य अश्वं मोचय" इति चोवाच। "सरयूः उत्तरतटे यज्ञवाटिका स्थाप्यताम्" इति ब्राह्मणः उक्त्वा, राजा वेदविदां ब्राह्मणान् आज्ञापयामास। "सुमन्त्र! शीघ्रं वेदवित् ऋत्विजः—सुविज्ञः, वामदेवः, जाबालिः, काश्यपः—तथा कुलगुरुं वसिष्ठं च, अन्यांश्च ब्राह्मणश्रेष्ठान् आह्वय" इति। सुमन्त्रः त्वरितः शीघ्रं जगाम। सर्वान् वेदविदो ब्राह्मणान् आनयित्वा, धर्मात्मा दशरथः तान् पूजयामास। सः सान्त्वपूर्वकं धर्मयुक्तं हितं वाक्यं ब्रुवन् उवाच—"मम पुत्राभावेन दुःखितस्य न हि किञ्चिद् सुखम् अस्ति" इति। एवं श्रीवाल्मीकिरामायणे बालकाण्डे एकादशद्वादशसर्गयोः कथा प्रवहति।